Madde Metni
Bozulmuş veya değiştirilmiş gıda veya ilaçların ticareti
Madde 186- Kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak biçimde bozulmuş, değiştirilmiş her tür yenilecek veya içilecek şeyleri veya ilaçları satan, tedarik eden, bulunduran kimseye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve binbeşyüz güne kadar adlî para cezası verilir.
Bu suçun, resmi izne dayalı olarak yürütülen bir meslek ve sanatın icrası kapsamında işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte bir oranında artırılır.
Madde Gerekçesi
TCK 186 bozulmuş veya değiştirilmiş gıda veya ilaçların ticareti suçu, kişilerin hayatını, sağlığını ve kamu sağlığını korumak amacıyla düzenlenmiştir. Bu suç, sağlığı tehlikeye sokacak şekilde bozulmuş, değiştirilmiş veya içeriği değiştirilmiş yiyecek, içecek ya da ilaçların satılması, tedarik edilmesi veya bulundurulması hâlinde oluşur.
Bu suçun konusunu her türlü yenilecek ve içilecek şeyler ile ilaçlar oluşturabilir. Ancak ürünün yalnızca bozuk olması yeterli değildir; bozulma veya içerik değişikliğinin kişilerin hayatı veya sağlığı bakımından tehlike yaratabilecek nitelikte olması gerekir.
TCK 186 suçu, seçimlik hareketli bir suçtur. Failin sağlığı tehlikeye sokacak nitelikteki gıda veya ilacı satması, tedarik etmesi ya da bulundurması suçun oluşması için yeterlidir. Bu nedenle fiilin mutlaka satışla sonuçlanması şart değildir.
Suçun resmî izne dayalı meslek veya sanat faaliyeti kapsamında işlenmesi hâlinde ceza artırılır. Özellikle gıda, ilaç veya sağlık alanında faaliyet gösteren kişilerin bu suçu işlemesi, toplumun güvenilir ürünlere erişimini daha ağır biçimde zedelediği için nitelikli hâl olarak kabul edilir.
Cezanın Niteliği, Yargılama ve İnfaz Rejimi
TCK 186 cezası, kanunda bir yıldan beş yıla kadar hapis ve bin beş yüz güne kadar adlî para cezası olarak düzenlenmiştir. Suçun resmî izne dayalı meslek veya sanat kapsamında işlenmesi hâlinde verilecek ceza artırılabilir.
Bu suç, tehlike suçu niteliğindedir. Kişilerin mutlaka zehirlenmesi, hastalanması veya zarar görmesi gerekmez; bozulmuş ya da değiştirilmiş gıda veya ilacın sağlık açısından tehlike oluşturabilecek nitelikte olması cezai sorumluluk için yeterlidir.
Yargılama sürecinde mahkeme; ürünün bozulmuş veya değiştirilmiş olup olmadığını, insan sağlığı açısından tehlike oluşturup oluşturmadığını, failin satış, tedarik veya bulundurma fiilini ve dosyadaki teknik delilleri değerlendirir. Gerekli hâllerde bilirkişi raporu, laboratuvar analizi ve ürün incelemesi delil olarak dikkate alınabilir.
İnfaz rejimi bakımından cezanın kesinleşmesinden sonra genel infaz hükümleri uygulanır. Somut olayın özelliklerine, cezanın miktarına ve failin hukuki durumuna göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması, cezanın ertelenmesi, denetimli serbestlik ve diğer infaz kurumları değerlendirilebilir.
Bozulmuş veya Değiştirilmiş Gıda veya İlaçların Ticareti Suçunda Tutuklama
TCK 186 bozulmuş veya değiştirilmiş gıda veya ilaçların ticareti suçunda tutuklama, otomatik olarak uygulanan bir tedbir değildir. Tutuklama kararı verilebilmesi için yalnızca suç isnadı yeterli olmayıp kuvvetli suç şüphesi, kaçma şüphesi, delilleri karartma ihtimali veya somut olayda tutuklamayı gerekli kılan nedenlerin bulunması gerekir.
Bu suç, kişilerin hayatını veya sağlığını tehlikeye sokacak şekilde bozulmuş ya da değiştirilmiş gıda veya ilaçların satılması, tedarik edilmesi veya bulundurulması hâlinde gündeme gelir. Mahkeme, tutuklama değerlendirmesinde ürünün niteliğini, sağlık açısından oluşturduğu riski, satış veya dağıtım kapsamını, failin kastını ve dosyadaki somut delilleri birlikte inceler.
TCK 186 suçu, kamu sağlığını ilgilendirdiği için ciddi şekilde değerlendirilir. Özellikle çok sayıda kişiye ulaşabilecek ürünlerin piyasaya sürülmesi, sahte veya bozulmuş ilacın dağıtılması ya da delillerin karartılması ihtimali varsa tutuklama tedbiri gündeme gelebilir.
Ancak ölçülülük ilkesi gereğince, adli kontrol tedbirleriyle yargılamanın sağlıklı yürütülmesi mümkünse tutuklama yerine daha hafif koruma tedbirleri uygulanmalıdır. Bu nedenle bozulmuş veya değiştirilmiş gıda veya ilaçların ticareti suçunda tutuklama, her dosyada ürünün tehlike derecesi, delil durumu ve olayın kapsamına göre ayrıca değerlendirilir.
Şikâyet, Uzlaşma ve Zamanaşımı
TCK 186 bozulmuş veya değiştirilmiş gıda veya ilaçların ticareti suçu, şikâyete bağlı suçlar arasında yer almaz. Suçun öğrenilmesi hâlinde soruşturma, mağdur şikâyeti aranmaksızın Cumhuriyet savcılığı tarafından resen yürütülür.
Şikâyetten vazgeçilmesi, soruşturma veya kovuşturmayı kendiliğinden sona erdirmez. Çünkü bu suçta korunan temel değer yalnızca bireysel menfaat değil; kamu sağlığı, tüketici güvenliği ve toplumun güvenilir gıda ile ilaca erişim hakkıdır.
TCK 186 suçu uzlaşma kapsamında değildir. Bu nedenle fail ile mağdur arasında uzlaşma sağlanması, ceza soruşturmasını veya kamu davasını ortadan kaldırmaz.
Zamanaşımı bakımından genel dava zamanaşımı hükümleri uygulanır. Suç için öngörülen ceza miktarı dikkate alındığında dava zamanaşımı süresi kural olarak 8 yıldır; ancak zamanaşımını kesen veya durduran işlemler varsa süre ayrıca değerlendirilir.
Görevli Mahkeme
TCK 186 görevli mahkeme, kural olarak asliye ceza mahkemesidir. Suçun ceza üst sınırı ve niteliği dikkate alındığında yargılama ağır ceza mahkemesinde değil, Asliye Ceza Mahkemesi önünde yapılır.
Mahkeme; ürünün bozulmuş, değiştirilmiş veya sağlığı tehlikeye sokacak nitelikte olup olmadığını, failin bu ürünleri satıp satmadığını, tedarik edip etmediğini veya bulundurup bulundurmadığını somut delillerle birlikte değerlendirir.
TCK 186 Bozulmuş veya Değiştirilmiş Gıda veya İlaçların Ticareti Suçu Sıkça Sorulan Sorular
TCK 186 bozulmuş veya değiştirilmiş gıda veya ilaçların ticareti suçu, kamu sağlığı, gıda güvenliği, ilaç güvenliği, tehlike suçu, tutuklama, şikâyet ve görevli mahkeme bakımından sıkça merak edilen konular arasında yer almaktadır.
TCK 186 suçu, kişilerin hayatını veya sağlığını tehlikeye sokacak biçimde bozulmuş, değiştirilmiş ya da içeriği değiştirilmiş yiyecek, içecek veya ilaçların satılması, tedarik edilmesi ya da bulundurulması hâlinde oluşur.
Bu suçun konusunu her türlü yenilecek ve içilecek şeyler ile ilaçlar oluşturur. Ancak ürünün yalnızca bozuk olması yeterli değildir; bozulma veya değişikliğin kişilerin hayatı veya sağlığı bakımından tehlike yaratabilecek nitelikte olması gerekir.
TCK 186 cezası, kanunda bir yıldan beş yıla kadar hapis ve bin beş yüz güne kadar adlî para cezası olarak düzenlenmiştir. Suçun resmî izne dayalı bir meslek veya sanat faaliyeti kapsamında işlenmesi hâlinde ceza üçte bir oranında artırılır.
TCK 186 suçunda tutuklama, otomatik uygulanan bir tedbir değildir. Tutuklama için kuvvetli suç şüphesi, kaçma şüphesi, delilleri karartma ihtimali veya somut tutuklama nedenleri bulunmalıdır. Mahkeme, ürünün sağlık açısından oluşturduğu riski, satış veya dağıtım kapsamını ve dosyadaki somut delilleri birlikte değerlendirir.
TCK 186 suçu, şikâyete bağlı değildir; soruşturma Cumhuriyet savcılığı tarafından resen yürütülür. Suç, uzlaşma kapsamında değildir. Bu suçta görevli mahkeme kural olarak asliye ceza mahkemesidir; dava zamanaşımı süresi genel hükümlere göre değerlendirilir.
