Madde Metni
Madde 185- (1) İçilecek sulara veya yenilecek veya içilecek veya kullanılacak veya tüketilecek her çeşit besin veya şeylere zehir katarak veya başka suretlerle bunları bozarak kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye düşüren kimseye iki yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası verilir.
(2) Yukarıdaki fıkrada belirtilen fiillerin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı olarak işlenmesi halinde, üç aydan bir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
Madde Gerekçesi
TCK 185 zehirli madde katma suçu, kamu sağlığını, kişilerin hayatını ve toplum güvenliğini korumak amacıyla düzenlenmiştir. Bu suç; içme sularına, besinlere veya tüketilecek diğer maddelere zehir katılması, bu maddelerin bozulması ya da sağlığı tehlikeye düşürecek şekilde kullanıma sunulması hâlinde gündeme gelir.
Suçun konusu, yalnızca içme suyu veya belirli gıdalarla sınırlı değildir. İnsanlar tarafından tüketilebilecek her türlü yiyecek, içecek, besin maddesi veya benzeri tüketim ürünü bu suçun konusu olabilir. Gıdaların mikroplandırılması veya sağlığa zararlı hâle getirilmesi de zehir katma kapsamında değerlendirilebilir.
TCK 185 suçu, somut tehlike suçu niteliğindedir. Bu nedenle suçun oluşması için mutlaka bir kişinin ölmesi veya hastalanması gerekmez; ancak fiilin kişilerin hayatı veya sağlığı bakımından somut tehlike meydana getirmesi gerekir.
Maddenin ikinci fıkrasında, bu fiillerin taksirle işlenmesi ayrıca düzenlenmiştir. Yani fail, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak içme suyu, gıda veya tüketim maddelerinin sağlığı tehlikeye düşürecek şekilde bozulmasına neden olursa, TCK 185/2 kapsamında cezai sorumluluk doğabilir.
Cezanın Niteliği, Yargılama ve İnfaz Rejimi
TCK 185 cezası, suçun kasten veya taksirle işlenmesine göre değişir. Fiilin kasten işlenmesi hâlinde fail hakkında iki yıldan on beş yıla kadar hapis cezası uygulanır. Fiilin taksirle işlenmesi hâlinde ise üç aydan bir yıla kadar hapis cezası gündeme gelir.
Zehirli madde katma suçu, kişilerin hayatı ve sağlığı üzerinde ciddi tehlike oluşturduğu için ağır sonuçlar doğurabilen bir suçtur. Cezanın belirlenmesinde fiilin işleniş biçimi, tehlikenin kapsamı, etkilenen kişi sayısı, maddenin niteliği ve failin kast ya da taksir derecesi dikkate alınır.
Yargılama sürecinde mahkeme; suya, gıdaya veya tüketim maddesine zararlı bir madde katılıp katılmadığını, ürünün sağlık açısından tehlike oluşturup oluşturmadığını ve bu tehlikenin somut olarak ortaya çıkıp çıkmadığını değerlendirir. Bu süreçte bilirkişi raporu, laboratuvar analizi, sağlık raporları, numune incelemeleri ve tanık beyanları önemli deliller arasında yer alabilir.
İnfaz rejimi bakımından, cezanın kesinleşmesinden sonra genel infaz hükümleri uygulanır. Verilen cezanın miktarı, suçun kasten veya taksirle işlenmesi, failin sabıka durumu ve somut olayın özelliklerine göre koşullu salıverilme, denetimli serbestlik, cezanın ertelenmesi veya diğer infaz kurumları ayrıca değerlendirilir.
Zehirli Madde Katma Suçunda Tutuklama
TCK 185 zehirli madde katma suçunda tutuklama, otomatik olarak uygulanan bir tedbir değildir. Tutuklama kararı için yalnızca suç isnadı yeterli olmayıp kuvvetli suç şüphesi, kaçma şüphesi, delilleri karartma ihtimali veya somut tutuklama nedenlerinin bulunması gerekir.
Suçun kasten işlenmesi ve kişilerin hayatı veya sağlığı açısından geniş çaplı tehlike oluşturması hâlinde tutuklama tedbiri daha ciddi şekilde değerlendirilebilir. Özellikle çok sayıda kişiyi etkileyebilecek içme suyu, gıda veya tüketim maddelerine yönelik fiillerde mahkeme, olayın ağırlığını ve kamu sağlığı üzerindeki riski dikkate alır.
Buna karşılık fiilin taksirle işlenmesi hâlinde tutuklama daha istisnai değerlendirilir. Ölçülülük ilkesi gereğince, adli kontrol gibi daha hafif koruma tedbirleriyle yargılamanın sağlıklı yürütülmesi mümkünse tutuklama yerine bu tedbirler uygulanabilir.
Şikâyet, Uzlaşma ve Zamanaşımı
TCK 185 zehirli madde katma suçu, kural olarak şikâyete bağlı suçlar arasında yer almaz. Suçun öğrenilmesi hâlinde soruşturma, mağdur şikâyeti aranmaksızın Cumhuriyet savcılığı tarafından resen yürütülür. Şikâyetten vazgeçilmesi, soruşturma veya kovuşturmayı kendiliğinden sona erdirmez.
Zehirli madde katma suçu, uzlaşma kapsamında değildir. Çünkü bu suçta korunan temel değer bireysel menfaatten çok kamu sağlığı, toplum güvenliği ve kişilerin hayatı ile beden bütünlüğüdür.
Zamanaşımı bakımından genel dava zamanaşımı hükümleri uygulanır. TCK 185 zamanaşımı değerlendirmesinde suçun kasten mi taksirle mi işlendiği, öngörülen ceza miktarı, suç tarihi ve zamanaşımını kesen veya durduran işlemler dikkate alınır.
Görevli Mahkeme
TCK 185 görevli mahkeme, suçun işleniş şekline göre belirlenir. Fiilin kasten işlenmesi hâlinde ceza miktarı nedeniyle yargılama kural olarak ağır ceza mahkemesinde yapılır.
Fiilin taksirle işlenmesi hâlinde ise öngörülen ceza miktarı dikkate alındığında görevli mahkeme kural olarak asliye ceza mahkemesidir. Mahkeme; maddenin niteliğini, tehlikenin somutluğunu, failin kast veya taksir durumunu ve kamu sağlığı üzerindeki etkiyi birlikte değerlendirir.
TCK 185 Zehirli Madde Katma Suçu Sıkça Sorulan Sorular
TCK 185 zehirli madde katma suçu, içme suyuna zehir katma, gıda güvenliği, kamu sağlığı, somut tehlike suçu, tutuklama, şikâyet ve görevli mahkeme bakımından sıkça merak edilen konular arasında yer almaktadır.
TCK 185 suçu, içilecek sulara, yenilecek veya içilecek besinlere ya da tüketilecek maddelere zehir katılması veya bu maddelerin başka suretle bozularak kişilerin hayatı ve sağlığı bakımından tehlike yaratması hâlinde oluşur.
Bu suçun konusu yalnızca içme suyu ile sınırlı değildir. İnsanlar tarafından tüketilebilecek her türlü yiyecek, içecek, besin maddesi veya kullanılacak tüketim ürünü TCK 185 kapsamında suçun konusu olabilir.
TCK 185 cezası, suçun kasten veya taksirle işlenmesine göre değişir. Fiilin kasten işlenmesi hâlinde iki yıldan on beş yıla kadar hapis cezası, taksirle işlenmesi hâlinde ise üç aydan bir yıla kadar hapis cezası uygulanabilir.
TCK 185 zehirli madde katma suçunda tutuklama, otomatik uygulanan bir tedbir değildir. Tutuklama için kuvvetli suç şüphesi, kaçma şüphesi, delilleri karartma ihtimali veya somut tutuklama nedenleri bulunmalıdır. Özellikle kasten işlenen ve çok sayıda kişiyi etkileyebilecek fiillerde tutuklama daha ciddi şekilde değerlendirilebilir.
TCK 185 suçu, şikâyete bağlı değildir; soruşturma Cumhuriyet savcılığı tarafından resen yürütülür. Suç, uzlaşma kapsamında değildir. Fiilin kasten işlenmesi hâlinde görevli mahkeme ağır ceza mahkemesi, taksirle işlenmesi hâlinde ise kural olarak asliye ceza mahkemesidir.
