657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 219. maddesi, kamu kurumları tarafından yıllık eğitim programları kapsamında yürütülen hizmet içi eğitim çalışmalarının sonuçlarının belirli dönemler hâlinde raporlanmasını düzenlemektedir.

Uygulamada “DMK Madde 219 memurun rapor verme yükümlülüğü”, “657 sayılı Kanun 219. madde rapor süresi” ve “hizmet içi eğitim sonuç raporu nasıl hazırlanır?” gibi sorularla karşılaşılmaktadır. Ancak öncelikle önemli bir ayrım yapılmalıdır: Madde 219’da düzenlenen yükümlülük, eğitime katılan devlet memuruna değil, doğrudan kamu kurumlarına yöneliktir.

Düzenlemenin amacı; kamu personeline yönelik eğitim çalışmalarının sonuçlarını izlemek, eğitim faaliyetlerinin verimliliğini değerlendirmek, kamu kaynaklarının etkili kullanılmasını sağlamak ve hizmet içi eğitim faaliyetlerinin kurumsal gelişime katkısını ölçmektir.

Brass scales of justice on a marble desk with a gavel and law books in a courtroom setting.

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 219 Metni

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 219. maddesi şu şekildedir:

Rapor verme

Madde 219 – Kurumlar yıllık eğitim programlarına göre yapmakta oldukları eğitim çalışmalarının sonuçlarını her altı aylık dönemin bitiminden en geç bir ay sonra Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığına bir raporla bildirmek zorundadırlar.

Madde metninden anlaşılacağı üzere raporlama yükümlülüğünün muhatabı, eğitim veya kursa katılan devlet memuru değil, yıllık eğitim programını hazırlayan ve eğitim çalışmalarını yürüten kamu kurumudur.

DMK Madde 219 Neyi Düzenler?

DMK Madde 219, kamu kurumlarının yıllık eğitim programları kapsamında gerçekleştirdikleri eğitim çalışmalarının sonuçlarını belirli aralıklarla raporlamasını düzenlemektedir.

Bu kapsamda kurumların;

  • Yıllık eğitim programı kapsamında gerçekleştirdikleri faaliyetleri,
  • Eğitime katılan personel sayılarını,
  • Eğitimlerin konu ve sürelerini,
  • Eğitim programlarının hedeflerine ulaşıp ulaşmadığını,
  • Eğitimlerden elde edilen kurumsal sonuçları,
  • Karşılaşılan sorunları,
  • Gelecek dönem eğitimlerine ilişkin önerileri

bir rapor hâlinde değerlendirmesi gerekir.

Kanun maddesinde raporun ayrıntılı biçimi gösterilmemiştir. Bu nedenle raporun kapsamı, kurumun hizmet içi eğitim yönetmeliği, kurum içi yönergeleri, yıllık eğitim planı ve ilgili idari düzenlemeler dikkate alınarak belirlenmelidir.

DMK 219 Kapsamında Raporu Kim Hazırlar?

657 sayılı Kanun’un 219. maddesine göre rapor verme yükümlülüğü kamu kurumuna aittir. Kurum içinde raporun hangi birim tarafından hazırlanacağı ise kurumun teşkilat yapısına ve iç düzenlemelerine göre belirlenir.

DMK’nın 215. maddesi uyarınca her kurumda, personel yetiştirme faaliyetlerini düzenlemek, yürütmek ve değerlendirmekle görevli bir eğitim birimi kurulması öngörülmüştür. Birden fazla eğitim biriminin bulunduğu kurumlarda bunlardan biri “Merkez Eğitim Birimi” adını almaktadır.

Bu nedenle Madde 219 kapsamındaki altı aylık eğitim sonuç raporlarının uygulamada çoğunlukla;

  • Eğitim birimi,
  • Merkez eğitim birimi,
  • İnsan kaynakları birimi,
  • Personel daire başkanlığı,
  • Hizmet içi eğitim şube müdürlüğü

tarafından hazırlanması mümkündür.

Bununla birlikte raporun hazırlanmasından sorumlu birim ve personel, kurumun kendi görev dağılımı ve iç düzenlemelerine göre ayrıca tespit edilmelidir.

Eğitime Katılan Memurun Bireysel Rapor Verme Zorunluluğu Var mı?

DMK Madde 219, eğitime, seminere, kursa, staja veya araştırma programına katılan her devlet memurunun bireysel olarak rapor hazırlamasını zorunlu kılan bir hüküm değildir.

Maddenin açık lafzında yükümlülüğün öznesi “kurumlar” olarak gösterilmiştir. Bu nedenle yalnızca 219. maddeye dayanılarak eğitime katılan her memurun bireysel sonuç raporu hazırlamakla yükümlü olduğu söylenemez.

Ancak memurun bireysel rapor verme yükümlülüğü;

  • Kurumun hizmet içi eğitim yönetmeliğinde,
  • Kurum içi yönergede,
  • Görevlendirme onayında,
  • Eğitim programında,
  • Usulüne uygun olarak verilen görev veya talimatta

ayrıca düzenlenmiş olabilir.

Bu durumda memurun rapor verme yükümlülüğünün hukuki dayanağı doğrudan DMK Madde 219 değil, ilgili özel düzenleme veya usulüne uygun kurum talimatı olacaktır.

Mefhumu Muhalif Bakımından DMK Madde 219

Maddenin mefhumu muhalifinden hareket edildiğinde, kanun koyucunun rapor verme yükümlülüğünü doğrudan kamu kurumlarına yüklediği görülmektedir. Kanunda eğitime katılan memurların bireysel olarak rapor hazırlayacağı belirtilmediğine göre, bu kişilerin yalnızca Madde 219 gerekçe gösterilerek doğrudan sorumlu tutulması mümkün değildir.

Özellikle disiplin hukukunda yükümlülük ve yaptırım doğuran hükümlerin genişletici yorumlanmaması gerekir. Bir devlet memuru hakkında rapor hazırlamadığı gerekçesiyle işlem tesis edilecekse;

  • Rapor verme görevinin hangi mevzuat hükmüne dayandığı,
  • Görevin memura açık ve usulüne uygun biçimde bildirilip bildirilmediği,
  • Rapor için süre verilip verilmediği,
  • Raporun şekil ve içeriğinin belirlenip belirlenmediği,
  • Memurun görevi yerine getirmesine engel bir durum bulunup bulunmadığı

somut olarak ortaya konulmalıdır.

DMK Madde 219 Rapor Verme Süresi Nedir?

Madde 219’a göre eğitim çalışmalarının sonuçları her altı aylık dönemin bitiminden itibaren en geç bir ay içinde raporlanmalıdır.

Buna göre kanunda iki ayrı unsur bulunmaktadır:

  1. Eğitim çalışmalarının altı aylık dönemler itibarıyla değerlendirilmesi,
  2. Her altı aylık dönemin sona ermesinden sonra raporun en geç bir ay içinde bildirilmesi.

Dolayısıyla raporlama yıllık tek bir rapor şeklinde değil, kural olarak altı aylık dönemler esas alınarak gerçekleştirilmelidir. Kurum içi düzenlemelerle daha kısa raporlama dönemleri belirlenmesi mümkün olmakla birlikte, kanundaki sürenin uygulanmasında ilgili güncel idari düzenlemelerin de incelenmesi gerekir.

Altı Aylık Hizmet İçi Eğitim Raporunda Neler Bulunmalıdır?

Kanunda raporun standart şekli ayrıntılı olarak düzenlenmemiştir. Bununla birlikte etkili bir hizmet içi eğitim sonuç raporunda şu bilgilere yer verilmesi uygun olacaktır:

1. Eğitim programının hukuki ve idari dayanağı

Eğitimin hangi yıllık plan, yönetmelik, yönerge veya kurum kararı kapsamında gerçekleştirildiği açıklanmalıdır.

2. Eğitimin konusu ve amacı

Eğitim faaliyetinin hangi ihtiyacı karşılamak amacıyla düzenlendiği ve personelden beklenen kazanımlar belirtilmelidir.

3. Eğitim tarihleri ve süresi

Eğitimlerin başlangıç ve bitiş tarihleri, toplam eğitim saati ve eğitim yöntemi gösterilmelidir.

4. Katılımcı bilgileri

Eğitime katılan personelin sayısı, görev veya unvan grupları ve ilgili hizmet birimleri açıklanabilir. Kişisel verilerin rapora işlenmesinde ölçülülük ilkesine dikkat edilmelidir.

5. Eğitim yöntemi

Eğitimin yüz yüze, uzaktan, uygulamalı, seminer, kurs veya karma yöntemle gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği belirtilmelidir.

6. Ölçme ve değerlendirme sonuçları

Sınav, anket, uygulama veya performans değerlendirmesi yapılmışsa sonuçlar toplu veriler üzerinden açıklanmalıdır.

7. Eğitim giderleri

Eğitim faaliyeti için kullanılan kamu kaynağı ve temel harcama kalemleri, ilgili mali mevzuata uygun şekilde gösterilebilir.

8. Sonuç ve öneriler

Eğitimin kamu hizmetine katkısı, tespit edilen eksiklikler ve gelecek eğitim dönemleri için öneriler ortaya konulmalıdır.

Devlet Personel Başkanlığının Kapatılması Madde 219’u Etkiler mi?

Madde metninde raporların “Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığına” gönderileceği belirtilmektedir. Ancak Devlet Personel Başkanlığının kuruluşunu düzenleyen 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, 703 sayılı KHK’nin 123. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.

703 sayılı KHK’nin geçici 3. maddesi uyarınca Devlet Personel Başkanlığına verilen görevler bir yıl süreyle Başkanlık tarafından yürütülmeye devam etmiş; bu sürenin sonunda Başkanlığın kapanmış sayılacağı düzenlenmiştir.

Buna karşın 657 sayılı Kanun’un 219. maddesinin lafzında eski kurumsal isim hâlen yer almaktadır. Devlet Personel Başkanlığının kapatılmış olması, Madde 219’un kendiliğinden yürürlükten kalktığı anlamına gelmez. Bununla birlikte raporun günümüzde hangi makama veya birime sunulacağı belirlenirken;

  • Güncel teşkilat mevzuatı,
  • Cumhurbaşkanlığı kararnameleri,
  • İlgili bakanlık düzenlemeleri,
  • Kurumun hizmet içi eğitim yönetmeliği,
  • Güncel genelge ve idari talimatlar

birlikte incelenmelidir.

Bu nedenle madde metnindeki eski kurum adı esas alınarak doğrudan işlem yapılması yerine, ilgili kamu kurumunun güncel mevzuat ve yazışma usullerini kontrol etmesi gerekir.

DMK Madde 218 ile Madde 219 Arasındaki Fark Nedir?

DMK Madde 218 ile Madde 219 farklı konuları düzenlemektedir.

DMK Madde 218, devlet memurlarının yabancı ülkelerdeki hizmetle ilgili kurumlarda veya eğitim ve yetiştirme merkezlerinde yetiştirilmelerini düzenler. Gerekli şartların bulunması hâlinde memurlara yurt dışında öğrenim veya ihtisas yapma izni verilmesi de bu maddenin kapsamındadır.

DMK Madde 219 ise kamu kurumlarının yıllık eğitim programlarına göre yürüttükleri eğitim çalışmalarının sonuçlarını altı aylık dönemler itibarıyla raporlamasını düzenler.

Dolayısıyla Madde 218, memurun yurt dışında yetiştirilmesine; Madde 219 ise kurumların eğitim faaliyetlerinin sonuçlarını raporlamasına ilişkindir.

Rapor Verilmemesinin Sonuçları Nelerdir?

Madde 219’da rapor verilmemesi durumunda uygulanacak özel bir yaptırım açıkça düzenlenmemiştir. Bununla birlikte raporlama yükümlülüğünün yerine getirilmemesi;

  • Kurum içi denetimlerde eksiklik tespit edilmesine,
  • Hizmet içi eğitim faaliyetlerinin değerlendirilmemesine,
  • Eğitim biriminin görev ve sorumluluğunun tartışılmasına,
  • İlgili yöneticiler veya görevliler bakımından idari sorumluluk doğmasına,
  • Denetim ve teftiş raporlarında eleştiri konusu yapılmasına

neden olabilir.

Belirli bir kamu görevlisi hakkında disiplin işlemi uygulanabilmesi için ise Madde 219’un varlığı tek başına yeterli olmayabilir. İlgili personele rapor hazırlama görevinin açıkça verilmiş olması, görev tanımının belirli bulunması ve disiplin yaptırımının kanuni şartlarının oluşması gerekir.

Rapor Verme Yükümlülüğüne İlişkin İşleme Karşı Ne Yapılabilir?

Bir devlet memuru hakkında rapor vermediği gerekçesiyle disiplin cezası verilmesi, görevlendirmesinin kaldırılması, olumsuz sicil veya performans değerlendirmesi yapılması ya da başka bir idari işlem tesis edilmesi hâlinde işlemin hukuki dayanağı incelenmelidir.

Özellikle şu hususlar önem taşır:

  • Rapor verme görevinin mevzuatta bulunup bulunmadığı,
  • Görevin personele usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği,
  • Verilen sürenin makul olup olmadığı,
  • İstenen raporun kapsamının açıkça belirlenip belirlenmediği,
  • İşlemin yetkili makam tarafından tesis edilip edilmediği,
  • Savunma hakkının tanınıp tanınmadığı,
  • Disiplin soruşturması ve ceza verme sürelerine uyulup uyulmadığı,
  • İşlemin sebep, konu ve maksat unsurlarının hukuka uygun olup olmadığı.

Hukuka aykırı bir idari işlem tesis edilmişse kurum içi başvuru yollarına başvurulabilir. İşlemin niteliğine göre idare mahkemesinde iptal davası açılması ve şartları bulunuyorsa yürütmenin durdurulmasının talep edilmesi mümkündür.

Sıkça Sorulan Sorular

DMK Madde 219 neyi düzenler?

Kamu kurumlarının yıllık eğitim programlarına göre yürüttükleri eğitim çalışmalarının sonuçlarını altı aylık dönemler hâlinde raporlamasını düzenler.

DMK 219’daki rapor verme yükümlülüğü kime aittir?

Yükümlülük doğrudan kamu kurumuna aittir. Kurum içinde raporu hazırlayacak birim, kurumun teşkilat yapısı ve iç düzenlemelerine göre belirlenir.

Eğitime katılan devlet memuru rapor hazırlamak zorunda mı?

DMK Madde 219 tek başına memura bireysel rapor hazırlama yükümlülüğü getirmez. Ancak kurum yönetmeliğinde, görevlendirme yazısında veya usulüne uygun talimatta ayrıca rapor verme görevi öngörülmüş olabilir.

Altı aylık eğitim raporu ne zaman verilmelidir?

Her altı aylık dönemin sona ermesinden itibaren en geç bir ay içinde bildirilmelidir.

Raporun şekli kanunda belirlenmiş midir?

Hayır. Madde 219’da raporun ayrıntılı şekli düzenlenmemiştir. Raporun içeriği kurumun eğitim yönetmeliği, yıllık eğitim programı ve güncel idari düzenlemeler doğrultusunda belirlenir.

Devlet Personel Başkanlığı kapatıldığı için Madde 219 uygulanmaz mı?

Başkanlığın kapatılması, Madde 219’un kendiliğinden yürürlükten kalkması sonucunu doğurmaz. Ancak raporun günümüzde hangi makama sunulacağı, güncel teşkilat mevzuatı ve kurumun özel düzenlemeleri incelenerek belirlenmelidir.

Rapor vermeyen memura disiplin cezası verilebilir mi?

Yalnızca Madde 219’a dayanılarak doğrudan disiplin cezası verilmesi hukuken tartışmalıdır. Öncelikle rapor hazırlama görevinin memura açıkça verilmiş olması, görevin hukuki dayanağının bulunması ve disiplin hukukunun diğer şartlarının gerçekleşmesi gerekir.

Rapor verme nedeniyle tesis edilen işleme karşı dava açılabilir mi?

Kesin ve yürütülmesi zorunlu bir idari işlem bulunması hâlinde, işlemin tebliğinden itibaren uygulanacak dava açma süresi içinde görevli ve yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.

Sonuç

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 219. maddesi, kamu kurumlarının hizmet içi eğitim faaliyetlerini dönemsel olarak değerlendirmesini ve sonuçlarını raporlamasını öngören kurumsal bir denetim hükmüdür.

Maddenin kapsamı belirlenirken en önemli nokta, rapor verme yükümlülüğünün doğrudan eğitime katılan devlet memuruna değil, kamu kurumuna ait olmasıdır. Bir memurun bireysel rapor hazırlamakla sorumlu tutulabilmesi için kurumun özel mevzuatında, görevlendirme işleminde veya usulüne uygun görev talimatında ayrıca bir dayanak bulunmalıdır.

Devlet Personel Başkanlığının kapatılması nedeniyle raporun güncel muhatabı bakımından eski kanun metniyle yetinilmemeli; güncel teşkilat mevzuatı, ikincil düzenlemeler ve kurum içi eğitim mevzuatı birlikte değerlendirilmelidir.

author avatar
Av. Murat Turgut MİNAR Avukat
Av. Murat Turgut Minar, İzmir Barosu’na 12460 sicil numarasıyla kayıtlı olup; ceza hukuku, kamulaştırma hukuku, miras hukuku, gayrimenkul hukuku, icra ve iflas hukuku ile iş hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktadır.