Madde Metni
Madde 105- (1) Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikayeti üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adlî para cezasına fiilin çocuğa karşı işlenmesi hâlinde altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(2) (Değişik: 18/6/2014-6545/61 md.) Suçun;
a) Kamu görevinin veya hizmet ilişkisinin ya da aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,
b) Vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile veya sağlık hizmeti veren ya da koruma, bakım veya gözetim yükümlülüğü bulunan kişiler tarafından,
c) Aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,
d) Posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,
e) Teşhir suretiyle,
işlenmesi hâlinde yukarıdaki fıkraya göre verilecek ceza yarı oranında artırılır. Bu fiil nedeniyle mağdur; işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmış ise verilecek ceza bir yıldan az olamaz.
Madde Gerekçesi
Türk Ceza Kanunu’nun 105. maddesinde düzenlenen cinsel taciz suçu, bireyin cinsel dokunulmazlığını ve kişisel huzurunu korumak amacıyla kabul edilmiştir; bu düzenleme ile mağdurun vücut dokunulmazlığını ihlal etmeksizin gerçekleştirilen, ancak kişiyi rahatsız eden ve onun cinsel özgürlüğünü ihlal eden davranışların cezalandırılması hedeflenmiştir; kanun koyucu cinsel taciz suçunu, cinsel amaçlı söz, davranış veya iletişim araçlarıyla gerçekleştirilen ve mağdur üzerinde rahatsızlık, huzursuzluk veya baskı oluşturan fiilleri kapsayacak şekilde düzenlemiştir; ayrıca suçun kamu görevinin sağladığı nüfuzun kötüye kullanılması, işyeri, eğitim veya hizmet ilişkisinin sağladığı kolaylıktan yararlanılması gibi durumlarda işlenmesi hâlinde daha ağır cezalar öngörülerek mağdurun korunması güçlendirilmiştir; bu düzenleme ile bireylerin cinsel dokunulmazlıklarının yalnızca fiziksel saldırılara karşı değil, aynı zamanda sözlü veya davranışsal nitelikteki cinsel tacizlere karşı da etkin biçimde korunması amaçlanmıştır.
Cinsel Taciz Suçu ile Cinsel Saldırı Suçu Arasındaki Temel Fark
Türk Ceza Kanunu bakımından cinsel taciz suçu ile cinsel saldırı suçu arasındaki temel fark, fiilin mağdurun vücut dokunulmazlığını ihlal edip etmemesi ile ilgilidir; TCK’nın 105. maddesinde düzenlenen cinsel taciz suçunda fail, mağdurun vücut dokunulmazlığına fiziksel temas olmaksızın cinsel amaçlı söz, davranış veya iletişim yoluyla mağduru rahatsız etmektedir; buna karşılık TCK’nın 102. maddesinde düzenlenen cinsel saldırı suçunda fail, mağdurun vücut dokunulmazlığını ihlal eden cinsel davranışlarda bulunmakta ve bu nedenle suç daha ağır yaptırımlara bağlanmaktadır; bu nedenle cinsel taciz suçunda fiziksel temas bulunmazken, cinsel saldırı suçunda mağdurun vücut dokunulmazlığı doğrudan ihlal edilmektedir.
Cezanın Niteliği, Yargılama ve İnfaz Rejimi
Türk Ceza Kanunu’nun 105. maddesinde düzenlenen cinsel taciz suçunda cezanın niteliği hapis veya adlî para cezası olup failin cinsel amaçlı davranışlarla mağduru rahatsız etmesi halinde belirli süreli hapis cezası öngörülmüş, suçun kamu görevinin sağladığı nüfuzun kötüye kullanılması, işyeri, eğitim veya hizmet ilişkisinin sağladığı kolaylıktan yararlanılması ya da aynı işyerinde çalışan kişiye karşı işlenmesi gibi durumlarda cezanın artırılması kabul edilmiştir; yargılama bakımından suç için öngörülen ceza miktarı dikkate alındığında görevli mahkeme Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri uyarınca asliye ceza mahkemesi olup soruşturma ve kovuşturma mağdurun şikâyetine bağlı olarak yürütülür; infaz rejimi bakımından ise verilen cezalar genel infaz hükümlerine tabi olup cezanın süresine göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması, cezanın ertelenmesi, adlî para cezasına çevrilmesi veya denetimli serbestlik gibi kurumların uygulanması mümkün olabilmektedir.
Cinsel Taciz Suçunda Tutuklama
Türk Ceza Kanunu’nun 105. maddesinde düzenlenen cinsel taciz suçunda tutuklama tedbiri, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 100. maddesinde belirtilen genel şartların bulunması hâlinde teorik olarak mümkün olmakla birlikte uygulamada oldukça sınırlıdır; zira suç için öngörülen ceza miktarı görece düşük olup suç CMK’da sayılan katalog suçlar arasında yer almamaktadır; bu nedenle tutuklama kararı verilebilmesi için kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delillerin bulunması yanında kaçma şüphesi, delilleri karartma ihtimali veya mağdur ve tanıklar üzerinde baskı kurulması tehlikesi gibi tutuklama nedenlerinin somut olarak ortaya konulması gerekir; uygulamada çoğunlukla tutuklama yerine adli kontrol tedbirleri tercih edilmekte olup özellikle cezanın alt ve üst sınırı dikkate alındığında hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya cezanın ertelenmesi gibi kurumların uygulanma ihtimali de değerlendirilmektedir.
Şikâyet, Uzlaşma ve Zamanaşımı
Türk Ceza Kanunu’nun 105. maddesinde düzenlenen cinsel taciz suçu kural olarak şikâyete tabi bir suç olup soruşturma ve kovuşturma mağdurun şikâyeti üzerine yürütülür; mağdurun şikâyetten vazgeçmesi hâlinde kamu davası düşer; uzlaşma bakımından ise suç, cezasının niteliği ve üst sınırı dikkate alındığında Ceza Muhakemesi Kanunu’nda düzenlenen uzlaşma kapsamındaki suçlar arasında yer alabildiğinden uzlaştırma hükümleri uygulanabilir; zamanaşımı bakımından ise suç için öngörülen cezanın üst sınırı dikkate alınarak genel dava zamanaşımı hükümleri uygulanmakta olup cinsel taciz suçunda dava zamanaşımı süresi sekiz yıl olarak kabul edilmektedir.
Görevli Mahkeme
Türk Ceza Kanunu’nun 105. maddesinde düzenlenen cinsel taciz suçunda görevli mahkeme, suç için öngörülen cezanın üst sınırı dikkate alındığında Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri uyarınca asliye ceza mahkemesidir; soruşturma Cumhuriyet savcılığı tarafından yürütülür ve kovuşturma, mağdurun şikâyeti üzerine görevli asliye ceza mahkemesinde yapılır.
