Minar Hukuk ve Danışmanlık

Bayraklı / İzmir

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · Madde 63

Cezadan Mahsup

TCK 63, hüküm kesinleşmeden önce şahsi hürriyeti sınırlayan sürelerin cezadan indirilmesini düzenler. Güncel adli para cezası mahsubunda bir gün beşyüz Türk Lirası karşılığıdır.

TCK Madde 63 mahsup, ceza yargılamasında kişinin hüküm kesinleşmeden önce özgürlüğünün kısıtlandığı sürelerin, verilen cezadan düşülmesini düzenleyen önemli bir hükümdür. Bu maddeye göre, gözaltı, tutukluluk veya hükümden önce gerçekleşen diğer özgürlüğü sınırlayıcı haller, mahkûmiyet halinde ceza süresinden mahsup edilir. TCK 63. madde, adil yargılama, ölçülü ceza infazı ve kişinin aynı fiil nedeniyle fiilen fazla süre özgürlüğünden mahrum kalmaması bakımından temel öneme sahiptir. Bu nedenle cezadan mahsup, özellikle tutuklu yargılama, gözaltı süresi ve infaz hesaplamalarında dikkatle uygulanır.

TCK 63 madde metni, resmî madde gerekçesi, uygulama ayrımları ve mahkeme kararları.

Tam madde metniTBMM madde gerekçesiKaynaklı Yargıtay kararları

TCK 63. Madde Metni

Kanun metni
MahsupMadde 63- (1) Hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün haller nedeniyle geçirilmiş süreler, hükmolunan hapis cezasından indirilir. Adlî para cezasına hükmedilmesi durumunda, bir gün beşyüz Türk Lirası sayılmak üzere, bu cezadan indirim yapılır.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · Güncel mevzuat

TCK 63. Madde Gerekçesi

Adalet Komisyonu madde gerekçesi

TBMM · Sıra Sayısı 664 · 2004 tarihli tarihsel gerekçe
Maddeyle, mahkûmun suç nedeni ile şahsî hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran örneğin tutuklama gibi hâller nedeni ile geçirilen sürelerin mahkûmiyetten indirilmesi esası benimsenmiştir. Böylece teknik anlamda tutukluluk sayılmamakla beraber şahsî hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran tedbirlerin tümünün de tutukluluk gibi mahkûmiyet süresine mahsup edilmesi öngörülmüştür. Bu nedenle, madde metninde “hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün hâller” ibaresi kullanılmıştır. Maddede “hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen” ibaresi yer aldığından hükümlünün mahkûm edildiği suçtan başka bir fiilden dolayı yargılama nedeniyle hürriyetinin sınırlanmış olması hâlinde de mahsubun hangi koşul ile yapılabileceği gösterilmiştir. Tasarıdaki maddenin ikinci cümlesinde yapılan değişiklikle, adli para cezasına hükmedilmesi durumunda, mahsubun bir gün karşılığı yüz Türk Lirası sayılmak suretiyle yapılacağı kabul edilmiştir.
TBMM Adalet Komisyonu raporuGerekçede geçen yüz Türk Lirası tarihsel tutardır. Güncel TCK 63 metninde bir gün beşyüz Türk Lirası sayılır. Suç tarihi ve lehe kanun değerlendirmesi ayrıca yapılır.

Cezadan Mahsup: Kapsam ve Uygulama

Düzenlemenin açıklaması

TCK 63 mahsup, hüküm kesinleşmeden önce kişinin özgürlüğünün sınırlandığı sürelerin, mahkûmiyet cezasından düşülmesini düzenleyen önemli bir ceza hukuku kurumudur. Bu maddeyle amaç, kişinin aynı süreç nedeniyle fiilen gereğinden fazla özgürlüğünden mahrum kalmasını önlemektir.

Mahsup uygulaması, yalnızca teknik anlamda tutukluluk süreleriyle sınırlı değildir. Gözaltı, tutuklama veya şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran diğer tedbirler de mahkûmiyet süresinden indirilebilir. Bu nedenle kanunda hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün haller dikkate alınmıştır.

TCK 63 madde gerekçesi, hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen özgürlük kısıtlamalarının ceza infazında hesaba katılmasını sağlar. Kişi, mahkûm edildiği suçtan veya belirli şartlarda başka bir yargılama nedeniyle özgürlüğünden mahrum kalmışsa, bu süreler ceza hesabında değerlendirilebilir.

Adli para cezasında mahsup yapılması halinde, özgürlüğün kısıtlandığı süreler kanunda belirlenen günlük karşılık üzerinden hesaplanır. Bu nedenle TCK 63, gözaltı süresi, tutukluluk süresi, hürriyeti sınırlayan tedbirler ve infaz hesabı bakımından temel bir düzenlemedir.

TCK 63 ve Bağlantılı Mahkeme Kararları

İçtihat

Başka dosyadaki tutukluluğun mahsubu

Yargıtay 1. Ceza Dairesi 2016/3357 E. ve 2016/4165 K. · 05.12.2016

Özet : TCK m.63’e göre mahsup için tutukluluğun beraat veya mahkûmiyetle sonuçlanması gerekmez; önemli olan, mahsup edilecek suçun, hükmü kesinleşmeden önce işlenmiş olmasıdır.

“Mahsup işlemi için tutuklu kalınan suçun beraatle veya mahkumiyetle sonuçlanmasının önemi yoktur. Keza mahkumiyetle sonuçlanan kararın henüz kesinleşmemiş olması nedeniyle temyiz incelemesi sonucunda beraat etme ihtimali hukuken mümkün bulunduğundan infazı halen devam eden mahkum için telafisi imkansız sonuçlar doğabilecektir. Burada önemli olan husus, mahsuba konu mahkumiyete ait suçun tutuklu kalınan suçtan verilen hükmün kesinleşmesinden önce işlenmesidir.”

Kararın resmî kaynağı

İçtihat

Kesinleşmeden sonra işlenen suçta mahsup istemi

Yargıtay 1. Ceza Dairesi 2023/9561E. ve 2024/835 K. · 09.02.2024

Aşağıdaki İSTEM bölümü Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma talebidir; Dairenin sonuç hükmü ayrıca aşağıdadır.Özet : Türk Ceza Kanunu m.63’e göre kesinleşmeden önce özgürlüğü kısıtlayan süreler hapis cezasından mahsup edilir. Ancak önceki hüküm kesinleştikten sonra işlenen suç yönünden mahsup koşulları oluşmadığından karar isabetsiz bulunmuştur.

İSTEM

Yargıtay Cumhuryet Başsavcılığının, 12.12.2023 tarihli ve 2023/118404 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

 “Dosya kapsamına göre, infaz aşamasında hükümlü lehine uygulamaların kazanılmış hak oluşturmayacağı gözetilerek yapılan incelemede,

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 63 üncü maddesinde, “Hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün haller nedeniyle geçirilmiş süreler hükmolunan hapis cezasından indirilir.” şeklinde düzenlemenin yer aldığı, anılan düzenleme uyarınca sadece tutukluluk halinin değil şartların mevcut olması halinde şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün hallerin mahsup işlemine konu olabileceği cihetle,

Hükümlünün tutuklu kaldığı ve mahsup edilmesini istediği … Ağır Ceza Mahkemesinin 13.03.2006 tarihli ve 2003/142 Esas, 2006/95 Karar sayılı kararının 21.03.2006 tarihinde kesinleştiği, hâlen infaz edilmekte olan … 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 23.06.2015 tarihli ve 2014/810 Esas, 2015/660 Karar sayılı kararına konu suç tarihinin ise 25.12.2010 olduğu, bu hâliyle tutuklu kalınan ve mahsup edilmesi istenen kararın kesinleşmesinden sonra işlenmiş bir suçun bulunduğunun anlaşılması karşısında, mahsup koşullarının oluşmadığı gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”

Dairenin sonuç hükmü

III. KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,2. … 1. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 15.01.2019 tarihli ve 2014/810 Esas, 2015/660 Karar sayılı ek kararın 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,09.02.2024 tarihinde karar verildi.

Kararın resmî kaynağı

TCK 63 Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

TCK 63 neyi düzenler?
TCK 63, hüküm kesinleşmeden önce şahsi hürriyeti sınırlayan sürelerin cezadan indirilmesini düzenler. Güncel adli para cezası mahsubunda bir gün beşyüz Türk Lirası karşılığıdır.
Eski tarihli kararlar bugün aynen uygulanır mı?
Kararın uyguladığı kanun metni, suç tarihi ve sonraki değişiklikler birlikte değerlendirilmelidir. Karşı oy, çoğunluğun bağlayıcı sonucu olarak okunmamalıdır.
Gözaltında geçen süre hapis cezasından düşülür mü?

Evet. TCK 63, hüküm kesinleşmeden önce şahsi hürriyeti sınırlayan hâller nedeniyle geçirilen sürelerin hükmolunan hapis cezasından indirilmesini öngörür. Mahsup yalnızca tutuklulukla sınırlı değildir; gözaltında geçen süre de bu kapsamda değerlendirilir.

Adli para cezasında bir günlük mahsup karşılığı kaç liradır?

Güncel TCK 63 metninde bir günün karşılığı 500 Türk lirasıdır. Bu tutar adli para cezasından indirilir. Eski tarihli gerekçe veya kararlardaki 100 liralık tutar güncel metinle karıştırılmamalı; suç tarihi ve zaman bakımından uygulama ayrıca değerlendirilmelidir.

Başka dosyadaki tutukluluk sonraki her suçtan mahsup edilebilir mi?

Hayır. Sayfadaki Yargıtay kararlarına göre, mahsup istenen mahkûmiyete ilişkin suçun, tutuklu kalınan dosyadaki hüküm kesinleşmeden önce işlenmiş olması gerekir. Önceki hüküm kesinleştikten sonra işlenen bir suç için geçmiş tutukluluk süresi kendiliğinden mahsup hakkı doğurmaz; dosyaların tarihleri ve diğer koşullar incelenir.

İlgili Maddeler ve Resmî Kaynaklar

İzmir · Bayraklı

Ceza hukuku dosyanızı birlikte değerlendirelim

Somut olayın koşulları, kararlar ve yürürlük tarihleri birlikte değerlendirilmelidir. Bir ceza avukatı ile dosyanızın kronolojisini ve uygulanabilecek hükümleri ele alabilirsiniz.
Minar Hukuk ve Danışmanlık Mansuroğlu Mah. 1593/1 Sok. No:4 B Blok, Lider Centrio, Daire:37 Bayraklı / İzmir 0232 502 59 60 · info@minarlaw.com
author avatar
Av. Murat Turgut MİNAR Avukat
Av. Murat Turgut Minar, İzmir Barosu’na 12460 sicil numarasıyla kayıtlı olup; ceza hukuku, kamulaştırma hukuku, miras hukuku, gayrimenkul hukuku, icra ve iflas hukuku ile iş hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktadır.