Türk Ceza Kanunu Madde 132 Haberleşmenin Gizliliğini İhlal

Madde Metni

Haberleşmenin gizliliğini ihlal

Madde 132- (1) Kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini ihlal eden kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu gizlilik ihlali haberleşme içeriklerinin kaydı suretiyle gerçekleşirse, verilecek ceza bir kat artırılır.

(2) Kişiler arasındaki haberleşme içeriklerini hukuka aykırı olarak ifşa eden kimse, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(3) Kendisiyle yapılan haberleşmelerin içeriğini diğer tarafın rızası olmaksızın hukuka aykırı olarak alenen ifşa eden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (Ek cümle: 2/7/2012-6352/79 md.) İfşa edilen bu verilerin basın ve yayın yoluyla yayımlanması halinde de aynı cezaya hükmolunur.

(4) (Mülga: 2/7/2012-6352/79 md.)

Madde Gerekçesi

Türk Ceza Kanunu’nun 132. maddesine ilişkin gerekçe, kişilerin haberleşme özgürlüğü ve haberleşmenin gizliliğinin korunması amacıyla düzenlenmiştir; modern hukuk sistemlerinde bireylerin mektup, telefon, elektronik posta ve benzeri iletişim araçlarıyla gerçekleştirdikleri haberleşmelerin gizli kalması temel bir hak olarak kabul edilmekte ve bu hak hem özel hayatın gizliliğinin hem de kişisel özgürlüğün önemli bir parçasını oluşturmaktadır; bu nedenle kanun koyucu, kişiler arasındaki haberleşmenin hukuka aykırı şekilde öğrenilmesini, ifşa edilmesini veya başkaları tarafından ele geçirilmesini suç olarak düzenleyerek bireylerin iletişim alanına yönelik müdahaleleri cezai yaptırıma bağlamıştır; madde ile getirilen düzenleme, bireylerin serbest ve güvenli şekilde iletişim kurabilmelerini sağlamak, özel hayatın gizliliğini korumak ve teknolojik gelişmelerle birlikte artan haberleşme araçlarının kötüye kullanılmasını önlemek amacı taşımaktadır; böylece hem bireyin temel hak ve özgürlükleri korunmakta hem de haberleşme güvenliği sağlanarak toplumda hukuki güven ve kişisel mahremiyetin korunmasına katkı sağlanmaktadır.

Cezanın Niteliği, Yargılama ve İnfaz Rejimi

Türk Ceza Kanunu kapsamında düzenlenen Türk Ceza Kanunu Madde 132, kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğinin ihlal edilmesini suç olarak düzenleyen bir hükümdür; cezanın niteliği bakımından maddeye göre kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini ihlal eden kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır, haberleşme içeriklerinin hukuka aykırı şekilde ifşa edilmesi halinde ceza iki yıldan beş yıla kadar hapis olarak uygulanır ve suçun basın veya yayın yoluyla işlenmesi halinde ceza artırılabilir; yargılama rejimi bakımından soruşturma Cumhuriyet savcılığı tarafından yürütülür ve kovuşturma ceza muhakemesi hukukundaki genel görev kuralları gereğince Asliye Ceza Mahkemesinde yapılır, mahkeme somut olayda haberleşmenin gizliliğinin ihlal edilip edilmediğini, fiilin hukuka aykırı şekilde gerçekleşip gerçekleşmediğini ve suçun unsurlarının oluşup oluşmadığını değerlendirerek karar verir; infaz rejimi açısından verilen hapis cezası ceza infaz hukukunun genel hükümlerine göre yerine getirilir ve koşulların bulunması halinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması, cezanın ertelenmesi veya denetimli serbestlik gibi kurumlar uygulanabilir; sonuç olarak TCK madde 132, bireylerin haberleşme özgürlüğünü ve özel hayatın gizliliğini korumayı amaçlayan ve iletişimin gizliliğine yönelik hukuka aykırı müdahaleleri cezalandıran önemli bir ceza hukuku düzenlemesidir.

Haberleşmenin Gizliliğini İhlal Suçunda Tutuklama

Türk Ceza Kanunu kapsamında düzenlenen Türk Ceza Kanunu Madde 132 suçu bakımından tutuklama tedbiri, ceza muhakemesi hukukunun genel hükümlerine göre değerlendirilir; bu suç için öngörülen ceza, haberleşmenin gizliliğinin ihlal edilmesi halinde bir yıldan üç yıla kadar hapis, haberleşme içeriklerinin hukuka aykırı şekilde ifşa edilmesi halinde ise iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası olduğundan, somut olayın koşullarına göre tutuklama uygulanması teorik olarak mümkün olabilir; ancak tutuklama kararı verilebilmesi için yalnızca suçun işlendiğine dair kuvvetli şüphe yeterli değildir, aynı zamanda kaçma şüphesinin bulunması, delilleri yok etme veya değiştirme ihtimali gibi tutuklama nedenlerinin de mevcut olması gerekir ve bu şartlar Ceza Muhakemesi Kanunu Madde 100 kapsamında düzenlenmiştir; haberleşmenin gizliliğini ihlal suçu katalog suçlar arasında yer almadığından uygulamada tutuklama kararı verilmesi çoğunlukla somut olayın ağırlığına, delil durumuna ve şüphelinin kaçma veya delilleri karartma ihtimaline bağlı olarak değerlendirilir ve çoğu durumda adli kontrol tedbirleri gibi daha hafif koruma önlemleri tercih edilebilir; sonuç olarak TCK madde 132 kapsamında düzenlenen suç bakımından tutuklama hukuken mümkün olmakla birlikte, ceza muhakemesi sisteminde ölçülülük ve zorunluluk ilkeleri gereğince uygulamada sınırlı ve istisnai bir tedbir olarak değerlendirilir.

Şikâyet, Uzlaşma ve Zamanaşımı

Türk Ceza Kanunu kapsamında düzenlenen Türk Ceza Kanunu Madde 132 suçu bakımından şikâyet, uzlaşma ve zamanaşımı hükümleri ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukukunun genel kuralları çerçevesinde değerlendirilir; bu suçun temel şekli kural olarak şikâyete bağlı bir suçtur ve mağdurun fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde şikâyette bulunması gerekir, aksi halde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz; ceza muhakemesi sistemi bakımından haberleşmenin gizliliğini ihlal suçu uzlaştırma kapsamında bulunan suçlar arasında yer alır ve bu nedenle soruşturma aşamasında dosya uzlaştırma bürosuna gönderilebilir, tarafların uzlaşması halinde kamu davası açılmaz veya açılmış dava düşer; zamanaşımı bakımından ise bu suç için öngörülen ceza miktarı dikkate alındığında dava zamanaşımı süresi sekiz yıl olarak uygulanır ve bu süre içinde soruşturma veya kovuşturma yapılmadığı takdirde ceza davası açılamaz ya da açılmış dava düşer; sonuç olarak TCK madde 132 kapsamında düzenlenen haberleşmenin gizliliğini ihlal suçu, bireylerin iletişim özgürlüğünü ve özel hayatın gizliliğini korumayı amaçlayan bir düzenleme olup şikâyet şartı, uzlaştırma süreci ve zamanaşımı bakımından ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukukunun genel hükümlerine tabidir.

Görevli Mahkeme

Türk Ceza Kanunu kapsamında düzenlenen Türk Ceza Kanunu Madde 132 suçu bakımından görevli mahkeme, ceza muhakemesi hukukundaki genel görev kuralları dikkate alınarak belirlenir; bu suç için öngörülen ceza haberleşmenin gizliliğinin ihlal edilmesi halinde bir yıldan üç yıla kadar hapis, haberleşme içeriklerinin hukuka aykırı şekilde ifşa edilmesi halinde ise iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıdır ve bu ceza sınırları dikkate alındığında yargılama görevi kural olarak Asliye Ceza Mahkemesine aittir; soruşturma aşaması Cumhuriyet savcılığı tarafından yürütülür ve kovuşturma suçun işlendiği yer mahkemesinde yapılır, mahkeme yargılama sırasında haberleşmenin gizliliğinin ihlal edilip edilmediğini, iletişim içeriklerinin hukuka aykırı şekilde ele geçirilip geçirilmediğini veya ifşa edilip edilmediğini değerlendirerek suçun unsurlarının oluşup oluşmadığına karar verir; sonuç olarak TCK madde 132 kapsamında düzenlenen haberleşmenin gizliliğini ihlal suçunda görevli mahkeme, ceza muhakemesi hukukunun genel görev kuralları gereğince Asliye Ceza Mahkemesidir.