Şikayetten Vazgeçme Nedir? Şikayet Geri Alınırsa Tekrar Dava Açılır mı?

Şikayetten vazgeçme, ceza hukukunda mağdurun veya suçtan zarar gören kişinin daha önce yaptığı şikayetten dönmesi anlamına gelir. Uygulamada en çok sorulan sorular şunlardır: Şikayetten vazgeçince dosya kapanır mı? Şikayetten vazgeçen kişi tekrar şikayetçi olabilir mi? Şikayetten vazgeçtikten sonra tazminat davası açılır mı? Şikayetten vazgeçme geri alınabilir mi?

Bu soruların cevabı suçun şikayete bağlı olup olmamasına, vazgeçme beyanının içeriğine ve özellikle “şahsi haklardan da vazgeçiyorum” denilip denilmediğine göre değişir. Türk Ceza Kanunu m.73’e göre şikayete bağlı suçlarda şikayetten vazgeçme davayı düşürebilir; ancak vazgeçme sırasında şahsi haklardan da açıkça vazgeçilmişse, sonradan hukuk mahkemesinde tazminat davası açılması mümkün olmayabilir. TCK m.73/7, kamu davasının şikayetten vazgeçme nedeniyle düşmesi ve vazgeçme sırasında şahsi haklardan da vazgeçildiğinin ayrıca açıklanması halinde artık hukuk mahkemesinde dava açılamayacağını düzenlemektedir.

Savcılık şikayet dilekçesi örneği için tıklayınız.

Şikayetten Vazgeçme Ne Demektir?

Şikayetten vazgeçme, şikayet hakkını kullanmış olan mağdurun veya suçtan zarar gören kişinin bu şikayetinden dönmesidir. Başka bir ifadeyle kişi, daha önce savcılığa, kolluğa veya mahkemeye bildirdiği şikayet iradesini geri alır.

Ancak burada kritik nokta şudur: Şikayetten vazgeçme yalnızca şikayete bağlı suçlarda davanın düşmesi sonucunu doğurur. Suç şikayete bağlı değilse, mağdurun “şikayetçi değilim” demesi ceza soruşturmasını veya ceza davasını kendiliğinden sona erdirmez.

Şikayetten Vazgeçince Dava Düşer mi?

Şikayete bağlı suçlarda, şikayetten vazgeçme kural olarak davanın düşmesine neden olur. TCK m.73/4’e göre, kovuşturulması şikayete bağlı suçlarda kanunda aksi yazılı olmadıkça suçtan zarar gören kişinin vazgeçmesi davayı düşürür. Ancak hüküm kesinleştikten sonra yapılan vazgeçme, cezanın infazına engel olmaz.

Yani dava devam ederken şikayetten vazgeçilirse, suç şikayete bağlı ise mahkeme düşme kararı verebilir. Fakat karar kesinleştikten sonra “şikayetimden vazgeçtim” denilmesi, artık cezanın infazını durdurmaz.

Şikayetten Vazgeçen Kişi Tekrar Şikayetçi Olabilir mi?

En çok trafik çekecek net cevap şu:

Şikayetten vazgeçen kişi kural olarak aynı olay nedeniyle yeniden şikayetçi olamaz.

Çünkü şikayetten vazgeçme, kullanılmış olan şikayet hakkından dönme anlamına gelir. Bu beyan geçerli şekilde yapıldıktan sonra aynı fiil ve aynı kişi yönünden yeniden şikayet hakkının canlandırılması mümkün değildir.

Örneğin bir kişi basit yaralama, hakaret veya mala zarar verme gibi şikayete bağlı bir suçta şikayetçi olmuş, sonra açıkça şikayetinden vazgeçmişse, aynı olay için sonradan “ben yeniden şikayetçiyim” diyerek ceza soruşturmasını kaldığı yerden devam ettiremez.

Şikayetten Vazgeçme Geri Alınabilir mi?

Şikayetten vazgeçme beyanı kural olarak geri alınamaz. Çünkü vazgeçme, ceza muhakemesinde sonuç doğuran ciddi bir irade açıklamasıdır.

Bu nedenle uygulamada “sinirle vazgeçtim”, “barıştık diye vazgeçtim”, “sonradan pişman oldum”, “karşı taraf sözünü tutmadı, yeniden şikayetçi olmak istiyorum” şeklindeki talepler çoğu zaman sonuç doğurmaz.

Bu noktada özellikle dikkat edilmesi gereken husus şudur: Şikayetten vazgeçme dilekçesi verilmeden önce yalnızca ceza dosyasının değil, ileride açılabilecek hukuk davası, tazminat talebi ve şahsi haklar bakımından da değerlendirme yapılmalıdır.

Şikayetten Vazgeçtikten Sonra Tazminat Davası Açılır mı?

Burada ayrım çok önemlidir.

Sadece “şikayetimden vazgeçiyorum” denilmişse, bu her zaman tazminat hakkından da vazgeçildiği anlamına gelmez. Ancak vazgeçme beyanında ayrıca “maddi ve manevi tüm haklarımdan vazgeçiyorum”, “şahsi haklarımdan vazgeçiyorum”, “herhangi bir tazminat talebim yoktur” gibi ifadeler varsa, sonradan hukuk mahkemesinde tazminat davası açılması engellenebilir.

TCK m.73/7 bu konuda çok açık bir düzenleme içerir: Kamu davası şikayetten vazgeçme nedeniyle düşmüş ve kişi vazgeçtiği sırada şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamışsa, artık hukuk mahkemesinde dava açamaz.

“Şahsi Haklardan Vazgeçiyorum” Ne Demektir?

“Şahsi haklardan vazgeçiyorum” ifadesi, yalnızca ceza şikayetinden dönmek anlamına gelmez. Bu ifade çoğu zaman mağdurun olay nedeniyle talep edebileceği özel hukuk haklarından, özellikle maddi ve manevi tazminat taleplerinden de vazgeçmesi şeklinde yorumlanabilir.

Bu nedenle şikayetten vazgeçme dilekçelerinde kullanılan her kelime önemlidir. Özellikle şu ifadeler sonradan ciddi hak kaybı doğurabilir:

“Şahsi haklarımdan vazgeçiyorum.”

“Maddi ve manevi tazminat talebim yoktur.”

“Karşı taraftan hiçbir hak ve alacağım kalmamıştır.”

“Bu olay nedeniyle ileride dava açmayacağım.”

Bu ifadeler dosyanın niteliğine göre sonradan açılacak tazminat davasının reddine neden olabilir.

Şikayetten Vazgeçme ile Tazminattan Vazgeçme Aynı Şey midir?

Hayır. Şikayetten vazgeçme ile tazminattan vazgeçme aynı şey değildir.

Bir kişi yalnızca ceza şikayetinden vazgeçebilir. Bu durumda ceza davası düşse bile, olay nedeniyle uğradığı zararın tazmini için hukuk mahkemesinde dava açma hakkı devam edebilir.

Ancak kişi şikayetten vazgeçerken ayrıca şahsi haklarından da vazgeçtiğini açıkça belirtmişse, bu kez sonradan tazminat davası açması mümkün olmayabilir.

Bu nedenle dilekçede şu ayrım net kurulmalıdır:

Sadece şikayetten vazgeçme: Ceza şikayeti sona erer, tazminat hakkı ayrıca saklı tutulabilir.

Şikayet ve şahsi haklardan birlikte vazgeçme: Ceza dosyası yanında tazminat davası hakkı da ortadan kalkabilir.

Şikayetten Vazgeçme Dilekçesinde Haklar Saklı Tutulabilir mi?

Evet. Eğer kişi yalnızca ceza şikayetinden vazgeçmek, ancak maddi ve manevi tazminat haklarını korumak istiyorsa dilekçede bu durum açıkça yazılmalıdır.

Örneğin:

“Şikayetimden vazgeçiyorum; ancak maddi ve manevi tazminat dahil olmak üzere şahsi haklarım saklıdır.”

Bu tür bir ifade, ileride hukuk mahkemesinde dava açma hakkının korunması bakımından önemlidir. Aksi halde dilekçeye bilinçsizce yazılan geniş vazgeçme ifadeleri ciddi hak kaybına neden olabilir.

Şikayetten Vazgeçme Hangi Suçlarda Sonuç Doğurur?

Şikayetten vazgeçmenin davayı düşürmesi için suçun şikayete bağlı suçlardan olması gerekir. Örneğin bazı hakaret, basit yaralama, tehdit, mala zarar verme, güveni kötüye kullanma veya konut dokunulmazlığının ihlali dosyalarında suçun somut niteliğine göre şikayet şartı önem taşıyabilir.

Ancak her dosya kendi içinde değerlendirilmelidir. Suçun nitelikli hali, mağdurun sıfatı, kamu görevlisine karşı işlenip işlenmediği, aile içi şiddet boyutu, silah kullanımı veya başka ağırlaştırıcı unsurlar sonucu değiştirebilir.

Şikayete Bağlı Olmayan Suçlarda Vazgeçme Ne İşe Yarar?

Şikayete bağlı olmayan suçlarda mağdurun şikayetten vazgeçmesi davayı otomatik olarak düşürmez. Savcılık veya mahkeme kamu adına soruşturma ve kovuşturmaya devam edebilir.

Ancak mağdurun şikayetçi olmadığını bildirmesi, dosyanın delil durumu, ceza miktarı, takdiri indirim, uzlaşma dışı değerlendirmeler veya olayın ispatı açısından mahkeme tarafından dikkate alınabilir. Fakat bu durum davanın kesin olarak kapanacağı anlamına gelmez.

Şikayetten Vazgeçme Sanığın Kabulüne Bağlı mıdır?

TCK m.73/6’ya göre, kanunda aksi yazılı olmadıkça vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez. Yani sanık, şikayetten vazgeçmeyi kabul etmek zorunda değildir.

Bu özellikle sanığın beraat etmek istediği dosyalarda önemlidir. Sanık, “Ben bu suçu işlemedim, dosyanın vazgeçme nedeniyle düşmesini değil beraat kararı verilmesini istiyorum” diyebilir. Çünkü düşme kararı ile beraat kararı aynı şey değildir.

Şikayetten Vazgeçme Beraat Sayılır mı?

Hayır. Şikayetten vazgeçme beraat değildir.

Beraat kararı, sanığın suçu işlemediği, fiilin suç oluşturmadığı veya suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmadığı hallerde verilir. Şikayetten vazgeçme nedeniyle düşme kararı ise davanın şikayet şartı ortadan kalktığı için sona ermesidir.

Bu nedenle bazı durumlarda sanık açısından düşme değil, beraat kararı daha önemli olabilir.

Şikayetten Vazgeçme Ne Zamana Kadar Yapılabilir?

Şikayetten vazgeçme, hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir. Ancak hüküm kesinleştikten sonra yapılan vazgeçme cezanın infazına engel olmaz. Bu ayrım, özellikle mahkumiyet kararı verilmiş dosyalarda önemlidir.

Yani dava devam ederken vazgeçme davayı düşürebilir; fakat karar kesinleştikten sonra vazgeçme artık cezanın uygulanmasını engellemez.

Şikayetten Vazgeçme Dilekçesi Nasıl Yazılmalı?

Şikayetten vazgeçme dilekçesi kısa ama çok dikkatli hazırlanmalıdır. Dilekçede şu bilgiler yer almalıdır:

Dosya numarası, taraf bilgileri, şikayetten vazgeçildiği, vazgeçmenin hangi şüpheli veya sanık hakkında olduğu, şahsi haklardan vazgeçilip vazgeçilmediği ve tazminat haklarının saklı tutulup tutulmadığı açıkça yazılmalıdır.

Eğer tazminat davası açma ihtimali korunmak isteniyorsa, dilekçeye mutlaka şu mantıkta bir ifade eklenmelidir:

“Şikayetimden vazgeçiyorum; ancak maddi ve manevi tazminat dahil olmak üzere tüm şahsi ve hukuki haklarım saklıdır.”

Şikayetten Vazgeçme Dilekçesinde En Çok Yapılan Hata

En büyük hata, internette bulunan hazır dilekçelerin kontrol edilmeden kullanılmasıdır.

Birçok hazır dilekçede şu tür ifadeler yer alır:

“Şikayetimden ve tüm haklarımdan vazgeçiyorum.”

“Karşı taraftan hiçbir maddi ve manevi talebim yoktur.”

“Bu olay nedeniyle hiçbir dava açmayacağım.”

Bu ifadeler, kişi farkında olmadan tazminat davası hakkından da vazgeçtiği anlamına gelebilir. Özellikle yaralama, hakaret, tehdit, mala zarar verme, trafik kazası, iş kazası bağlantılı ceza dosyaları veya kişilik hakkı ihlallerinde bu hata ciddi hak kaybı doğurabilir.

Şikayetten Vazgeçme Sonradan Dava Açmaya Engel mi?

Ceza davası bakımından, kişi aynı olay nedeniyle tekrar şikayetçi olamaz. Hukuk davası bakımından ise cevap şuna bağlıdır:

Eğer yalnızca şikayetten vazgeçilmiş ve şahsi haklar saklı tutulmuşsa, sonradan tazminat davası açılabilir.

Ancak şikayetten vazgeçilirken şahsi haklardan da açıkça vazgeçilmişse, sonradan hukuk mahkemesinde dava açılması mümkün olmayabilir. TCK m.73/7 bu konuda doğrudan sınırlama getirmektedir.

Şikayetten Vazgeçme Hakkında Sık Sorulan Sorular

Şikayetten vazgeçen kişi tekrar şikayetçi olabilir mi?

Kural olarak hayır. Geçerli şekilde şikayetten vazgeçen kişi aynı olay ve aynı kişi hakkında yeniden şikayetçi olamaz.

Şikayetten vazgeçtikten sonra tazminat davası açılır mı?

Sadece şikayetten vazgeçilmişse ve şahsi haklardan vazgeçilmemişse tazminat davası açılabilir. Ancak vazgeçme sırasında şahsi haklardan da açıkça vazgeçilmişse sonradan hukuk mahkemesinde dava açılamayabilir.

Şahsi haklardan vazgeçmek ne demek?

Şahsi haklardan vazgeçmek, olay nedeniyle doğabilecek maddi ve manevi tazminat gibi özel hukuk taleplerinden vazgeçmek anlamına gelebilir.

Şikayetten vazgeçme geri alınır mı?

Kural olarak geri alınamaz. Bu nedenle şikayetten vazgeçme dilekçesi verilmeden önce sonuçları dikkatle değerlendirilmelidir.

Şikayetten vazgeçme beraat midir?

Hayır. Şikayetten vazgeçme nedeniyle düşme kararı beraat değildir. Beraat, suçun sabit olmadığı veya sanığın suçu işlemediği hallerde verilen karardır.

Sonuç

Şikayetten vazgeçme, yalnızca “şikayetimi geri alıyorum” demekten ibaret değildir. Bu beyan, ceza dosyasının düşmesine, aynı olay nedeniyle tekrar şikayetçi olunamamasına ve bazı durumlarda sonradan tazminat davası açılamamasına yol açabilir.

Özellikle dilekçede “şahsi haklarımdan vazgeçiyorum” veya “maddi ve manevi hiçbir talebim yoktur” gibi ifadeler kullanılmışsa, bu beyan ileride hukuk mahkemesinde dava açma hakkını ortadan kaldırabilir.

Bu nedenle en güvenli yol, vazgeçme beyanında ceza şikayeti ile tazminat haklarını açıkça ayırmaktır. Yalnızca ceza şikayetinden vazgeçilecekse, maddi ve manevi tazminat dahil şahsi hakların saklı tutulduğu mutlaka belirtilmelidir.