657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 135, devlet memurlarına verilen disiplin cezalarına karşı yapılacak itiraz usulünü düzenlemektedir. DMK Madde 135 itiraz hükümleri, disiplin cezasına maruz kalan memurun idare içinde karara karşı başvuruda bulunabilmesini sağlayan önemli bir hukuki güvencedir. Kanuna göre uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı itiraz edilebilir. İtiraz, kararın ilgili memura tebliğinden itibaren 7 gün içinde yapılmalıdır. İtiraz mercileri, başvuruyu 30 gün içinde inceleyerek karar verir. İtirazın reddedilmesi veya süresi içinde karar verilmemesi hâlinde ise memur, şartları varsa idari yargıda iptal davası açabilir.
Madde Metni
Madde 135 – (Değişik: 13/2/2011 – 6111/113 md.)
Disiplin amirleri tarafından verilen uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna itiraz edilebilir.
İtirazda süre, kararın ilgiliye tebliği tarihinden itibaren yedi gündür. Süresi içinde itiraz edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir.
İtiraz mercileri, itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin kendilerine intikalinden itibaren otuz gün içinde kararlarını vermek zorundadır.
İtirazın kabulü hâlinde, disiplin amirleri kararı gözden geçirerek verilen cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilirler.
Disiplin cezalarına karşı idari yargı yoluna başvurulabilir.
DMK Madde 135 Neyi Düzenler?
DMK Madde 135, disiplin cezalarına karşı yapılacak itirazın süresini, yetkili mercileri ve inceleme usulünü düzenlemektedir.
Bu madde sayesinde memur, disiplin cezasının hukuka aykırı olduğunu düşünmesi hâlinde idare içerisinde yeniden değerlendirme talep edebilir.
İtiraz mekanizması, disiplin hukukunda hak arama özgürlüğünü güçlendiren önemli güvencelerden biridir.
Hangi Disiplin Cezalarına İtiraz Edilebilir?
DMK Madde 135 uyarınca;
- Uyarma cezasına
- Kınama cezasına
- Aylıktan kesme cezasına
karşı itiraz edilebilir.
Diğer disiplin cezaları bakımından uygulanacak hukuki yollar ise ilgili mevzuat ve idari yargı hükümlerine göre değerlendirilir.
Disiplin Cezasına İtiraz Süresi Kaç Gündür?
Disiplin cezasına karşı itiraz süresi 7 gündür.
Bu süre, disiplin cezasının ilgili memura tebliğ edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
Sürenin geçirilmesi hâlinde idari itiraz hakkı kaybedilebilir.
Disiplin Cezasına Nereye İtiraz Edilir?
İtiraz, kanunda belirtilen yetkili disiplin kurulu veya disiplin kuruluna yapılır.
Başvurunun doğru mercie ve süresi içerisinde yapılması büyük önem taşır.
Yanlış mercie yapılan başvurular, hak kaybına neden olabileceğinden dikkatli hareket edilmelidir.
İtiraz Mercii Kaç Gün İçinde Karar Verir?
İtiraz mercii, başvurunun kendisine ulaşmasından itibaren 30 gün içinde karar vermek zorundadır.
Bu süre içerisinde disiplin dosyası incelenir ve itirazın kabulü veya reddi yönünde karar verilir.
Kanunda öngörülen süreler, disiplin uyuşmazlıklarının makul sürede sonuçlandırılmasını amaçlamaktadır.
İtiraz Disiplin Cezasının Uygulanmasını Durdurur mu?
Hayır. Disiplin cezasına yapılan itiraz, kural olarak cezanın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz.
Ancak ilgili mevzuat hükümleri veya sonradan verilecek yargı kararları farklı sonuçlar doğurabilir.
Bu nedenle itiraz süreci ile cezanın uygulanması birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.
İtiraz Mercii Hangi Kararları Verebilir?
İtiraz mercii, dosyayı inceleyerek disiplin cezasını kabul edebilir, kaldırabilir veya hafifletebilir.
İnceleme sırasında soruşturma dosyası, deliller ve itiraz gerekçeleri birlikte değerlendirilir.
Verilecek kararın gerekçeli ve hukuka uygun olması gerekir.
İtiraz Reddedilirse Ne Yapılabilir?
İtirazın reddedilmesi hâlinde memur, şartların oluşması durumunda idari yargıda iptal davası açabilir.
İdare mahkemesi, disiplin cezasını yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluk bakımından denetler.
Savunma hakkının ihlali, yetki eksikliği veya usul hataları dava konusu yapılabilir.
Süresinde İtiraz Edilmezse Ne Olur?
Kanunda öngörülen 7 günlük itiraz süresi içerisinde başvuru yapılmaması hâlinde idari itiraz hakkı kaybedilebilir.
Ancak somut olayın özelliklerine göre doğrudan idari yargıya başvuru imkânı ve uygulanacak usul ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu nedenle tebligat tarihinin doğru tespit edilmesi büyük önem taşır.
İtiraz Dilekçesinde Neler Bulunmalıdır?
İtiraz dilekçesinde;
- Disiplin cezasının tarihi,
- Tebligat tarihi,
- İtiraz nedenleri,
- Hukuki ve fiilî açıklamalar,
- Talep sonucu
açık ve anlaşılır şekilde belirtilmelidir.
Gerekli belgelerin dilekçeye eklenmesi de inceleme sürecini kolaylaştıracaktır.
İtiraz ile İptal Davası Aynı Şey midir?
Hayır. İtiraz, idare içinde yapılan bir başvuru yoludur.
İptal davası ise idari yargıda açılan ve disiplin işleminin hukuka uygunluğunun mahkeme tarafından denetlendiği yargısal bir süreçtir.
Bu nedenle iki başvuru yolu farklı hukuki nitelik taşımaktadır.
İtiraz İncelemesinde Savunma Hakkı Dikkate Alınır mı?
Evet. İtiraz incelemesinde disiplin sürecinin savunma hakkına uygun yürütülüp yürütülmediği de değerlendirilir.
Savunma alınmadan ceza verilmesi veya usule aykırı işlem yapılması, itirazın kabul edilmesine neden olabilecek önemli hukuka aykırılıklar arasında yer alabilir.
Bu nedenle disiplin sürecinin tamamı birlikte incelenmelidir.
DMK Madde 134 ile Madde 135 Arasındaki Fark Nedir?
DMK Madde 134, disiplin kurulları ve disiplin amirlerinin kuruluşu ile yetkilerini düzenlemektedir.
DMK Madde 135 ise disiplin cezalarına karşı itiraz usulünü, sürelerini ve itiraz mercilerini düzenlemektedir.
Kısaca Madde 134 “disiplin teşkilatını”, Madde 135 ise “disiplin cezalarına karşı başvuru yolunu” düzenlemektedir.
DMK Madde 135’in Önemi
DMK Madde 135, disiplin hukukunda memurların idari başvuru hakkını güvence altına alan temel düzenlemelerden biridir.
Disiplin cezasına karşı belirli süre içinde itiraz edilebilmesi, hukuka aykırı veya hatalı işlemlerin idare tarafından yeniden değerlendirilmesine imkân sağlar.
Bu yönüyle madde, hem hak arama özgürlüğünü güçlendirmekte hem de idarenin kendi işlemlerini denetlemesine katkı sunmaktadır.
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
DMK Madde 135 kapsamında, disiplin cezasına itiraz etmek isteyen memurun 7 günlük hak düşürücü süreyi kaçırmaması büyük önem taşır.
İtiraz dilekçesinde hukuka aykırılık nedenleri açıkça belirtilmeli ve başvuru yetkili itiraz merciine yapılmalıdır. Ayrıca itiraz süreci devam ederken cezanın uygulanmasına ilişkin hukuki durum ile gerektiğinde idari yargıya başvuru imkânı da değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Disiplin cezasına itiraz süresi kaç gündür?
Disiplin cezasının tebliğinden itibaren 7 gündür.
İtiraz mercii başvuruyu kaç gün içinde karara bağlar?
Kanuna göre 30 gün içinde karar vermesi gerekir.
İtiraz reddedilirse dava açılabilir mi?
Evet. Şartların bulunması hâlinde idari yargıda iptal davası açılması mümkündür.
