Türk Ceza Kanunu Madde 273 Şahsi Cezasızlık veya Cezanın Azaltılmasını Gerektiren Sebepler

TCK 273 şahsi cezasızlık veya cezanın azaltılmasını gerektiren sebepler, yalan tanıklık suçunda belirli koşulların varlığı hâlinde fail hakkında ceza verilmemesini veya cezada indirim yapılmasını düzenleyen özel bir hükümdür. Bu madde ile tanığın kendisini veya yakınlarını ağır bir zarardan koruma amacıyla hareket ettiği durumlar dikkate alınarak adil bir ceza politikası benimsenmiştir. TCK 273, bağımsız bir suç tipi olmayıp TCK 272 yalan tanıklık suçu ile bağlantılı bir düzenlemedir.

Madde Metni

Şahsi cezasızlık veya cezanın azaltılmasını gerektiren sebepler

Madde 273- (1) Kişinin;

a) Kendisinin, üstsoy, altsoy, eş veya kardeşinin soruşturma ve kovuşturmaya uğramasına neden olabilecek bir hususla ilgili olarak yalan tanıklıkta bulunması,

b) Tanıklıktan çekinme hakkı olmasına rağmen, bu hakkı kendisine hatırlatılmadan gerçeğe aykırı olarak tanıklık yapması,

Halinde, verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.

(2) Birinci fıkra hükmü, özel hukuk uyuşmazlıkları kapsamında yapılan yalan tanıklık hallerinde uygulanmaz.

Madde Gerekçesi

TCK 273, yalan tanıklık suçunda her olayın aynı ağırlıkta değerlendirilemeyeceği düşüncesiyle düzenlenmiştir. Kanun koyucu, kişinin kendisini, eşini, altsoyunu, üstsoyunu veya kardeşini ceza soruşturması ya da kovuşturmasından koruma amacıyla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu bazı durumlarda cezada indirim veya cezasızlık öngörmüştür.

Bu düzenleme ile aile bağları, kişinin kendisini suçlamama hakkı ve insani saikler göz önünde bulundurularak daha adil sonuçlara ulaşılması amaçlanmıştır.

Cezanın Niteliği, Yargılama ve İnfaz Rejimi

TCK 273 bağımsız bir suç değildir. Bu madde, TCK 272 yalan tanıklık suçu bakımından uygulanabilecek şahsi cezasızlık veya ceza indirimi nedenlerini düzenlemektedir.

Yalan tanıklık yapan kişinin, kendisini veya kanunda sayılan yakınlarını soruşturma, kovuşturma ya da cezalandırılma tehlikesinden korumak amacıyla hareket ettiğinin anlaşılması hâlinde mahkeme tarafından ceza verilmemesine karar verilebilir veya cezada indirim uygulanabilir.

Mahkeme, somut olayın özelliklerini, tanığın içinde bulunduğu durumu, korumaya çalıştığı hukuki yararı ve beyanın sonuçlarını değerlendirerek karar verir.

İnfaz rejimi bakımından, önce yalan tanıklık suçuna ilişkin temel ceza belirlenir; ardından TCK 273 kapsamında cezasızlık veya indirim şartlarının bulunup bulunmadığı değerlendirilir.

İzmir Ceza Avukatı

İzmir ceza avukatı, ceza soruşturması ve kovuşturması süreçlerinde şüpheli, sanık, mağdur veya müşteki sıfatıyla yer alan kişilere hukuki destek sağlayan avukattır. Ceza hukuku; özgürlüğü, güvenliği ve temel hakları doğrudan ilgilendirdiği için sürecin başından itibaren profesyonel hukuki destek alınması büyük önem taşır. İzmir ceza avukatı, ifade alma, gözaltı, tutuklama, adli kontrol, iddianame, duruşma ve istinaf süreçlerinde dosyanın hukuki yönünü değerlendirerek savunma stratejisi oluşturur.

Yalan Tanıklıkta Tutuklama

TCK 273 bakımından ayrıca bir tutuklama düzenlemesi bulunmamaktadır. Tutuklama değerlendirmesi, yalan tanıklık suçuna ilişkin genel hükümler çerçevesinde yapılır.

Failin hareket nedenleri ve şahsi cezasızlık sebeplerinin varlığı, koruma tedbirlerinin değerlendirilmesinde dikkate alınabilecek unsurlar arasında yer alabilir. Ancak bunlar tek başına tutuklama engeli oluşturmaz.

Şikâyet, Uzlaşma ve Zamanaşımı

TCK 273 bağımsız bir suç tipi değildir. Bu nedenle şikâyet, uzlaşma ve zamanaşımı değerlendirmesi TCK 272 yalan tanıklık suçu üzerinden yapılır.

Yalan tanıklık suçu şikâyete tabi değildir. Cumhuriyet savcılığı tarafından resen soruşturulur.

Yalan tanıklık suçu uzlaşma kapsamında değildir.

Dava zamanaşımı süresi, yalan tanıklık suçuna ilişkin ceza miktarına göre belirlenir ve temel hâlde kural olarak 8 yıldır.

Görevli Mahkeme

TCK 273 kapsamında görevli mahkeme, yalan tanıklık suçuna bakmakla görevli mahkemedir. Kural olarak davalar asliye ceza mahkemesinde görülür.

Sıkça Sorulan Sorular