Türk Ceza Kanunu Madde 9 Yabancı Ülkede Hüküm Verilmesi

Madde Metni

Yabancı ülkede hüküm verilmesi

Madde 9- (1) Türkiye’de işlediği suçtan dolayı yabancı ülkede hakkında hüküm verilmiş olan kimse, Türkiye’de yeniden yargılanır.

Madde Gerekçesi

Hükümet tasarısında, Türkiye’de işlediği suçtan dolayı, yabancı ülkede hakkında hüküm verilmiş olan yabancı ile, vatandaş arasında yabancı lehine bir ayırım öngörülmüştü. Anayasa’da güvence altına alınan eşitlik ilkesiyle bağdaşmadığı düşüncesiyle, madde metninde yapılan değişiklikle, bu ayırım ortadan kaldırılmıştır.

Keza, maddenin ‘ Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşme hükümleri saklıdır ‘ şeklindeki ikinci fıkrası hükmü, yukarıdaki maddenin gerekçesinde belirtilen düşüncelerle, metinden çıkarılmıştır.

Yargıtay Kararları

Yargıtay 15. Ceza Dairesi 2017/29170 E. ve 2020/12054 K.

Özet: TCK 9’a göre, sanık yabancı ülkede hüküm giymiş olsa da Türkiye’de yeniden yargılanır. Netice Türkiye’de gerçekleştiğinden davanın reddi hukuka aykırıdır; Türkiye’de yargılama yapılmalıdır.

2-)a-Sanık … hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan davanın reddine ilişkin hükme ilişkin temyiz incelemesinde;

5237 Sayılı TCK’nın 8. maddesine göre “Fiilin kısmen veya tamamen Türkiye’de işlenmesi veya neticenin Türkiye’de gerçekleşmesi hâlinde suç, Türkiye’de işlenmiş sayılır.” ve aynı Kanunun 9. maddesine göre “Türkiye’de işlediği suçtan dolayı yabancı ülkede hakkında hüküm verilmiş olan kimse, Türkiye’de yeniden yargılanır.” Bu ilkeler ışığında somut olay incelendiğinde; katılan şirketin İtalya’daki irtibat bürosunun fiilen Türkiye’den yönetildiği ve sanığın eyleminin neticesinin Türkiye’de gerçekleştiği, TCK’nın 8. maddesi bağlamında atılı suçun Türkiye’de işlendiğinin kabulü gerektiği anlaşılmakla, sanığın eylemi nedeniyle Türkiye’de yargılanması gerektiği gözetilmeksizin yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi,

Yargıtay 6. Ceza Dairesi 2017/3111 E. ve 2017/4650 K.

Özet: TCK 9’a göre, Türkiye’de işlenen suçtan dolayı yabancı ülkede hüküm verilse dahi kişi Türkiye’de yeniden yargılanır. Somut olayda eksik incelemeyle karar verilmesi bozma sebebidir.

Bu şartlar gözönüne alındığında, suçta mülkilik prensibi uyarınca, ülkesinde suç işlenen devletin o kişiyi işlemiş olduğu suçtan dolayı yargılama hakkı vardır. Suç tamamen veya kısmen iade talep edilen ülkede işlenmiş ise yukarda anılan sözleşmenin (SİDAS) 7/1. maddesi uyarınca kişiyi iade etmeyebilir. 6706 Sayılı Kanun’un 11. maddesi de Türkiye’nin yargılama yetkisine giren suçlarda geri verme talebinin kabul edilmeyeceğine amirdir. Burada suçun hangi ülkede işlendiğine ise iade talep edilen devlet karar verecektir. 5237 Sayılı TCK’nın 8. maddesine göre “Fiilin kısmen veya tamamen Türkiye’de işlenmesi veya neticenin Türkiye’de gerçekleşmesi hâlinde suç, Türkiye’de işlenmiş sayılır.” ve aynı Kanunun 9. maddesine göre “Türkiye’de işlediği suçtan dolayı yabancı ülkede hakkında hüküm verilmiş olan kimse, Türkiye’de yeniden yargılanır.”

Bu ilkeler ışığında somut olay incelendiğinde; 24.01.1986 doğumlu Kırgızistan vatandaşı … adına tanzim olunan …seri numaralı pasaportu kullanarak ülkemize giriş yaptığı tespit edilen sanığın, pasaportunun sahte olup olmadığı belirlenmeden ve vatandaşı olduğunu iddia ettiği Kırgızistan Cumhuriyetinden … isimli bir vatandaşının olup olmadığı, bu isimde bir kişi varsa sanığın bu kişi olup olmadığı hususunda kimlik bilgileri duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmeden fotokopi evrakı üzerinden parmak izi incelemesi yaptırılarak sanık hakkında eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi,

SONUÇ : Bozmayı gerektirmiş, sanık savunmanının temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan sebeplerle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 20/11/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Yargıtay 15. Ceza Dairesi 2015/4956 E. ve 2015/23469 K.

Özet: TCK 9’a göre Türkiye’de işlenen suçtan yabancı ülkede hüküm bulunsa da yeniden yargılama yapılır. Türkiye’nin yetkisine giren suçlarda iade yerine yargılama esastır; iddianameyle dava açılması hukuka aykırıdır.

Bu şartlar göz önüne alındığında, suçta mülkilik prensibi uyarınca, ülkesinde suç işlenen devletin o kişiyi işlemiş olduğu suçtan dolayı yargılama hakkı vardır. Suç tamamen veya kısmen iade talep edilen ülkede işlenmiş ise yukarda anılan sözleşmenin (SİDAS) 7/1. maddesi uyarınca kişiyi iade etmeyebilir. 5237 Sayılı TCK’nın 18/1-d maddesi de Türkiye’nin yargılama yetkisine giren suçlarda geri verme talebinin kabul edilmeyeceğine amirdir. Burada suçun hangi ülkede işlendiğine ise iade talep edilen devlet karar verecektir. 5237 Sayılı TCK’nın 8. maddesine göre “Fiilin kısmen veya tamamen Türkiye’de işlenmesi veya neticenin Türkiye’de gerçekleşmesi hâlinde suç, Türkiye’de işlenmiş sayılır.” ve aynı Kanunun 9. maddesine göre “Türkiye’de işlediği suçtan dolayı yabancı ülkede hakkında hüküm verilmiş olan kimse, Türkiye’de yeniden yargılanır.”

5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 170/2. maddesine göre “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı bir iddianame düzenler.”

Anılan yasal düzenleme karşısında, iade talebi ile ilgili olarak iddianame ile kamu davası açılmasının 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’na uygun olmadığı, iade talebi hakkında yukarda belirtilen ilkeler ışığında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi gerektiği gözetilerek itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden 5271 Sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.