Madde Metni
Madde 137- (1) Yukarıdaki maddelerde tanımlanan suçların;
a) Kamu görevlisi tarafından ve görevinin verdiği yetki kötüye kullanılmak suretiyle,
b) Belli bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle,
İşlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.
Madde Gerekçesi
Türk Ceza Kanunu’nun 137. maddesine ilişkin gerekçe, kişisel verilere karşı işlenen suçların bazı durumlarda daha ağır sonuçlar doğurabilmesi nedeniyle bu fiillerin nitelikli hallerinin ayrıca düzenlenmesi amacıyla kabul edilmiştir; kişisel verilerin korunmasına ilişkin suçlar, özellikle kamu görevlilerinin görevlerinden kaynaklanan yetkileri kötüye kullanmaları veya belirli mesleklerin sağladığı erişim ve güven ilişkisi sayesinde işlenmesi halinde bireylerin mahremiyetine daha ciddi zararlar verebilmektedir; bu nedenle kanun koyucu, kişisel verilerin kaydedilmesi, verilmesi, yayılması veya ele geçirilmesi gibi fiillerin kamu görevlisi tarafından görevin verdiği yetki kötüye kullanılarak veya belirli meslek ve sanatların sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenmesini suçun nitelikli hali olarak kabul etmiş ve bu durumlarda verilecek cezanın artırılmasını öngörmüştür; bu düzenleme ile bireylerin kişisel verilerinin korunması daha güçlü şekilde güvence altına alınmakta ve özellikle görev veya meslek nedeniyle elde edilen kişisel verilerin kötüye kullanılmasının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır; böylece kişisel verilerin korunması alanında hem bireysel mahremiyetin hem de kamu güveninin korunmasına yönelik daha etkili bir ceza hukuku koruması sağlanmıştır.
Cezanın Niteliği, Yargılama ve İnfaz Rejimi
Türk Ceza Kanunu kapsamında düzenlenen Türk Ceza Kanunu Madde 137, kişisel verilerin korunmasına ilişkin suçların belirli durumlarda daha ağır şekilde cezalandırılmasını öngören bir düzenleme olup bağımsız bir suç tipi değil, Türk Ceza Kanunu Madde 135 ve Türk Ceza Kanunu Madde 136 suçlarının nitelikli hallerini belirler; cezanın niteliği bakımından bu suçların kamu görevlisi tarafından görevin verdiği yetki kötüye kullanılmak suretiyle veya belirli meslek ve sanatların sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılır; yargılama rejimi bakımından soruşturma Cumhuriyet savcılığı tarafından yürütülür ve kovuşturma ceza muhakemesi hukukunun genel görev kuralları gereğince Asliye Ceza Mahkemesinde yapılır, mahkeme yargılama sırasında suçun kişisel verilere ilişkin olup olmadığını, failin kamu görevlisi olup olmadığını veya meslekten kaynaklanan bir yetkiyi kötüye kullanıp kullanmadığını değerlendirerek nitelikli halin uygulanıp uygulanmayacağına karar verir; infaz rejimi bakımından ise verilen hapis cezası ceza infaz hukukunun genel hükümlerine göre yerine getirilir ve koşulların varlığı halinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması, cezanın ertelenmesi veya denetimli serbestlik gibi infaz kurumları uygulanabilir; sonuç olarak TCK madde 137, kişisel verilere karşı işlenen suçların kamu görevi veya mesleki yetkilerin kötüye kullanılması suretiyle işlenmesi halinde daha ağır yaptırım uygulanmasını sağlayan ve kişisel veri güvenliğini güçlendirmeyi amaçlayan bir ceza hukuku düzenlemesidir.
Nitelikli Haller Suçunda Tutuklama
Türk Ceza Kanunu kapsamında düzenlenen Türk Ceza Kanunu Madde 137, kişisel verilere ilişkin suçların kamu görevlisi tarafından görevin sağladığı yetki kötüye kullanılarak veya belirli meslek ve sanatların sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenmesi durumunda cezanın artırılmasını öngören bir düzenlemedir ve bağımsız bir suç tipi oluşturmaz; bu nedenle tutuklama tedbiri değerlendirilirken esas alınan suçlar Türk Ceza Kanunu Madde 135 ve Türk Ceza Kanunu Madde 136 hükümleridir; ceza muhakemesi hukukunda tutuklama kararı verilebilmesi için yalnızca suç işlendiğine dair kuvvetli şüphe bulunması yeterli olmayıp ayrıca kaçma şüphesi veya delilleri yok etme, gizleme ya da değiştirme ihtimali gibi tutuklama nedenlerinin de mevcut olması gerekir ve bu şartlar Ceza Muhakemesi Kanunu Madde 100 kapsamında düzenlenmiştir; TCK 137 kapsamında nitelikli halin uygulanması ceza miktarını artırabileceğinden bazı durumlarda tutuklama tedbirinin uygulanma ihtimali güçlenebilir ancak suç katalog suçlar arasında yer almadığından uygulamada tutuklama kararı çoğunlukla somut olayın ağırlığına, delil durumuna ve şüphelinin kaçma veya delilleri karartma ihtimaline bağlı olarak değerlendirilir ve çoğu durumda adli kontrol tedbirleri gibi daha hafif koruma önlemleri tercih edilebilir; sonuç olarak TCK madde 137’de düzenlenen nitelikli haller bakımından tutuklama hukuken mümkün olmakla birlikte ceza muhakemesi sisteminde ölçülülük ve zorunluluk ilkeleri gereğince sınırlı ve istisnai bir tedbir olarak uygulanır.
Şikâyet, Uzlaşma ve Zamanaşımı
Türk Ceza Kanunu kapsamında düzenlenen Türk Ceza Kanunu Madde 137, kişisel verilere karşı işlenen bazı suçların nitelikli hallerini düzenleyen bir hüküm olup bağımsız bir suç tipi oluşturmaz ve esas olarak Türk Ceza Kanunu Madde 135 ile Türk Ceza Kanunu Madde 136 suçlarına ilişkin cezanın artırılmasını öngörür; bu nedenle şikâyet, uzlaşma ve zamanaşımı konuları da bu suçlara ilişkin hükümler çerçevesinde değerlendirilir ve söz konusu suçlar şikâyete bağlı değildir, Cumhuriyet savcılığı tarafından resen soruşturulur; ceza muhakemesi sistemi bakımından bu suçlar uzlaştırma kapsamında bulunan suçlar arasında yer almaz, dolayısıyla uzlaştırma prosedürü uygulanmaz ve soruşturma ile kovuşturma doğrudan ceza yargılaması süreci içinde yürütülür; zamanaşımı bakımından ise bu suçlar için kanunda öngörülen ceza miktarı dikkate alındığında dava zamanaşımı süresi sekiz yıl olarak uygulanır ve bu süre içinde soruşturma veya kovuşturma yapılmadığı takdirde ceza davası açılamaz ya da açılmış dava düşer; sonuç olarak TCK madde 137 kapsamında düzenlenen nitelikli haller, kişisel verilere karşı işlenen suçların daha ağır şekilde cezalandırılmasını sağlayan bir düzenleme olup şikâyete bağlı değildir, uzlaştırma kapsamı dışında kalır ve genel dava zamanaşımı hükümlerine tabidir.
Görevli Mahkeme
Türk Ceza Kanunu kapsamında düzenlenen Türk Ceza Kanunu Madde 137, bağımsız bir suç tipi değil, Türk Ceza Kanunu Madde 135 ve Türk Ceza Kanunu Madde 136 suçlarının nitelikli hallerini düzenleyen bir hükümdür; bu nedenle görevli mahkeme belirlenirken esas alınan suç tipleri TCK 135 ve TCK 136 hükümleridir ve bu suçlar için öngörülen cezalar dikkate alındığında yargılama görevi ceza muhakemesi hukukunun genel görev kuralları gereğince Asliye Ceza Mahkemesine aittir; soruşturma aşaması Cumhuriyet savcılığı tarafından yürütülür ve kovuşturma suçun işlendiği yer mahkemesinde yapılır, mahkeme yargılama sırasında suçun kişisel verilere ilişkin olup olmadığını, failin kamu görevlisi olup olmadığını veya meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanılıp yararlanılmadığını değerlendirerek nitelikli halin uygulanıp uygulanmayacağına karar verir; sonuç olarak TCK madde 137 kapsamında düzenlenen nitelikli haller bakımından görevli mahkeme, ceza muhakemesi hukukunun genel görev kuralları gereğince Asliye Ceza Mahkemesidir.
