Türk Ceza Kanunu Madde 272 Yalan Tanıklık

TCK 272 yalan tanıklık suçu, tanık olarak dinlenen kişinin yetkili makam önünde gerçeğe aykırı beyanda bulunması hâlinde oluşur. Bu suçla adaletin doğru işlemesi, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması ve yargılamanın güvenilirliği korunmaktadır. Tanığın bilerek gerçeğe aykırı anlatımda bulunması, soruşturma veya kovuşturmanın yanlış yönlenmesine neden olabileceği için cezai yaptırıma bağlanmıştır.

Madde Metni

Yalan tanıklık

Madde 272- (1) Hukuka aykırı bir fiil nedeniyle başlatılan bir soruşturma kapsamında tanık dinlemeye yetkili kişi veya kurul önünde gerçeğe aykırı olarak tanıklık yapan kimseye, dört aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir.

(2) Mahkeme huzurunda ya da yemin ettirerek tanık dinlemeye kanunen yetkili kişi veya kurul önünde gerçeğe aykırı olarak tanıklık yapan kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.

(3) Üç yıldan fazla hapis cezasını gerektiren bir suçun soruşturma veya kovuşturması kapsamında yalan tanıklık yapan kişi hakkında iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(4) Aleyhine tanıklıkta bulunulan kişi ile ilgili olarak gözaltına alma ve tutuklama dışında başka bir koruma tedbiri uygulanmışsa, yüklenen fiili işlemediğinden dolayı hakkında beraat kararı veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş olması koşuluyla, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında artırılır.

(5) Aleyhine tanıklıkta bulunulan kişinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde; yüklenen fiili işlemediğinden dolayı hakkında beraat kararı veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş olması koşuluyla; yalan tanıklık yapan kişi, ayrıca kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna ilişkin hükümlere göre dolaylı fail olarak sorumlu tutulur.

(6) Aleyhine tanıklıkta bulunulan kimsenin ağırlaştırılmış müebbet hapis veya müebbet hapis cezasına mahkûmiyeti halinde, yirmi yıldan otuz yıla kadar hapis cezasına; (…)^[105] hükmolunur.

(7) Aleyhine tanıklıkta bulunulan kimsenin mahkûm olduğu hapis cezasının infazına başlanmış ise, altıncı fıkraya göre verilecek ceza yarısı kadar artırılır.

(8) Aleyhine tanıklıkta bulunulan kişi hakkında hapis cezası dışında adlî veya idari bir yaptırım uygulanmışsa; yalan tanıklıkta bulunan kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Madde Gerekçesi

TCK 272, tanıklık kurumunun güvenilirliğini korumak ve yargılamada maddi gerçeğe ulaşılmasını sağlamak amacıyla düzenlenmiştir. Kanun koyucu, tanığın yetkili makamlar önünde gerçeğe aykırı beyanda bulunmasını adliyeye karşı işlenen suçlardan biri olarak kabul etmiştir.

Bu suçla korunan hukuki değerler adalet hizmetlerinin güvenilirliği, doğru karar verilmesi ve yargı makamlarının yanıltılmamasıdır. Tanığın bilinçli şekilde yalan beyanda bulunması, masum kişilerin zarar görmesine veya suçluların cezasız kalmasına yol açabileceğinden cezalandırılır.

Cezanın Niteliği, Yargılama ve İnfaz Rejimi

TCK 272 kapsamında, soruşturma aşamasında tanık dinlemeye yetkili kişi veya kurul önünde gerçeğe aykırı tanıklık yapan kişi hakkında dört aydan bir yıla kadar hapis cezası uygulanır.

Mahkeme huzurunda veya yemin ettirerek tanık dinlemeye yetkili kişi ya da kurul önünde yalan tanıklık yapılması hâlinde ceza bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıdır. Üç yıldan fazla hapis cezasını gerektiren bir suçun soruşturma veya kovuşturmasında yalan tanıklık yapılması hâlinde ceza daha ağır şekilde belirlenebilir.

Yargılama sürecinde tanığın beyanı, olayın diğer delilleri, çelişkiler, tanığın kastı ve beyanın yargılamayı etkilemeye elverişli olup olmadığı değerlendirilir.

İnfaz rejimi bakımından, temel hâllerde cezanın miktarına göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması, cezanın ertelenmesi veya denetimli serbestlik hükümleri somut olayın şartlarına göre gündeme gelebilir.

İzmir Ceza Avukatı

İzmir ceza avukatı, ceza soruşturması ve kovuşturması süreçlerinde şüpheli, sanık, mağdur veya müşteki sıfatıyla yer alan kişilere hukuki destek sağlayan avukattır. Ceza hukuku; özgürlüğü, güvenliği ve temel hakları doğrudan ilgilendirdiği için sürecin başından itibaren profesyonel hukuki destek alınması büyük önem taşır. İzmir ceza avukatı, ifade alma, gözaltı, tutuklama, adli kontrol, iddianame, duruşma ve istinaf süreçlerinde dosyanın hukuki yönünü değerlendirerek savunma stratejisi oluşturur.

Yalan Tanıklık Suçunda Tutuklama

TCK 272 yalan tanıklık suçunda tutuklama, somut olayın ağırlığına göre değerlendirilir. Temel hâllerde tutuklama uygulaması istisnaidir; ancak yalan tanıklık nedeniyle ağır sonuçlar doğmuşsa, delilleri karartma veya tanıklar üzerinde baskı riski varsa tutuklama gündeme gelebilir.

Tutuklama için kuvvetli suç şüphesi yanında kaçma şüphesi, delilleri yok etme veya gizleme ihtimali gibi somut nedenlerin bulunması gerekir.

Şikâyet, Uzlaşma ve Zamanaşımı

TCK 272 yalan tanıklık suçu şikâyete tabi değildir. Cumhuriyet savcılığı tarafından resen soruşturulur.

Yalan tanıklık suçu uzlaşma kapsamında değildir. Suçun adliyeye karşı işlenen suçlardan olması nedeniyle uzlaştırma hükümleri uygulanmaz.

TCK 272 dava zamanaşımı süresi, temel hâllerde kural olarak 8 yıldır. Nitelikli hâllerde ceza miktarına göre zamanaşımı ayrıca değerlendirilir.

Görevli Mahkeme

TCK 272 yalan tanıklık suçunda görevli mahkeme, suçun temel hâllerinde asliye ceza mahkemesidir. Daha ağır sonuç doğuran nitelikli hâllerde görevli mahkeme somut olayın niteliğine göre değişebilir.

Sıkça Sorulan Sorular