Madde Metni
Madde 178- Herkesin gelip geçtiği yerlerde yapılmakta olan işlerden veya bırakılan eşyadan doğan tehlikeyi önlemek için gerekli işaret veya engelleri koymayan, konulmuş olan işaret veya engelleri kaldıran ya da bunların yerini değiştiren kişi, iki aydan altı aya kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
Madde Gerekçesi
TCK 178 işaret ve engel koymama suçu, herkesin gelip geçtiği veya kullandığı alanlarda ortaya çıkabilecek tehlikeleri önlemeyi amaçlayan bir kamu güvenliği suçudur. Bu düzenleme ile özellikle yol, kaldırım, inşaat alanı, bakım-onarım bölgesi, kazı çalışması veya tehlike doğurabilecek eşya bırakılan yerlerde gerekli uyarıların yapılması ve güvenlik tedbirlerinin alınması zorunlu hale getirilmiştir.
İşaret ve engel koymama suçu, yalnızca bir tedbirsizlik hali değildir; toplumun ortak kullanımına açık alanlarda kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından tehlike doğurabilecek durumların önlenmesini hedefler. Bu nedenle tehlikeyi önlemek için gerekli uyarı levhası, bariyer, şerit, ışıklı işaret, koruma aparatı veya güvenlik engeli koymayan kişi hakkında ceza sorumluluğu gündeme gelebilir.
TCK 178 kapsamında suç, iki farklı şekilde işlenebilir. İlk olarak, herkesin gelip geçtiği yerlerde yapılan işlerden veya bırakılan eşyalardan doğan tehlikeyi önlemek için gerekli işaret ve engellerin konulmaması suç oluşturabilir. İkinci olarak, daha önce konulmuş olan işaret veya engellerin kaldırılması, yerinin değiştirilmesi ya da etkisiz hale getirilmesi de bu madde kapsamında değerlendirilir.
İşaret ve engel koymama suçu, kamu güvenliğini koruyan bir düzenleme olduğundan, suçun oluşması için mutlaka bir kişinin yaralanması veya malvarlığı zararının meydana gelmesi gerekmez. Önemli olan, gerekli güvenlik tedbirlerinin alınmaması nedeniyle somut bir tehlike doğmasıdır. Bu yönüyle madde, kazaların ve ağır sonuçların gerçekleşmesini beklemeden tehlikeyi cezalandırmayı amaçlar.
Cezanın Niteliği, Yargılama ve İnfaz Rejimi
TCK 178 cezası, iki aydan altı aya kadar hapis veya adli para cezasıdır. Kanunda seçimlik ceza öngörüldüğü için mahkeme, somut olayın özelliklerine göre hapis cezasına ya da doğrudan adli para cezasına hükmedebilir.
Hapis cezasına hükmedilmesi halinde, verilen ceza kısa süreli hapis cezası niteliğindedir. Bu nedenle şartların oluşması halinde kısa süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi, ertelenmesi veya seçenek yaptırımlara dönüştürülmesi mümkündür.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûmiyetinin bulunmaması, mahkemenin yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması ve diğer yasal şartların sağlanması halinde gündeme gelebilir. Bu durumda denetim süresi içinde yeni bir suç işlenmezse hüküm hukuki sonuç doğurmaz.
Basit yargılama usulü, TCK 178 işaret ve engel koymama suçu bakımından uygulanabilecek yargılama usullerinden biridir. Suç için öngörülen cezanın üst sınırı dikkate alındığında mahkeme, şartların bulunması halinde duruşma açmadan dosya üzerinden karar verebilir. Basit yargılama usulü uygulanırsa, sonuç cezada kanuni oranda indirim yapılabilir.
İşaret ve Engel Koymama Suçunda Tutuklama
TCK 178 işaret ve engel koymama suçunda tutuklama, suç için öngörülen ceza miktarı ve tutuklamanın istisnai bir koruma tedbiri olması nedeniyle uygulamada sık karşılaşılan bir durum değildir. Bu suçta ceza, genel olarak iki aydan altı aya kadar hapis veya adli para cezası olduğundan, tutuklama tedbiri ölçülülük ilkesi gereği oldukça sınırlı şekilde değerlendirilebilir.
Tutuklama kararı, yalnızca işaret ve engel koymama suçu işlendiği iddiasına dayanılarak verilemez. Ceza muhakemesi bakımından kuvvetli suç şüphesinin bulunması yanında kaçma şüphesi, delilleri karartma ihtimali veya yargılamayı engelleme riski gibi somut tutuklama nedenlerinin de mevcut olması gerekir.
TCK 178 suçu, kamu güvenliğini ilgilendiren bir suç olsa da ceza alt ve üst sınırı düşük olduğundan, çoğu olayda tutuklama yerine adli kontrol tedbirleri veya yargılamanın tutuksuz yürütülmesi gündeme gelir. Özellikle failin sabit ikametgâhının bulunması, delillerin toplanmış olması ve kaçma ihtimalinin olmaması halinde tutuklama kararı verilmesi beklenmez.
İşaret ve engel koymama suçunda tutuklama, ancak somut olayda istisnai ve güçlü nedenler varsa değerlendirilebilir. Gerekli güvenlik önlemlerinin alınmaması nedeniyle ağır bir tehlike doğmuş olsa bile, tutuklama kararı için ayrıca kanunda aranan tutuklama şartlarının bulunması gerekir. Bu nedenle TCK 178 kapsamında tutuklama, kural değil istisnadır.
Şikâyet, Uzlaşma ve Zamanaşımı
TCK 178 işaret ve engel koymama suçu şikâyete tabi değildir. Bu suç, kamu güvenliğini ilgilendirdiği için soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikâyetine bağlı değildir. Savcılık, suçun işlendiğini öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma başlatabilir.
Şikâyetten vazgeçme, işaret ve engel koymama suçu bakımından kamu davasını düşürmez. Mağdur veya zarar gören kişi şikâyetinden vazgeçse bile yargılama kamu davası olarak devam eder.
TCK 178 uzlaşma kapsamında değildir. Suçun kamu güvenliğine ilişkin niteliği nedeniyle tarafların anlaşması veya zararın giderilmesi tek başına ceza yargılamasını sona erdirmez. Ancak somut olayda zararın giderilmesi, failin tutumu ve olayın ağırlığı mahkeme tarafından değerlendirme aşamasında dikkate alınabilir.
TCK 178 dava zamanaşımı süresi 8 yıldır. Zamanaşımı süresi kural olarak suçun işlendiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Bu süre içinde soruşturma veya kovuşturma yapılmazsa dava zamanaşımı gündeme gelebilir.
Görevli Mahkeme
TCK 178 işaret ve engel koymama suçunda görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir. Bu suç nedeniyle açılacak ceza davaları, suçun işlendiği yer bakımından yetkili Asliye Ceza Mahkemesi tarafından görülür.
İşaret ve engel koymama davalarında, olayın meydana geldiği yer, tehlikenin niteliği, gerekli güvenlik tedbirlerinin alınıp alınmadığı, mevcut işaret veya engellerin kaldırılıp kaldırılmadığı ve somut tehlikenin oluşup oluşmadığı mahkeme tarafından birlikte değerlendirilir.
İşaret ve Engel Koymama Suçu Sıkça Sorulan Sorular
TCK 178 işaret ve engel koymama suçu, herkesin gelip geçtiği yerlerde doğabilecek tehlikeleri önlemek için gerekli işaret veya engellerin konulmamasını cezalandıran kamu güvenliği suçudur.
İşaret ve engel koymama suçu, herkesin gelip geçtiği yerlerde yapılan işlerden veya bırakılan eşyadan doğan tehlikeyi önlemek için gerekli uyarı işareti, bariyer, şerit, levha veya güvenlik engelinin konulmaması halinde oluşur. Ayrıca konulmuş işaret veya engellerin kaldırılması ya da yerinin değiştirilmesi de TCK 178 kapsamında suç sayılır.
TCK 178 cezası, iki aydan altı aya kadar hapis veya adlî para cezasıdır. Kanunda seçimlik yaptırım öngörüldüğü için mahkeme, somut olayın özelliklerine göre hapis cezasına ya da doğrudan adli para cezasına hükmedebilir.
İşaret ve engel koymama suçunun oluşması için mutlaka bir kişinin yaralanması veya malvarlığı zararının meydana gelmesi gerekmez. Suçun oluşması bakımından, gerekli güvenlik tedbirlerinin alınmaması nedeniyle kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı açısından somut tehlike doğması yeterlidir.
İşaret ve engel koymama suçunda tutuklama, ceza miktarının düşük olması ve tutuklamanın istisnai bir koruma tedbiri olması nedeniyle uygulamada sık görülmez. Kuvvetli suç şüphesiyle birlikte kaçma, delilleri karartma veya yargılamayı engelleme riski gibi somut nedenler yoksa, genellikle adli kontrol veya tutuksuz yargılama gündeme gelir.
İşaret ve engel koymama suçu şikâyete tabi değildir ve savcılık tarafından resen soruşturulur. Bu suç uzlaşma kapsamında değildir. TCK 178 bakımından dava zamanaşımı süresi genel olarak 8 yıl olup, görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir.
