TEDAŞ kamulaştırma, Gediz kamulaştırma, Gediz Elektrik kamulaştırma, İzmir elektrik kamulaştırma, Manisa elektrik kamulaştırma, elektrik direği tazminatı, enerji nakil hattı irtifak bedeli ve kamulaştırmasız el atma uyuşmazlıkları, özellikle tarla, arsa, zeytinlik, bağ ve kırsal taşınmaz sahiplerinin sık karşılaştığı hukuki sorunlardandır.
Bir taşınmazdan enerji nakil hattı geçirilmesi, araziye elektrik direği dikilmesi, pilon kurulması, trafo yeri ayrılması veya yeraltı kablo hattı döşenmesi halinde maliklerin taşınmazı fiilen ve ekonomik olarak etkilenebilir. Bu etki bazen yalnızca direğin kapladığı alanla sınırlı olmaz; taşınmazın tamamında değer kaybı, kullanım zorluğu, imar kısıtı, tarımsal üretim kaybı veya satış kabiliyetinde azalma meydana gelebilir.
Bu yazıda TEDAŞ ve Gediz Elektrik kaynaklı kamulaştırma süreçleri, İzmir ve Manisa’daki enerji nakil hattı tazminatı, elektrik direği tazminatı, irtifak hakkı bedeli, trafo yeri kamulaştırması, doğru davalı tarafın belirlenmesi ve kamulaştırmasız el atma davası taşınmaz malikleri açısından açıklanmaktadır.
Kısa cevap: Arazinize elektrik direği dikildiyse, tarlanızdan enerji nakil hattı geçtiyse, taşınmazınıza trafo konulduysa veya TEDAŞ/Gediz kamulaştırma bedeli düşük belirlendiyse; somut olaya göre kamulaştırma bedeline itiraz, irtifak bedeli talebi, kamulaştırmasız el atma davası, elektrik direği tazminatı veya taşınmazın tamamındaki değer kaybının tahsili gündeme gelebilir.
TEDAŞ ve Gediz Elektrik Kamulaştırma Yapabilir mi?
Elektrik dağıtım şirketleri, kural olarak kendi adlarına doğrudan kamulaştırma yapan idare gibi hareket etmez. İzmir ve Manisa’da Gediz Elektrik Dağıtım gibi lisans sahibi dağıtım şirketlerinin taşınmaz temini talepleri, elektrik piyasası mevzuatı ve kamulaştırma hükümleri çerçevesinde TEDAŞ süreci üzerinden değerlendirilebilir.
Bu nedenle “Gediz kamulaştırma”, “TEDAŞ kamulaştırma bedeli”, “arazime elektrik direği dikildi”, “tarlamdan enerji nakil hattı geçti” veya “trafo yeri kamulaştırıldı” gibi durumlarda yalnızca sahada görünen elektrik şirketine bakmak yeterli değildir. Tapu kaydı, TEDAŞ adına tescil veya irtifak bulunup bulunmadığı, EPDK/TEDAŞ kararları, proje belgeleri, fiili kullanım, hattın yapım tarihi ve bedel hesabı birlikte incelenmelidir.
TEDAŞ Kamulaştırma Nedir?
TEDAŞ kamulaştırma, elektrik dağıtım tesisleri, enerji nakil hatları, trafo alanları, pilon yerleri, elektrik direkleri ve benzeri enerji altyapısı ihtiyaçları nedeniyle özel mülkiyetteki taşınmazlara müdahale edilmesi sürecidir. Bu süreçte taşınmazın tamamı kamulaştırılabileceği gibi yalnızca belirli bir kısmı kamulaştırılabilir veya taşınmaz üzerinde irtifak hakkı kurulabilir.
Enerji altyapısı projelerinde taşınmazın mülkiyeti tamamen alınmadan da müdahale yapılabilir. Özellikle enerji nakil hattı geçirilen taşınmazlarda mülkiyet malik üzerinde kalır; ancak hat güzergâhı, güvenlik mesafesi, yapılaşma kısıtlaması, ağaç dikim sınırlaması, bakım yolu ve direk/pilon konumu nedeniyle taşınmazın değeri düşebilir.
Elektrik Dağıtım Şirketleri Doğrudan Kamulaştırma Yapabilir mi?
Elektrik dağıtım şirketleri kural olarak doğrudan kamulaştırma yetkisini kullanan kamu idaresi gibi değerlendirilmez. Kamulaştırma, kamu gücüyle özel mülkiyete müdahale anlamına geldiğinden Anayasa, Kamulaştırma Kanunu ve elektrik piyasası mevzuatı çerçevesinde yürütülür.
Ancak uygulamada elektrik dağıtım şirketleri sürecin dışında değildir. Hattın güzergâhı, trafo ihtiyacı, proje alanı, direk veya pilon noktaları çoğu zaman dağıtım şirketinin teknik ihtiyacına göre belirlenir. Bu nedenle tapuda TEDAŞ adına tescil veya irtifak görünse bile fiili kullanım ilgili dağıtım şirketi tarafından gerçekleştirilebilir.
TEDAŞ, EPDK ve Elektrik Dağıtım Şirketinin Rolü Nedir?
Elektrik kamulaştırmalarında tek bir kurum üzerinden değerlendirme yapmak çoğu zaman hatalı olur. Süreçte TEDAŞ, EPDK, ilgili elektrik dağıtım şirketi ve bazı durumlarda enerji üretim şirketleri birlikte rol alabilir.
TEDAŞ, elektrik dağıtım tesislerinin isabet ettiği taşınmazlar bakımından kamulaştırma, tescil, irtifak hakkı, terkin ve taşınmaz temini işlemlerinde karşımıza çıkabilir. Tapu kaydında TEDAŞ adına kamulaştırma, mülkiyet veya irtifak hakkı bulunabilir.
EPDK, elektrik piyasası faaliyetleri ve taşınmaz temini süreçlerinde kamu yararı, lisans, proje ve mevzuat yönünden önem taşır. Özellikle enerji altyapısı, RES, GES, bağlantı hattı ve dağıtım tesisi projelerinde EPDK kararları dosyanın idari temelini oluşturabilir.
Elektrik dağıtım şirketi ise çoğu zaman hattı fiilen kullanan, projeyi hazırlayan, taşınmazla doğrudan temas eden veya enerji altyapısından yararlanan taraftır. Bu nedenle dava açılmadan önce yalnızca tapuya değil, fiili kullanım durumuna da bakılmalıdır.
Gediz Kamulaştırma: İzmir ve Manisa’da Elektrik Direği, Trafo ve Enerji Nakil Hattı
Gediz Elektrik Dağıtım, İzmir ve Manisa illerinde elektrik dağıtım hizmeti veren lisans sahibi şirkettir. Gediz’in hizmet bölgesindeki taşınmazlarda enerji nakil hattı geçirilmesi, elektrik direği dikilmesi, trafo alanı ayrılması, yeraltı kablo hattı döşenmesi veya dağıtım tesisi kurulması nedeniyle kamulaştırma ve irtifak hakkı uyuşmazlıkları ortaya çıkabilir.
Uygulamada maliklerin en sık sorduğu sorular şunlardır: “Gediz elektrik arazime direk dikti, tazminat alabilir miyim?”, “Gediz kamulaştırma bedeli düşük belirlendi, itiraz edebilir miyim?”, “İzmir’de tarlamdan elektrik hattı geçti, değer kaybı talep edebilir miyim?”, “Manisa’da enerji nakil hattı nedeniyle irtifak bedeli nasıl hesaplanır?”
Bu dosyalarda doğru değerlendirme yapılabilmesi için taşınmazın tapu kaydı, TEDAŞ lehine tescil veya irtifak bulunup bulunmadığı, hattın veya direğin hangi tarihte yapıldığı, kamulaştırma bedelinin ödenip ödenmediği ve Gediz Elektrik’in fiili kullanım durumu birlikte incelenmelidir.
İzmir Gediz Kamulaştırma Uyuşmazlıkları
İzmir’de özellikle Kemalpaşa, Torbalı, Menemen, Aliağa, Bergama, Tire, Ödemiş, Bayındır, Menderes, Urla, Seferihisar, Foça, Çeşme ve Karaburun gibi sanayi, tarım, RES/GES ve kırsal bağlantı hatlarının yoğun olduğu bölgelerde elektrik kamulaştırması uyuşmazlıkları görülebilir.
Bir İzmir taşınmazından enerji nakil hattı geçmesi veya taşınmaza elektrik direği dikilmesi halinde zarar yalnızca hattın geçtiği bölümle sınırlı olmayabilir. İmarlı arsada yapılaşma alanı daralabilir, tarım arazisinde makine kullanımı zorlaşabilir, zeytinlik veya bağ niteliğindeki taşınmazın piyasa değeri düşebilir.
Manisa Gediz Kamulaştırma Uyuşmazlıkları
Manisa’da Akhisar, Soma, Turgutlu, Salihli, Alaşehir, Kula, Saruhanlı, Yunusemre, Şehzadeler, Gördes, Kırkağaç ve Demirci çevresinde enerji nakil hattı, trafo, direk, pilon ve RES/GES bağlantı hattı kaynaklı kamulaştırma sorunları ortaya çıkabilir.
Manisa’daki tarım arazileri, bağlar, zeytinlikler ve sanayi çevresi taşınmazlarında elektrik hattının parselden geçiş yönü, direğin konumu, güvenlik mesafesi ve kalan alanın kullanılabilirliği tazminat hesabında belirleyici olur.
TEDAŞ Kamulaştırma Bedeli, İrtifak Hakkı ve Tazminat
Elektrik dağıtım tesisleri bakımından TEDAŞ çoğu zaman taşınmazın veya irtifak hakkının adına tescil edildiği kamu kurumudur. Bu nedenle tapuda TEDAŞ lehine irtifak hakkı varsa, TEDAŞ adına kamulaştırma yapılmışsa veya kamulaştırma bedeli TEDAŞ süreci kapsamında belirlenmişse, malik bedelin gerçek değeri yansıtıp yansıtmadığını incelemelidir.
TEDAŞ kamulaştırma bedeli yalnızca taşınmazın yüzölçümü üzerinden basit bir hesapla belirlenmemelidir. Taşınmazın arsa veya tarla niteliği, imar durumu, emsal satışlar, tarımsal gelir, muhdesat, ağaç varlığı, ürün değeri, enerji nakil hattının konumu ve kalan alanın kullanılabilirliği birlikte değerlendirilmelidir.
TEDAŞ Kamulaştırma Bedeli Düşükse Ne Yapılır?
TEDAŞ kamulaştırma bedeli, taşınmazın gerçek piyasa değerini veya enerji nakil hattı nedeniyle taşınmazın tamamında oluşan değer kaybını yansıtmıyorsa malikin itiraz hakkı vardır. Özellikle şu durumlarda bilirkişi raporuna itiraz edilmelidir:
- Hattın taşınmazın tamamındaki değer düşüklüğü hesaplanmamışsa,
- Direk veya pilonun yalnızca kapladığı alan dikkate alınmışsa,
- İmar durumu, emsal satışlar veya tarımsal gelir eksik değerlendirilmişse,
- Kalan alanın kullanılabilirliği incelenmemişse,
- Güvenlik koridoru, yapılaşma kısıtı veya tarımsal kullanım zorluğu hesaba katılmamışsa,
- Muhdesat, ağaç, ürün, zeytinlik veya bağ değeri ayrıca hesaplanmamışsa.
Arazime Elektrik Direği Dikildi, Tazminat Alabilir miyim?
Bir taşınmaza elektrik direği dikilmesi, pilon ayağı kurulması veya üzerinden enerji nakil hattı geçirilmesi halinde malik tazminat talep edebilir. Burada belirleyici olan husus, müdahalenin usulüne uygun kamulaştırmaya dayanıp dayanmadığı ve malike gerçek karşılığın ödenip ödenmediğidir.
Eğer taşınmaza elektrik direği dikilmiş ancak kamulaştırma yapılmamışsa, tapuda irtifak hakkı tesis edilmemişse veya hiçbir bedel ödenmemişse kamulaştırmasız el atma davası gündeme gelebilir.
Elektrik direği nedeniyle zarar yalnızca direğin zeminde kapladığı metrekareden ibaret değildir. Direğin parselin ortasında kalması, traktör veya tarım makinelerinin kullanımını zorlaştırması, sulama sistemini etkilemesi, imarlı arsada yapılaşma alanını daraltması veya taşınmazın satış kabiliyetini düşürmesi halinde taşınmazın tamamında değer kaybı oluşabilir.
Enerji Nakil Hattı İrtifak Bedeli Nasıl Hesaplanır?
Enerji nakil hattı nedeniyle kurulan irtifak hakkı, taşınmazın mülkiyetini tamamen ortadan kaldırmaz. Ancak taşınmaz malikinin kullanım hakkını sınırlar. Hattın geçtiği koridor, güvenlik mesafesi, yapılaşma yasağı, ağaç dikim sınırlaması, bakım yolu ve elektrik hattının parsel üzerindeki konumu değer kaybı yaratabilir.
Bu nedenle enerji nakil hattı irtifak bedeli yalnızca hattın izdüşümü veya tel altı alan üzerinden mekanik şekilde hesaplanmamalıdır. Taşınmazın niteliği, imar durumu, yüzölçümü, geometrik yapısı, hattın parseli bölüp bölmediği, direk veya pilonun konumu ve kalan kısmın kullanılabilirliği birlikte değerlendirilmelidir.
Kamulaştırma bedelinin ve irtifak kaynaklı değer kaybının nasıl belirleneceği hakkında daha ayrıntılı bilgi için kamulaştırma bedeli hesaplama rehberi de incelenebilir.
Trafo Yeri, Pilon ve Direk Yeri Kamulaştırması
Trafo yeri, pilon ayağı ve elektrik direği taşınmaz üzerinde kalıcı fiziki müdahale oluşturur. Özellikle küçük yüzölçümlü arsalarda veya tarımsal bütünlüğü önemli olan arazilerde bu müdahaleler taşınmazın ekonomik değerini ciddi biçimde azaltabilir.
Trafo alanı çoğu zaman mülkiyet kamulaştırmasına konu olur. Pilon veya direk yeri bakımından ise somut müdahalenin niteliğine göre mülkiyet kamulaştırması, irtifak hakkı veya kamulaştırmasız el atma tazminatı gündeme gelebilir.
Kamulaştırma Yapılmadan Elektrik Hattı Geçirilirse Ne Olur?
Kamulaştırma yapılmadan taşınmazdan elektrik hattı geçirilmesi, elektrik direği dikilmesi, trafo yerleştirilmesi veya kablo hattı döşenmesi halinde kamulaştırmasız el atma söz konusu olabilir.
Bu durumda malik, taşınmazının uğradığı değer kaybını, müdahale edilen alanın bedelini, irtifak nedeniyle oluşan zararı ve somut olaya göre ecrimisil veya müdahalenin önlenmesi taleplerini ileri sürebilir.
Kamulaştırmasız el atma taleplerinde doğru dava türü, müdahalenin kalıcı olup olmadığına, taşınmazdaki tesisin görünür olup olmadığına, tapuda irtifak bulunup bulunmadığına, kamulaştırma bedelinin ödenip ödenmediğine ve fiili kullanımın kim tarafından sürdürüldüğüne göre belirlenir.
Elektrik Kamulaştırma Davası Kime Karşı Açılır?
Elektrik kamulaştırma dosyalarında doğru davalı tarafın belirlenmesi kritik öneme sahiptir. Çünkü tapuda TEDAŞ görünebilir; ancak hattı fiilen kullanan elektrik dağıtım şirketi olabilir. Bazı durumlarda enerji üretim şirketi, RES veya GES yatırımcısı, EPDK kararı veya başka bir kamu kurumu da süreçte rol oynayabilir.
Bu nedenle dava açılmadan önce tapu kaydı, kamulaştırma kararı, EPDK belgeleri, TEDAŞ kayıtları, proje evrakı, hat güzergâhı, direk veya trafo konumu ve fiili kullanım durumu birlikte incelenmelidir.
Ege Bölgesi’nde GDZ, ADM, UEDAŞ ve Osmangazi EDAŞ Kamulaştırmaları
Elektrik kamulaştırması yalnızca Gediz Elektrik bölgesiyle sınırlı değildir. İzmir ve Manisa’da GDZ/Gediz Elektrik; Aydın, Denizli ve Muğla’da ADM Elektrik; Balıkesir’de UEDAŞ; Uşak çevresinde ise Osmangazi EDAŞ kaynaklı enerji nakil hattı, direk, trafo ve irtifak hakkı uyuşmazlıkları gündeme gelebilir.
Özellikle İzmir ve Ege Bölgesi’nde taşınmazından enerji nakil hattı geçen, arazisine elektrik direği dikilen veya kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini düşünen maliklerin, süreci tapu kaydı, TEDAŞ tescili, dağıtım şirketinin fiili kullanımı, hattın yapım tarihi, ödenen bedel ve taşınmazdaki değer kaybı yönünden birlikte değerlendirmesi gerekir. Bu nedenle İzmir kamulaştırma avukatı desteği, özellikle Gediz Elektrik ve TEDAŞ kaynaklı uyuşmazlıklarda doğru dava türünün ve doğru davalı tarafın belirlenmesi bakımından önem taşıyabilir.
Elektrik Kamulaştırması ve Kamulaştırmasız El Atma Hakkında Yargıtay Kararları
Elektrik direği, enerji nakil hattı, TEDAŞ tescili, dağıtım şirketinin fiili kullanımı ve irtifak bedeli konusunda Yargıtay kararları uygulamada yol göstericidir. Aşağıdaki kararlar özellikle doğru davalı tarafın belirlenmesi ve enerji nakil hattı nedeniyle taşınmazın tamamında oluşan değer kaybının hesaplanması bakımından önemlidir.
TEDAŞ Hasım Gösterilmeli mi?
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2010/6712, K. 2010/9153, T. 25.05.2010
Davalı Sakarya Elektrik Dağıtım AŞ.’nin 11.02.2009 tarihine kadar sermayesinin tamamı TEDAŞ’a ait bağlı ortaklık kapsamında bir kuruluş iken özelleştirme sonucu tüm hissesinin mülkiyet hakkı TEDAŞ’ da kalmak üzere sadece işletme hakkı süreli olarak AKCEZ Enerji Yatırımları Sanayi Ticaret AŞ’ye devredilmiştir. Özelleştirme işlemi öncesi ise TEDAŞ ve SEDAŞ arasında 24.07.2006 tarihinde imzalanmış olan İşletim Devir Hakkı Sözleşmesine göre mülkiyet hakkı TEDAŞ’a ait olduğundan mülkiyetle ilgili ihtilaflarda TEDAŞ’ın hasım olarak nazara alınması gerekir.
Bu nedenle davalı TEDAŞ yönünden davanın kabulü yönünde hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi, doğru görülmemiştir.
Bu karar, elektrik dağıtım tesislerinde yalnızca fiili kullanıcı şirkete bakılmaması gerektiğini; mülkiyet veya irtifak hakkı TEDAŞ üzerinde ise TEDAŞ’ın davada hasım olarak değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
TEDAŞ ve Dağıtım Şirketinin Birlikte Değerlendirilmesi
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2013/22710, K. 2014/12614, T. 07.05.2014
Dava konusu taşınmaza davalı TEDAŞ ve Enerjisa Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. İdarelerinin kamulaştırmasız el attığı mahallinde yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporu ve tekmil dosya münderecatından anlaşıldığından, bu davalıların yargılama giderleri ile sorumlu tutulmalarına karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
Bu karar, elektrik hattı veya dağıtım tesisi nedeniyle açılacak davalarda TEDAŞ, ilgili dağıtım şirketi ve fiili kullanım durumunun birlikte araştırılması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Enerji Nakil Hattı İrtifak Bedeli Nasıl Hesaplanır?
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2017/23023, K. 2018/18789, T. 24.10.2018
Kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı tazminat davalarında 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun değer biçmeye ilişkin hükümleri kıyasen uygulanır. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/ son maddesi uyarınca irtifak hakkı karşılıkları, bu hak nedeniyle taşınmazın tamamında meydana gelecek olan değer kaybıdır. Bu itibarla, dava konusu taşınmazdan geçen enerji nakil hatları ve güzergahları, açıkça tespit edildikten sonra, taşınmazın irtifak hakkı kurulmasından önceki değerinin tespit edilmesi ve bundan sonra, enerji nakil hattı nedeniyle taşınmazın tamamında meydana gelecek değer düşüklüğü oranının belirlenmesi ve bu oranla taşınmazın tüm değerinin çarpılması sonucu, irtifak hakkı karşılığının hesaplanması gerekir.
Bu karar nedeniyle enerji nakil hattı bedeli yalnızca hattın geçtiği şerit veya direğin kapladığı alan üzerinden hesaplanmamalıdır. Taşınmazın tamamında oluşan değer düşüklüğü belirlenmelidir.
Elektrik Direği ve Hat Geçirilmesi Halinde Hangi Araştırma Yapılmalı?
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi, E. 2014/8457, K. 2014/15515, T. 04.11.2014
Dosya içindeki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporu içeriğinden, dava konusu taşınmazdan enerji nakil hattı geçirilip elektrik direği dikilmesi suretiyle kamulaştırma yapılmadan el atıldığı anlaşılmaktadır.
a) 6446 sayılı Yasanın 19. maddesinin 6. bendi gereğince özelleştirme tarihi tespit edilerek bu tarihten önce hattın yapıldığı ve elektrik direğinin dikildiğinin anlaşılması halinde T.’ın sorumlu olacağı dikkate alınıp davaya dahil edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile MEDAŞ’ın sorumlu olup olmadığı belirlenmeden aleyhine hüküm kurulması,
b) 4721 sayılı Medeni Kanunun 727. maddesinin son fıkrasına göre “İrtifak hakkı, mecra dışarıdan görülmüyorsa tapu kütüğüne tesciliyle, dışarıdan görülüyorsa noterce düzenlenecek sözleşmeye dayanılarak mecranın yapılmasıyla doğar.” hükmü uyarınca mahkemece, telin dışarıdan geçirilmesi nedeniyle noter tarafından düzenlenen bir sözleşmenin veya belgenin bulunup bulunmadığı araştırılarak, böyle bir belgenin veya sözleşmenin bulunmadığının tespiti durumunda dava konusu taşınmaza idare tarafından yapılan el atmanın önlenmesine; belge veya sözleşmenin bulunduğunun anlaşılması durumunda ise kamulaştırmasız el atma davalarında da uygulanan Kamulaştırma Yasasının 10. maddesi de dikkate alınıp, davacının kamulaştırmasız el atma tazminatı istemesi halinde kamulaştırmasız el atma bedeline ve pilon yeri ile irtifak hakkının sorumlu idare adına tesciline karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi, doğru görülmemiştir.
Bu karar, elektrik direği ve enerji nakil hattı dosyalarında hattın yapım tarihi, özelleştirme tarihi, TEDAŞ/dağıtım şirketi sorumluluğu, noter sözleşmesi veya irtifak belgesi bulunup bulunmadığı gibi noktaların araştırılması gerektiğini göstermektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Gediz Elektrik kamulaştırma yapabilir mi?
Gediz Elektrik Dağıtım, İzmir ve Manisa’da elektrik dağıtım faaliyetini yürüten lisans sahibi şirkettir; ancak kamulaştırma işlemleri kural olarak TEDAŞ ve ilgili kamu süreci üzerinden yürür. Bu nedenle Gediz kaynaklı enerji nakil hattı, direk veya trafo uyuşmazlıklarında tapuda TEDAŞ tescili veya irtifak hakkı bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
TEDAŞ kamulaştırma bedeline itiraz edilebilir mi?
Evet. TEDAŞ kamulaştırma bedeli taşınmazın gerçek değerini, enerji nakil hattı nedeniyle oluşan değer kaybını veya irtifak hakkının taşınmazın tamamına etkisini yansıtmıyorsa bedel tespiti davasında bilirkişi raporuna itiraz edilebilir.
İzmir’de arazime Gediz elektrik direği dikti, ne yapabilirim?
Öncelikle direk için kamulaştırma yapılıp yapılmadığı, TEDAŞ lehine tescil veya irtifak kurulup kurulmadığı, bedel ödenip ödenmediği ve direğin taşınmazın kullanımına etkisi incelenmelidir. Kamulaştırma yoksa kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat gündeme gelebilir.
Manisa’da tarlamdan elektrik hattı geçti, değer kaybı alabilir miyim?
Enerji nakil hattı tarımsal kullanımı zorlaştırıyor, taşınmazın satış değerini düşürüyor veya parselin ekonomik bütünlüğünü bozuyorsa irtifak bedeli ya da kamulaştırmasız el atma tazminatı talep edilebilir.
Elektrik direği tazminatı sadece direğin kapladığı alan üzerinden mi hesaplanır?
Hayır. Direğin konumu, hattın güzergâhı, güvenlik mesafesi, tarımsal kullanım zorluğu, yapılaşma kısıtı ve taşınmazın tamamındaki değer kaybı birlikte değerlendirilmelidir.
Elektrik hattı eski tarihte yapıldıysa dava açılabilir mi?
Hattın eski tarihte yapılmış olması tek başına hak talebini ortadan kaldırmaz. Ancak hattın yapım tarihi, kamulaştırma yapılıp yapılmadığı, bedel ödenip ödenmediği, irtifak kaydı ve zamanaşımı/hak düşürücü süre değerlendirmesi ayrıca yapılmalıdır.
Sonuç
TEDAŞ kamulaştırma, Gediz elektrik direği tazminatı, enerji nakil hattı irtifak bedeli, trafo yeri ve pilon uyuşmazlıklarında taşınmaz malikinin yalnızca teklif edilen bedele bakması yeterli değildir. Asıl önemli olan, müdahalenin hukuka uygun olup olmadığı, gerçek değer kaybının hesaplanıp hesaplanmadığı ve doğru davanın doğru tarafa karşı açılıp açılmadığıdır.
Arazisine elektrik direği dikilen, tarlasından enerji nakil hattı geçen, taşınmazına trafo konulan veya TEDAŞ/Gediz kamulaştırma bedelini düşük bulan maliklerin hak kaybı yaşamamak için süreci tapu, proje, bilirkişi, emsal değer, irtifak kaydı, fiili kullanım ve dava türü bakımından birlikte değerlendirmesi gerekir.
