TCK 336 yasaklanan bilgileri temin etme veya açıklama suçunda yabancı devlet yararına hareket etme suçu, devletin güvenliği veya millî menfaatleri bakımından korunması gereken bilgi ve belgelerle ilgili suçların yabancı bir devletin çıkarı doğrultusunda işlenmesini daha ağır yaptırıma bağlamaktadır. Bu düzenleme ile devletin güvenliği, millî savunma, devlet sırlarının korunması ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ulusal menfaatleri güvence altına alınmaktadır.
Madde Metni
Madde 336- (1) Yetkili makamların kanun ve düzenleyici işlemlere göre açıklanmasını yasakladığı ve niteliği bakımından gizli kalması gereken bilgileri açıklayan kimseye üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.
(2) Fiil, savaş zamanında işlenmiş veya Devletin savaş hazırlıklarını veya savaş etkinliğini veya askerî hareketlerini tehlikeye sokmuş ise faile on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası verilir.
(3) Fiil, failin taksiri sonucu meydana gelmiş ise, birinci fıkrada yazılı olan halde faile altı aydan iki yıla, ikinci fıkrada yazılı halde üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası verilir.
Madde Gerekçesi
TCK 336, devletin güvenliğine ilişkin bilgi ve belgelerle ilgili suçların yabancı bir devletin yararına işlenmesini daha ağır şekilde cezalandırmak amacıyla düzenlenmiştir. Kanun koyucu, failin yabancı bir devletin çıkarı doğrultusunda hareket etmesini, devlet güvenliğine yönelik tehlikeyi artıran bir unsur olarak kabul etmiştir.
Bu suçla korunan hukuki değerler devletin güvenliği, millî güvenlik, devlet sırlarının gizliliği, millî savunma ve ulusal egemenliktir. Yabancı devlet lehine gerçekleştirilen fiiller, Türkiye Cumhuriyeti’nin iç ve dış güvenliği üzerinde daha ağır sonuçlar doğurabileceğinden daha ağır yaptırımlara tabi tutulmuştur.
Cezanın Niteliği, Yargılama ve İnfaz Rejimi
TCK 336 kapsamında, bu bölümde yer alan suçların yabancı bir devletin yararına işlenmesi hâlinde ilgili suç için öngörülen ceza artırılarak uygulanır.
Ceza hukuku bakımından bu düzenleme bağımsız bir suç tipi değil, nitelikli hâl niteliğindedir. Bu nedenle öncelikle ilgili temel suçun oluşması gerekir. Ayrıca failin yabancı bir devletin yararına hareket ettiğinin somut delillerle ortaya konulması zorunludur. Yabancı devlet adına doğrudan hareket edilmesi kadar, dolaylı şekilde menfaat sağlanması da somut olayın özelliklerine göre değerlendirilebilir.
Yargılama sürecinde, failin yabancı devlet veya yabancı kuruluşlarla bağlantısı, iletişim kayıtları, dijital materyaller, para transferleri, resmî belgeler, bilirkişi raporları, tanık beyanları ve diğer deliller birlikte değerlendirilir. Ceza hukuku ilkeleri gereğince, yabancı devlet yararına hareket edildiği hususunun şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delillerle ispat edilmesi gerekir.
İnfaz rejimi bakımından, artırılmış ceza üzerinden genel infaz hükümleri uygulanır. Suçun niteliği ve ceza miktarı dikkate alınarak infaz süreci yürütülür.
Yabancı Devlet Yararına Hareket Etme Hâlinde Tutuklama
TCK 336 kapsamında değerlendirilen fiillerde tutuklama, suçun devletin güvenliğine karşı işlenen suçlarla bağlantılı olması nedeniyle uygulamada sıklıkla gündeme gelebilir. Tutuklama kararı verilebilmesi için kuvvetli suç şüphesinin yanında kaçma riski, delilleri karartma ihtimali veya CMK m.100 kapsamında diğer somut tutuklama nedenlerinin bulunması gerekir.
Mahkeme, somut olayın özelliklerine göre adli kontrol tedbirlerinin yeterli olup olmayacağını da ayrıca değerlendirir.
Şikâyet, Uzlaşma ve Zamanaşımı
TCK 336 kapsamında değerlendirilen fiiller şikâyete tabi değildir. Cumhuriyet savcılığı tarafından resen soruşturulur.
Bu kapsamdaki suçlar uzlaşma hükümlerine tabi değildir.
TCK 336 bakımından dava zamanaşımı, temel alınan suç için öngörülen ceza ve zamanaşımı süresine göre belirlenir.
Görevli Mahkeme
TCK 336 kapsamında görülen davalarda görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir. Soruşturma Cumhuriyet savcılığı tarafından yürütülür ve dava yetkili ağır ceza mahkemesinde görülür.
Sıkça Sorulan Sorular
TCK 336 suçu nedir?
TCK 336, devlet güvenliğine ilişkin bazı suçların yabancı bir devletin yararına işlenmesi hâlinde cezanın artırılmasını öngören nitelikli hâl düzenlemesidir.
TCK 336 cezası nedir?
TCK 336 kapsamında, ilgili temel suç için öngörülen hapis cezası kanunda belirtilen şekilde artırılarak uygulanır.
TCK 336 suçu şikâyete tabi midir?
Hayır. TCK 336 kapsamında değerlendirilen fiiller şikâyete tabi değildir, Cumhuriyet savcılığı tarafından resen soruşturulur, uzlaşma kapsamında değildir ve görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir.
