Madde Metni

Kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak biçimde ilaç yapma veya satma

Madde 187- Kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak biçimde ilaç üreten veya satan kimseye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve adlî para cezası verilir. Bu suçun tabip veya eczacı tarafından ya da resmi izne dayalı olarak yürütülen bir meslek ve sanatın icrası kapsamında işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte bir oranında artırılır.

Madde Gerekçesi

TCK 187 kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak biçimde ilaç yapma veya satma suçu, kamu sağlığını ve bireylerin yaşam hakkını korumak amacıyla düzenlenmiştir. Bu maddeyle, insan sağlığı açısından tehlike doğurabilecek şekilde ilaç üreten, satan, bulunduran veya piyasaya süren kişilerin cezalandırılması amaçlanır.

Bu suçta önemli olan, ilacın kişilerin hayatı veya sağlığı bakımından tehlike oluşturabilecek nitelikte olmasıdır. İlacın sahte, bozulmuş, ruhsatsız, standartlara aykırı ya da kullanım açısından riskli olması hâlinde TCK 187 kapsamında cezai sorumluluk gündeme gelebilir.

Madde, yalnızca fiilen zarar meydana gelmesini değil, sağlık açısından tehlike doğuran ilaç üretimi veya satışı gibi davranışları da cezalandırır. Böylece toplumun güvenilir ilaca erişimi, eczacılık düzeni, kamu sağlığı ve sağlık hizmetlerine duyulan güven korunur.

Cezanın Niteliği, Yargılama ve İnfaz Rejimi

TCK 187 kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak biçimde ilaç yapma veya satma suçu, insan sağlığını, yaşam hakkını ve güvenilir ilaca erişimi koruyan önemli bir kamu sağlığı suçudur. Bu suç; kişilerin hayatını veya sağlığını tehlikeye sokacak şekilde ilaç yapılması, satılması, ithal edilmesi veya piyasaya sunulması hâlinde gündeme gelir.

TCK 187 cezası, kanunda bir yıldan beş yıla kadar hapis ve adlî para cezası olarak düzenlenmiştir. Suçun oluşması için mutlaka bir kişinin ölmesi, hastalanması veya zarar görmesi gerekmez; ilacın insan sağlığı bakımından tehlike oluşturabilecek nitelikte olması yeterlidir. Bu yönüyle suç, tehlike suçu niteliği taşır.

Yargılama sürecinde mahkeme; ilacın niteliğini, sağlık açısından tehlike oluşturup oluşturmadığını, failin kastını, satış veya üretim şeklini ve dosyadaki teknik delilleri değerlendirir. Gerekli hâllerde bilirkişi raporu, laboratuvar incelemesi, ürün içerik analizi ve sağlık otoritesi kayıtları dikkate alınabilir.

İnfaz rejimi bakımından, cezanın kesinleşmesinden sonra genel infaz hükümleri uygulanır. Somut olayın özelliklerine, verilen cezanın miktarına ve failin hukuki durumuna göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması, cezanın ertelenmesi, denetimli serbestlik ve diğer infaz kurumları değerlendirilebilir.

Kişilerin Hayatını ve Sağlığını Tehlikeye Sokacak Biçimde İlaç Yapma veya Satma Suçunda Tutuklama

TCK 187 kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak biçimde ilaç yapma veya satma suçunda tutuklama, otomatik uygulanan bir tedbir değildir. Tutuklama kararı için yalnızca suç isnadı yeterli olmayıp kuvvetli suç şüphesi, kaçma şüphesi, delilleri karartma ihtimali veya somut tutuklama nedenlerinin bulunması gerekir.

Bu suç, insan sağlığı bakımından tehlike oluşturabilecek şekilde ilaç yapılması, satılması, ithal edilmesi veya piyasaya sunulması hâlinde gündeme gelir. Mahkeme, tutuklama değerlendirmesinde ilacın niteliğini, sağlık açısından yarattığı riski, failin kastını, ürünün yayılma ihtimalini ve dosyadaki somut delilleri birlikte inceler.

TCK 187 suçu, kamu sağlığını ilgilendirdiği için ciddi şekilde değerlendirilir. Ancak ölçülülük ilkesi gereği, adli kontrol tedbirleriyle yargılamanın sağlıklı yürütülmesi mümkünse tutuklama yerine daha hafif koruma tedbirleri uygulanabilir. Bu nedenle ilaç yapma veya satma suçunda tutuklama, her somut olayın ağırlığına göre ayrıca değerlendirilir.

Şikâyet, Uzlaşma ve Zamanaşımı

TCK 187 suçu, şikâyete bağlı suçlar arasında yer almaz. Suçun işlendiğinin öğrenilmesi hâlinde soruşturma, mağdur şikâyeti aranmaksızın Cumhuriyet savcılığı tarafından resen yürütülür. Bu nedenle şikâyetten vazgeçilmesi, soruşturma veya kovuşturmayı kendiliğinden sona erdirmez.

Kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak biçimde ilaç yapma veya satma suçu, uzlaşma kapsamında değildir. Çünkü bu suçta korunan temel değer bireysel menfaatten çok kamu sağlığı, ilaç güvenliği ve toplumun güvenilir sağlık ürünlerine erişim hakkıdır.

Zamanaşımı bakımından genel dava zamanaşımı hükümleri uygulanır. TCK 187 bakımından öngörülen ceza miktarı dikkate alındığında dava zamanaşımı süresi kural olarak 8 yıldır. Zamanaşımını kesen veya durduran işlemler bulunması hâlinde süre ayrıca değerlendirilir.

Görevli Mahkeme

TCK 187 görevli mahkeme, kural olarak asliye ceza mahkemesidir. Suçun üst sınırı ve niteliği dikkate alındığında yargılama, ağır ceza mahkemesinin görev alanına girmeyen hâllerde Asliye Ceza Mahkemesi tarafından yapılır.

Mahkeme; ilacın insan sağlığı bakımından tehlike oluşturup oluşturmadığını, üretim veya satışın hukuka aykırı olup olmadığını, failin kastını ve olayın kamu sağlığı üzerindeki etkisini birlikte değerlendirerek karar verir. Ayrıca belirtmek gerekir ki bozulmuş veya değiştirilmiş gıda ya da ilaçların ticareti ayrı olarak TCK 186 kapsamında değerlendirilir; TCK 187 ise özellikle hayatı ve sağlığı tehlikeye sokacak biçimde ilaç yapma veya satma fiiline ilişkindir.

TCK 187 İlaç Yapma veya Satma Suçu Sıkça Sorulan Sorular

TCK 187 İlaç Yapma veya Satma Suçu Sıkça Sorulan Sorular

TCK 187 kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak biçimde ilaç yapma veya satma suçu, ilaç güvenliği, kamu sağlığı, tehlike suçu, tutuklama, şikâyet ve görevli mahkeme bakımından sıkça merak edilen konular arasında yer almaktadır.

TCK 187 suçu, kişilerin hayatını veya sağlığını tehlikeye sokacak biçimde ilaç üretilmesi ya da satılması hâlinde oluşur. Bu suçla kamu sağlığı, ilaç güvenliği ve toplumun güvenilir sağlık ürünlerine erişimi korunur.

Hayır. Kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak biçimde ilaç yapma veya satma suçu bakımından mutlaka ölüm, hastalık veya fiilî zarar meydana gelmesi gerekmez. İlacın insan sağlığı açısından tehlike oluşturabilecek nitelikte olması suçun oluşması için yeterlidir.

TCK 187 cezası, kanunda bir yıldan beş yıla kadar hapis ve adlî para cezası olarak düzenlenmiştir. Suçun tabip, eczacı veya resmî izne dayalı meslek faaliyeti kapsamında işlenmesi hâlinde verilecek ceza üçte bir oranında artırılır.

TCK 187 ilaç yapma veya satma suçunda tutuklama, otomatik uygulanan bir tedbir değildir. Tutuklama için kuvvetli suç şüphesi, kaçma şüphesi, delilleri karartma ihtimali veya somut tutuklama nedenleri bulunmalıdır. Mahkeme, ilacın niteliğini, sağlık riskini ve dosyadaki somut delilleri birlikte değerlendirir.

TCK 187 suçu, şikâyete bağlı değildir; soruşturma Cumhuriyet savcılığı tarafından resen yürütülür. Suç, uzlaşma kapsamında değildir. Bu suçta görevli mahkeme kural olarak asliye ceza mahkemesidir.