657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 78, devlet memurlarının mesleki bilgi, görgü ve uzmanlıklarını artırmak amacıyla yurt dışına gönderilmelerine ilişkin temel esasları düzenlemektedir. Kamu hizmetlerinin daha nitelikli yürütülmesi için memurların yabancı ülkelerde eğitim, inceleme, araştırma, staj veya mesleki gelişim faaliyetlerine katılması mümkün olabilir. DMK Madde 78 bilgilerini artırmak üzere dış memleketlere gönderilme, hangi memurların yurt dışına gönderilebileceği, seçimin nasıl yapılacağı ve bu süreçte uygulanacak personel rejimi açısından önem taşır. Yurt dışına gönderilme işlemlerinde mesleki ihtiyaç, liyakat, kurumun hizmet gerekleri ve ilgili mevzuatta öngörülen usuller birlikte değerlendirilmelidir.

Brass scales of justice on a marble desk with a gavel and law books in a courtroom setting.

Madde Metni

Bilgilerini artırmak üzere dış memleketlere gönderilme

Madde 78 – Mesleklerine ait öğrenimini bitirerek Devlet memurluğuna alınmış ve asli memur olarak atanmış olanlardan mesleklerine ait hizmetlerde yetiştirilmek, eğitilmek, bilgilerini artırmak veya staj yapmak üzere dış memleketlere:

a) Kurumlarınca açılacak seçme veya yarışma sınavlarında başarı gösterenlere,

b) Dış burslara dayanılarak gönderilenlere,

İki yıla kadar ayrılma müsaadesi verilebilir.

Gerekirse bu süre en çok bir kat uzatılabilir.


DMK Madde 78 Neyi Düzenler?

DMK Madde 78, mesleklerine ait hizmetlerde yetiştirilmek, eğitilmek, bilgilerini artırmak veya staj yapmak amacıyla yabancı ülkelere gönderilecek devlet memurlarına ilişkin temel düzenlemeyi içermektedir.

Memurlar, kurumlarınca açılacak seçme veya yarışma sınavlarında başarı göstererek ya da dış burslara dayanılarak yurt dışına gönderilebilirler.

Böylece yurt dışı eğitim ve mesleki gelişim imkânlarının belirli esaslara bağlanması ve kamu personelinin liyakat temelinde geliştirilmesi amaçlanmaktadır.


Memurlar Hangi Amaçlarla Yurt Dışına Gönderilebilir?

Devlet memurlarının yurt dışına gönderilmesinin temel amacı, kamu hizmetinde ihtiyaç duyulan bilgi ve uzmanlığın geliştirilmesidir.

Memurlar; mesleklerine ait hizmetlerde yetiştirilmek, eğitilmek, bilgilerini artırmak veya staj yapmak amacıyla yabancı ülkelere gönderilebilir.

Bu nedenle DMK Madde 78 kapsamındaki yurt dışına gönderilme, sıradan bir seyahat veya geçici görevden farklı olarak mesleki gelişim ve kamu hizmetine katkı amacı taşıyan özel bir personel uygulamasıdır.


Memur Kendi İsteğiyle Yurt Dışı Eğitime Gidebilir mi?

Memurun yurt dışında eğitim almak istemesi, tek başına DMK Madde 78 kapsamında kurum tarafından yurt dışına gönderilmesi için yeterli değildir.

Kurumun personel politikası, hizmet ihtiyacı ve ilgili mevzuattaki şartların sağlanması gerekir. Kurum tarafından gönderilecek personelin belirlenmesinde seçme veya yarışma sınavı uygulanması söz konusu olabilir.

Bunun yanında memurların dış burslara dayanılarak yurt dışına gönderilmeleri de kanunda öngörülen yöntemlerden biridir.


Yurt Dışına Gönderilecek Memurlar Nasıl Seçilir?

DMK Madde 78 kapsamında yurt dışına gönderilecek memurların seçiminde, kanunda öngörülen yöntemler ve ilgili yönetmelik hükümleri uygulanır.

Kurumlar tarafından yapılacak seçme veya yarışma sınavları, personelin belirlenmesinde kullanılabilecek temel yöntemlerden biridir.

Böylece yurt dışı eğitim imkânlarının personel arasında objektif ölçütlerle dağıtılması ve görevin gerektirdiği niteliklere sahip memurların seçilmesi amaçlanır.


Dış Burs Kazanan Memur Yurt Dışına Gönderilebilir mi?

Evet. Dış burslara dayanılarak memurların yabancı ülkelere gönderilmesi, DMK Madde 78 kapsamında öngörülen imkânlardan biridir.

Ancak bir bursun kazanılması, her durumda memurun kurumundan bağımsız olarak görevini bırakıp yurt dışına çıkabileceği anlamına gelmez.

Bursun niteliği, eğitim programının kamu göreviyle ilişkisi ve kurumun izin ve onay süreçleri ilgili mevzuat kapsamında değerlendirilmelidir.


Yurt Dışında Eğitim Süresi Ne Kadardır?

Memurların bilgilerini artırmak üzere yurt dışında kalabilecekleri süreler, 657 sayılı Kanun’un devam eden hükümleri ve ilgili yönetmelikler kapsamında belirlenmektedir.

Eğitim, staj veya mesleki gelişim programının niteliğine göre yurt dışında kalış süresi ve gerektiğinde sürenin uzatılması farklı şartlara tabi olabilir.

Bu nedenle DMK Madde 78, özellikle DMK Madde 79 ve devamındaki hükümlerle birlikte değerlendirilmelidir.


Yurt Dışına Gönderilen Memurun Maaşı ve Hakları Ne Olur?

Yurt dışına gönderilen memurların mali ve özlük hakları, gönderilme şekline ve tabi oldukları hukuki statüye göre farklılık gösterebilir.

Kurum tarafından gönderilme, dış bursla eğitim veya farklı bir program kapsamında yurt dışında bulunma hâllerinde aylık, yolluk, burs ve diğer mali haklar açısından farklı kurallar uygulanabilir.

Bu nedenle memurun yurt dışına çıkmadan önce hangi statüyle gönderildiğini ve hangi mali haklardan yararlanacağını açık şekilde belirlemesi önemlidir.


DMK Madde 77 ile Madde 78 Arasındaki Fark Nedir?

DMK Madde 77, memurların yabancı bir ülkede veya uluslararası kuruluşta hizmet almaları ve görev yapmaları ile ilgili esasları düzenler.

DMK Madde 78 ise memurların mesleki bilgi ve tecrübelerini geliştirmek amacıyla eğitim, yetiştirilme veya staj için yabancı ülkelere gönderilmesini konu almaktadır.

Dolayısıyla Madde 77’de temel amaç yurt dışında hizmet veya görev, Madde 78’de ise mesleki gelişim ve eğitimdir.


Yurt Dışında Eğitim Alan Memurun Geri Dönme Yükümlülüğü Var mıdır?

Kamu kaynakları veya kurum imkânlarıyla yurt dışına gönderilen memurların, eğitim veya yetiştirme sürecinin ardından göreve dönüşleri ve hizmet yükümlülükleri özel düzenlemelere tabidir.

Yurt dışından dönüşte göreve zamanında başlanmaması veya mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi, mali ve idari sonuçlara yol açabilir.

Bu konuda DMK Madde 78’in yanı sıra yurt dışına gönderilen memurlara ilişkin devam eden kanun hükümleri ve ilgili yönetmelikler birlikte incelenmelidir.


DMK Madde 78’in Önemi

DMK Madde 78, kamu personelinin uluslararası düzeyde bilgi ve deneyim kazanmasını sağlayarak kamu hizmetlerinin niteliğinin geliştirilmesine katkıda bulunan önemli bir düzenlemedir.

Memurların yabancı ülkelerde edindikleri mesleki bilgi, teknik uzmanlık ve uluslararası deneyimin kamu hizmetine aktarılması, kurumların insan kaynağının geliştirilmesi açısından önem taşır.

Düzenleme aynı zamanda bu imkânların liyakat ve belirli seçim esasları çerçevesinde kullanılmasını amaçlamaktadır.


Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

DMK Madde 78 kapsamında yurt dışına gönderilecek memurlar bakımından programın amacı, seçim yöntemi, burs veya finansman şekli ve kurumun izin süreci dikkatle incelenmelidir.

Özellikle yurt dışında kalış süresi, mali ve özlük hakları, süre uzatımı ve dönüş sonrası yükümlülükler konusunda DMK Madde 79 ve devamındaki hükümler ile ilgili yönetmelikler birlikte değerlendirilmelidir. Böylece sonradan ortaya çıkabilecek mali ve personel hukuku uyuşmazlıklarının önüne geçilebilir.


Sık Sorulan Sorular

Memur eğitim amacıyla yurt dışına gönderilebilir mi?

Evet. Memurlar mesleki eğitim, yetiştirilme, bilgi artırma veya staj amacıyla yurt dışına gönderilebilir.

Yurt dışına gönderilecek memurlar nasıl belirlenir?

Kurumların seçme veya yarışma sınavları ile ya da dış burslar kapsamında belirlenmeleri mümkündür.

DMK 77 ile DMK 78 arasındaki fark nedir?

Madde 77 yurt dışında hizmet almayı, Madde 78 ise bilgi ve mesleki gelişim amacıyla yurt dışına gönderilmeyi düzenler.