Kamulaştırma Kanunu Madde 29, kamulaştırma sürecinde ortaya çıkan harç, bilirkişi ücreti, keşif gideri, muhtar ücreti ve diğer yargılama giderlerinin kim tarafından ödeneceğini düzenler. Maddeye göre bu Kanunun gerektirdiği giderler kural olarak idare tarafından karşılanır. Böylece kamulaştırma işleminin mali yükü, taşınmaz malikine bırakılmaz.
Madde Metni
Madde 29 – (Değişik:11/6/2026-7584/16 md.)
10 uncu madde uyarınca mahkeme heyetinin harcırahları, 15 inci madde uyarınca mahkemece oluşturulan bilirkişilerin ve keşifte dinlenen muhtarın mahkemece takdir edilecek ücretleri ile tapu harçları, kamulaştırmasız el koyma ve tazminat davaları sonucunda tescile yönelik kesinleşen mahkeme kararlarının infazında veya kamulaştırmasız el koyma nedeniyle malik ile idare arasında düzenlenen uzlaşma tutanağının uygulanmasında ortaya çıkan tapu harçları ve bu Kanunun gerektirdiği diğer giderler idarece ödenir.
Madde Gerekçesi
Kamulaştırma Kanunu Madde 29’un gerekçesi, kamulaştırmanın kamu gücüyle yürütülen bir işlem olması nedeniyle süreçte doğan zorunlu giderlerin idare tarafından karşılanmasını sağlamaktır. Kamulaştırma, malikin talebiyle değil, idarenin kamu yararı amacıyla başlattığı bir süreçtir.
Bu nedenle mahkeme heyeti harcırahları, bilirkişi ücretleri, keşifte dinlenen muhtar ücreti, tapu harçları ve kanunun gerektirdiği diğer giderlerin idare tarafından ödenmesi öngörülmüştür.
Taşınmaz Maliki Ve İdare Açısından Önemi
Taşınmaz maliki açısından Madde 29, kamulaştırma sürecindeki zorunlu giderlerin malike yükletilmemesi bakımından önemlidir. Malik, kamulaştırma bedelinin tespiti sürecinde bilirkişi ve tapu giderleri nedeniyle ayrıca mali külfet altına sokulmamalıdır.
İdare açısından Madde 29, kamulaştırma işlemini yürüten taraf olarak gerekli masrafları karşılama yükümlülüğünü ortaya koyar. İdare, dava açarken ve tescil işlemleri sırasında doğacak giderleri bütçelendirmeli ve süreci buna göre yürütmelidir.
Uygulamada Çıkan Sorunlar
Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, bilirkişi ücreti, keşif gideri ve tapu harçlarının kimin üzerinde bırakılacağıdır. Madde 29 gereği bu giderler kural olarak idare tarafından ödenir.
Bir diğer sorun, kamulaştırmasız el koyma ve tazminat davaları sonucunda verilen tescile yönelik kesinleşmiş mahkeme kararlarının infazında ortaya çıkan tapu harçlarıdır. Güncel düzenleme, bu giderlerin de idarece ödeneceğini açıkça belirtmektedir.
Dava Süreci
Madde 29, özellikle Kamulaştırma Kanunu Madde 10 kapsamında açılan bedel tespiti ve tescil davalarında uygulanır. Mahkeme heyetinin harcırahları, bilirkişilerin ücretleri, keşifte dinlenen muhtarın ücreti ve tapu harçları idare tarafından karşılanır.
Ayrıca kamulaştırmasız el koyma nedeniyle malik ile idare arasında düzenlenen uzlaşma tutanağının uygulanması sırasında doğan tapu harçları da idare tarafından ödenir. Böylece hem dava hem de uzlaşma sonrası tapu işlemlerinde gider sorumluluğu idareye yüklenir.
İzmir Kamulaştırma Uygulamaları Açısından Değerlendirme
İzmir kamulaştırma uygulamalarında Madde 29, özellikle yoğun keşif, bilirkişi incelemesi ve tapu işlemi gerektiren dosyalarda önemlidir. Yol, metro, tramvay, enerji hattı, altyapı, kentsel dönüşüm ve belediye hizmet alanı projelerinde çok sayıda parsel için bilirkişi ve tapu giderleri ortaya çıkabilir.
Bornova, Bayraklı, Buca, Karabağlar, Konak, Çiğli, Menemen, Torbalı, Aliağa, Kemalpaşa ve Menderes gibi ilçelerde açılan kamulaştırma davalarında, gider kalemlerinin doğru belirlenmesi ve idareye yükletilmesi sürecin sağlıklı yürütülmesi açısından önem taşır.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E.2025/312, K.2025/12136, T.01.10.2025
“Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun’la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.”
“Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya ili … ilçesi … Mahallesi 130 ada 2 ve 140 ada 29 parsel sayılı taşınmazlarda kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve kamulaştırma bedelinin tespiti ve bu hakkın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.”
“Bölge Adliye Mahkemesinin … kararı ile … bilirkişi kurulunun kanuna uygun olarak oluşturulduğu, belirlenen kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu, bu nedenle mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı…”
“Arazi niteliğindeki … taşınmazlara 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak bilimsel yolla değer biçilmesi… tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir.”
Kamulaştırma Bedeli Hesaplama Robotu
Kamulaştırma bedeli hesaplama için tıklayınız…
Sık Sorulan Sorular
Kamulaştırma Kanunu Madde 29 neyi düzenler?
Madde 29, kamulaştırma sürecinde doğan bilirkişi ücreti, keşif gideri, tapu harcı ve diğer giderlerin idare tarafından ödenmesini düzenler.
Bilirkişi ücretini malik mi öder?
Hayır. Kamulaştırma davalarında bilirkişi ücretleri ve kanunun gerektirdiği giderler kural olarak idare tarafından ödenir.
Kamulaştırmasız el koyma sonrası tapu harçlarını kim öder?
Tescile yönelik kesinleşen mahkeme kararlarının infazında veya uzlaşma tutanağının uygulanmasında ortaya çıkan tapu harçları idarece ödenir.
