TCK 255 nüfuz ticareti suçu, kamu görevlisi üzerinde nüfuzu bulunduğunu ileri sürerek veya gerçekten sahip olduğu nüfuzu kullanarak bir işin gördürüleceği vaadiyle menfaat temin edilmesini cezalandıran suç tipidir. Bu suçla kamu idaresinin tarafsızlığı, kamu görevlerinin dürüst yürütülmesi ve devlet kurumlarına duyulan güven korunmaktadır. Nüfuzun gerçekten bulunup bulunmaması değil, bu nüfuzun kullanılacağı vaadiyle menfaat sağlanması önem taşır.
Madde Metni
Madde 255- (Değişik: 2/7/2012-6352/89 md.)
(1) Kamu görevlisi üzerinde nüfuz sahibi olduğundan bahisle, haksız bir işin gördürülmesi amacıyla girişimde bulunması için, doğrudan veya aracılar vasıtasıyla, kendisine veya bir başkasına menfaat temin eden kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Kişinin kamu görevlisi olması halinde, verilecek hapis cezası yarı oranında artırılır. İşinin gördürülmesi karşılığında veya gördürüleceği beklentisiyle menfaat sağlayan kişi ise, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Menfaat temini konusunda anlaşmaya varılması halinde dahi, suç tamamlanmış gibi cezaya hükmolunur.
(3) Birinci fıkrada belirtilen amaç doğrultusunda menfaat talebinde bulunulması ve fakat bunun kabul edilmemesi ya da menfaat teklif veya vaadinde bulunulması ve fakat bunun kabul edilmemesi hallerinde, birinci fıkra hükmüne göre verilecek ceza yarı oranında indirilir.
(4) Nüfuz ticareti suçuna aracılık eden kişi, müşterek fail olarak, birinci fıkrada belirtilen ceza ile cezalandırılır.
(5) Nüfuz ticareti ilişkisinde dolaylı olarak kendisine menfaat sağlanan üçüncü gerçek kişi veya tüzel kişinin menfaati kabul eden yetkilileri, müşterek fail olarak, birinci fıkrada belirtilen ceza ile cezalandırılır.
(6) İşin gördürülmesi amacıyla girişimde bulunmanın müstakil bir suç oluşturduğu hallerde kişiler ayrıca bu suç nedeniyle cezalandırılır.
(7) Bu madde hükümleri, 252 nci maddenin dokuzuncu fıkrasında sayılan kişiler üzerinde nüfuz ticareti yapılması halinde de uygulanır. Bu kişiler hakkında, Türkiye’de bulunmaları halinde, vatandaş veya yabancı olduklarına bakılmaksızın, resen soruşturma ve kovuşturma yapılır.
Madde Gerekçesi
TCK 255, kamu görevlilerinin görevlerini tarafsız ve eşitlik ilkesine uygun şekilde yerine getirmelerine duyulan güveni korumak amacıyla düzenlenmiştir. Kanun koyucu, kamu görevlileri üzerinde etkisi bulunduğu iddiasıyla menfaat temin edilmesini veya bu amaçla anlaşma yapılmasını suç olarak kabul etmiştir.
Bu suçla korunan hukuki değer kamu idaresinin güvenilirliği, kamu hizmetlerinin tarafsızlığı ve vatandaşların devlet kurumlarına duyduğu güvendir. Kamu görevlileri üzerinde nüfuz kullanılarak iş takip edilmesi veya böyle bir izlenim yaratılarak menfaat sağlanması, kamu yönetiminin dürüstlüğünü zedelediğinden cezai yaptırıma bağlanmıştır.
Cezanın Niteliği, Yargılama ve İnfaz Rejimi
TCK 255 kapsamında, kamu görevlisi üzerinde nüfuzu bulunduğunu ileri sürerek veya sahip olduğu nüfuzu kullanarak haksız bir işin gördürüleceği vaadiyle doğrudan veya dolaylı olarak menfaat temin eden kişi hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası uygulanır.
Menfaat sağlayan kişi de suçun tarafı olarak cezalandırılır. Suçun oluşması için işin gerçekten yaptırılması gerekmez. Menfaat sağlanması konusunda anlaşmaya varılması suçun oluşması bakımından yeterlidir.
Yargılama sırasında taraflar arasındaki görüşmeler, banka hareketleri, para transferleri, mesaj kayıtları, ses kayıtları, tanık beyanları ve diğer deliller incelenir. Mahkeme, kamu görevlisi üzerinde nüfuz kullanılacağı yönünde bir vaadin bulunup bulunmadığını ve bu vaat karşılığında menfaat sağlanıp sağlanmadığını değerlendirir.
Kanunda ayrıca belirli şartlar altında cezasızlık sonucu doğurabilecek bildirim hükümleri bulunmaktadır. Ancak bunun uygulanabilmesi için kanunda öngörülen şartların eksiksiz şekilde gerçekleşmesi gerekir.
İnfaz rejimi bakımından cezanın miktarı ve sanığın hukuki durumu dikkate alınarak hükmün açıklanmasının geri bırakılması, cezanın ertelenmesi veya denetimli serbestlik hükümleri somut olayın özelliklerine göre değerlendirilebilir.
İzmir Ceza Avukatı
İzmir ceza avukatı, ceza soruşturması ve kovuşturması süreçlerinde şüpheli, sanık, mağdur veya müşteki sıfatıyla yer alan kişilere hukuki destek sağlayan avukattır. Ceza hukuku; özgürlüğü, güvenliği ve temel hakları doğrudan ilgilendirdiği için sürecin başından itibaren profesyonel hukuki destek alınması büyük önem taşır. İzmir ceza avukatı, ifade alma, gözaltı, tutuklama, adli kontrol, iddianame, duruşma ve istinaf süreçlerinde dosyanın hukuki yönünü değerlendirerek savunma stratejisi oluşturur. Özellikle ağır ceza davaları, dolandırıcılık, hırsızlık, yağma, uyuşturucu suçları, cinsel suçlar ve kasten yaralama gibi dosyalarda delillerin doğru analiz edilmesi gerekir. İzmir’de ceza davasıyla karşılaşan kişiler için etkili savunma ve hak kayıplarının önlenmesi açısından uzman desteği büyük önem taşımaktadır.
Nüfuz Ticareti Suçunda Tutuklama
TCK 255 nüfuz ticareti suçunda tutuklama, somut olayın özelliklerine göre uygulanabilir. Özellikle yüksek miktarda menfaat sağlanması, suçun örgütlü şekilde işlenmesi, delillerin karartılması ihtimali veya kamu görevlileri üzerinde baskı kurulması riski bulunması hâlinde tutuklama tedbiri gündeme gelebilir.
Tutuklama kararı verilebilmesi için kuvvetli suç şüphesinin yanında kaçma şüphesi, delilleri yok etme veya gizleme ihtimali gibi somut tutuklama nedenlerinin bulunması gerekir. Tutuklama istisnai bir koruma tedbiridir ve her dosyada uygulanmaz.
Şikâyet, Uzlaşma ve Zamanaşımı
TCK 255 nüfuz ticareti suçu şikâyete bağlı değildir. Cumhuriyet savcılığı tarafından resen soruşturulur ve mağdurun şikâyetçi olmaması soruşturmanın yürütülmesine engel olmaz.
Nüfuz ticareti suçu uzlaşma kapsamında değildir. Suçun kamu idaresinin güvenilirliğine karşı işlenen suçlar arasında yer alması nedeniyle uzlaştırma hükümleri uygulanmaz.
TCK 255 bakımından dava zamanaşımı süresi 8 yıldır. Zamanaşımı süresi suçun işlendiği tarihten itibaren işlemeye başlar ve kesilme veya durma sebepleri genel hükümlere göre değerlendirilir.
Görevli Mahkeme
TCK 255 nüfuz ticareti suçunda görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Soruşturma Cumhuriyet savcılığı tarafından yürütülür. Yeterli şüphenin bulunması hâlinde hazırlanan iddianame ile dava yetkili asliye ceza mahkemesinde görülür.
Sıkça Sorulan Sorular
TCK 255 nüfuz ticareti suçu nedir?
Nüfuz ticareti suçu, kamu görevlisi üzerinde etkisi bulunduğu ileri sürülerek veya mevcut nüfuz kullanılarak bir işin yaptırılacağı vaadi karşılığında menfaat sağlanması hâlinde oluşur.
TCK 255 cezası ne kadardır?
TCK 255 kapsamında fail hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ve beş bin güne kadar adli para cezası uygulanabilir.
TCK 255 suçu şikâyete tabi midir?
Hayır. TCK 255 nüfuz ticareti suçu şikâyete tabi değildir. Savcılık tarafından resen soruşturulur ve yargılama asliye ceza mahkemesinde yapılır.
