TCK 316 suç için anlaşma suçu, Türk Ceza Kanunu’nda sayılan belirli ağır suçların işlenmesi amacıyla iki veya daha fazla kişinin anlaşmaya varmasını cezalandırmaktadır. Suçun henüz icra hareketlerine başlanmamış olsa bile belirli ağır suçları işlemek konusunda irade birliğine ulaşılması, kanunda bağımsız bir suç olarak düzenlenmiştir. Bu düzenlemeyle kamu güvenliği, devletin güvenliği, anayasal düzen ve toplum huzuru korunmaktadır.
Madde Metni
Madde 316- (1) Bu kısmın dördüncü ve beşinci bölümlerinde yer alan suçlardan herhangi birini elverişli vasıtalarla işlemek üzere iki veya daha fazla kişi, maddi olgularla belirlenen bir biçimde anlaşırlarsa, suçların ağırlık derecesine göre üç yıldan oniki yıla kadar hapis cezası verilir.
(2) Amaçlanan suç işlenmeden veya anlaşma dolayısıyla soruşturmaya başlanmadan önce bu ittifaktan çekilenlere ceza verilmez.
Madde Gerekçesi
TCK 316, devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı işlenebilecek ağır suçların daha hazırlık aşamasındayken önlenmesini amaçlamaktadır. Kanun koyucu, kanunda belirtilen suçları işlemek amacıyla iki veya daha fazla kişinin anlaşmasını bağımsız bir suç olarak kabul etmiştir.
Bu suçla korunan hukuki değerler devletin güvenliği, anayasal düzen, kamu güvenliği ve toplum huzurudur. Suçun oluşabilmesi için tarafların belirli bir suçu işleme konusunda ortak irade oluşturması gerekir. Ancak anlaşmanın konusu olan suçun ayrıca işlenmesi hâlinde fail, ayrıca o suçtan da sorumlu tutulur.
Cezanın Niteliği, Yargılama ve İnfaz Rejimi
TCK 316 kapsamında, bu bölümde yer alan suçlardan birini işlemek amacıyla iki veya daha fazla kişinin anlaşması hâlinde failler hakkında üç yıldan on iki yıla kadar hapis cezası uygulanır.
Ceza hukuku bakımından bu suçun oluşabilmesi için yalnızca soyut düşünce açıklamaları yeterli değildir. Tarafların belirli bir suçu işleme konusunda ciddi ve ortak bir irade ortaya koymaları gerekir. Anlaşmanın konusu olan suçun icrasına başlanması hâlinde ise fail, ayrıca işlenen suç veya teşebbüs hükümleri kapsamında da sorumlu tutulabilir.
Yargılama sürecinde, anlaşmanın varlığı, tarafların irade birliği, iletişim kayıtları, dijital materyaller, tanık beyanları, teknik takip kayıtları ve diğer maddi deliller birlikte değerlendirilir. Ceza hukuku ilkeleri gereğince mahkeme, anlaşmanın suç oluşturmaya elverişli ciddiyette olup olmadığını somut olayın özelliklerine göre değerlendirir.
İnfaz rejimi bakımından, hükmedilecek cezanın miktarına göre infaz hükümleri uygulanır. Şartların oluşması hâlinde bazı infaz kurumlarının uygulanabilirliği değerlendirilmekle birlikte, suçun devletin güvenliğine karşı suçlarla bağlantısı nedeniyle her dosya kendi özellikleri çerçevesinde incelenir.
Suç İçin Anlaşma Suçunda Tutuklama
TCK 316 suçunda tutuklama, somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir. Anlaşmanın devletin güvenliğine karşı ağır suçlara ilişkin olması, kuvvetli suç şüphesinin bulunması, kaçma riski veya delilleri karartma ihtimali gibi nedenler mevcutsa tutuklama tedbiri uygulanabilir.
Tutuklama kararı verilirken CMK m.100 hükümleri doğrultusunda somut tutuklama nedenlerinin bulunması zorunludur.
Şikâyet, Uzlaşma ve Zamanaşımı
TCK 316 suç için anlaşma suçu şikâyete tabi değildir. Cumhuriyet savcılığı tarafından resen soruşturulur.
Suç için anlaşma suçu uzlaşma kapsamında değildir.
TCK 316 dava zamanaşımı süresi, uygulanacak ceza miktarına göre 15 yıl olarak değerlendirilmektedir.
Görevli Mahkeme
TCK 316 suç için anlaşma suçunda görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir. Soruşturma Cumhuriyet savcılığı tarafından yürütülür ve yeterli şüphe bulunması hâlinde dava yetkili ağır ceza mahkemesinde görülür.
Sıkça Sorulan Sorular
TCK 316 suç için anlaşma suçu nedir?
TCK 316 suçu, devletin güvenliğine veya anayasal düzene karşı bu bölümde düzenlenen suçlardan birini işlemek amacıyla iki veya daha fazla kişinin anlaşması hâlinde oluşur.
TCK 316 cezası nedir?
TCK 316 kapsamında, fail hakkında üç yıldan on iki yıla kadar hapis cezası uygulanabilir.
TCK 316 suçu şikâyete tabi midir?
Hayır. TCK 316 suçu şikâyete tabi değildir, Cumhuriyet savcılığı tarafından resen soruşturulur, uzlaşma kapsamında değildir ve görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir.
