Madde Metni
Madde 183- (1) İlgili kanunlarla belirlenen yükümlülüklere aykırı olarak, başka bir kimsenin sağlığının zarar görmesine elverişli bir şekilde gürültüye neden olan kişi, iki aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
Madde Gerekçesi
TCK 183 gürültüye neden olma suçu, kişilerin sağlığını korumak ve toplum içinde huzurlu yaşam düzenini güvence altına almak amacıyla düzenlenmiştir. Kanun koyucu, yalnızca rahatsız edici her sesi değil, ilgili mevzuatta belirlenen yükümlülüklere aykırı şekilde ve başka bir kişinin sağlığının zarar görmesine elverişli nitelikte gürültü oluşturulmasını suç olarak kabul etmiştir.
Gürültüye neden olma suçu, çevreye karşı suçlar arasında yer almakla birlikte doğrudan insan sağlığıyla da bağlantılıdır. Bu nedenle suçun oluşması için gürültünün basit bir rahatsızlık düzeyinde kalmaması, sağlık açısından zarar doğurmaya elverişli olması gerekir. Gürültünün kaynağı; iş yeri, eğlence mekânı, inşaat faaliyeti, makine, araç veya benzeri faaliyetler olabilir.
Cezanın Niteliği, Yargılama ve İnfaz Rejimi
TCK 183 cezası, iki aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıdır. Kanunda seçimlik ceza öngörüldüğü için mahkeme, somut olayın özelliklerine göre hapis cezasına veya adlî para cezasına hükmedebilir.
Gürültüye neden olma suçunda cezanın niteliği, fiilin insan sağlığına zarar vermeye elverişli olup olmadığına göre değerlendirilir. Her yüksek ses veya rahatsızlık doğrudan TCK 183 kapsamında suç oluşturmaz. Gürültünün ilgili kanun veya yönetmeliklerde belirlenen yükümlülüklere aykırı olması ve sağlık üzerinde olumsuz etki yaratabilecek seviyede bulunması gerekir.
Yargılama ve infaz rejimi bakımından, suç için öngörülen ceza miktarı düşük olduğundan hükmün açıklanmasının geri bırakılması, erteleme veya kısa süreli hapis cezasının adlî para cezasına çevrilmesi gibi kurumlar somut olayın şartlarına göre gündeme gelebilir. Ancak bu değerlendirme failin sabıkası, zararın niteliği, olayın özellikleri ve mahkemenin takdirine göre yapılır.
Gürültüye Neden Olma Suçunda Tutuklama
Gürültüye neden olma suçunda tutuklama, suç için öngörülen ceza miktarı ve tutuklamanın istisnai bir koruma tedbiri olması nedeniyle uygulamada sık rastlanan bir durum değildir. TCK 183 kapsamında öngörülen cezanın iki aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası olması, tutuklama tedbirinin ölçülülük bakımından oldukça sınırlı şekilde değerlendirilmesine yol açar.
Tutuklama kararı, yalnızca kuvvetli suç şüphesinin bulunmasıyla verilemez. Ayrıca kaçma şüphesi, delilleri karartma ihtimali veya yargılamayı engelleme riski gibi somut tutuklama nedenlerinin de bulunması gerekir. Bu nedenle gürültüye neden olma suçu bakımından çoğu durumda tutuklama yerine adli kontrol gibi daha hafif koruma tedbirleri gündeme gelir.
Şikâyet, Uzlaşma ve Zamanaşımı
TCK 183 gürültüye neden olma suçu şikâyete tabi değildir. Suçun işlendiğinin öğrenilmesi halinde savcılık kendiliğinden soruşturma başlatabilir. Bu nedenle mağdurun şikâyetten vazgeçmesi, kamu davasının kendiliğinden düşmesi sonucunu doğurmaz.
Gürültüye neden olma suçu uzlaşma kapsamında değildir. Bu suç, çevre ve toplum sağlığıyla bağlantılı olduğundan fail ile mağdur arasında uzlaştırma yoluyla dosyanın kapatılması mümkün değildir.
TCK 183 dava zamanaşımı süresi 8 yıldır. Zamanaşımı süresi kural olarak suçun işlendiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Bu süre içinde soruşturma veya kovuşturma yapılmazsa dava zamanaşımı gündeme gelebilir.
Görevli Mahkeme
TCK 183 gürültüye neden olma suçunda görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir. Bu suç nedeniyle açılacak ceza davaları, suçun işlendiği yer bakımından yetkili Asliye Ceza Mahkemesi tarafından görülür.
Gürültüye Neden Olma Suçu Sıkça Sorulan Sorular
TCK 183 gürültüye neden olma suçu, ilgili kanunlarla belirlenen yükümlülüklere aykırı şekilde ve başka bir kimsenin sağlığının zarar görmesine elverişli biçimde gürültü oluşturulmasını cezalandıran çevre suçudur.
Gürültüye neden olma suçu, ilgili mevzuatta belirlenen yükümlülüklere aykırı olarak, başka bir kişinin sağlığının zarar görmesine elverişli şekilde gürültü oluşturulmasıdır. Her yüksek ses bu suçu oluşturmaz; gürültünün sağlığı olumsuz etkilemeye elverişli nitelikte olması gerekir.
TCK 183 cezası, iki aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıdır. Kanunda seçimlik ceza öngörüldüğü için mahkeme, somut olayın özelliklerine göre hapis cezasına ya da adlî para cezasına hükmedebilir.
Her gürültü TCK 183 kapsamında suç oluşturmaz. Suçun oluşması için gürültünün yalnızca rahatsız edici olması yeterli değildir. Gürültünün ilgili kanun veya yönetmeliklere aykırı olması ve başka bir kimsenin sağlığının zarar görmesine elverişli nitelik taşıması gerekir.
Gürültüye neden olma suçunda tutuklama, ceza miktarı ve tutuklama tedbirinin istisnai niteliği nedeniyle uygulamada sık rastlanan bir durum değildir. Kuvvetli suç şüphesiyle birlikte kaçma, delilleri karartma veya yargılamayı engelleme riski gibi somut nedenler yoksa, genellikle adli kontrol gibi daha hafif tedbirler değerlendirilir.
Gürültüye neden olma suçu şikâyete tabi değildir. Savcılık, suçun işlendiğini öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma başlatabilir. Ayrıca TCK 183 uzlaşma kapsamında değildir. Bu suçta dava zamanaşımı süresi kural olarak 8 yıldır ve görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir.
