Türk Ceza Kanunu Madde 269 Etkin Pişmanlık

TCK 269 etkin pişmanlık, iftira suçunu işleyen kişinin belirli aşamalarda gerçeği açıklaması ve mağdurun uğradığı zararların giderilmesine katkı sağlaması hâlinde cezada indirim yapılmasını düzenleyen özel bir hükümdür. Bu düzenleme ile masum kişilerin korunması, adaletin sağlanması ve haksız suçlamaların sonuçlarının ortadan kaldırılması amaçlanmaktadır. TCK 269, bağımsız bir suç tipi değil, iftira suçuna ilişkin özel bir ceza indirimi hükmüdür.

Madde Metni

Etkin pişmanlık

Madde 269- (1) İftira edenin, mağdur hakkında adlî veya idari soruşturma başlamadan önce, iftirasından dönmesi halinde, hakkında iftira suçundan dolayı verilecek cezanın beşte dördü indirilir.

(2) Mağdur hakkında kovuşturma başlamadan önce iftiradan dönme halinde, iftira suçundan dolayı verilecek cezanın dörtte üçü indirilir.

(3) Etkin pişmanlığın;

a) Mağdur hakkında hükümden önce gerçekleşmesi halinde, verilecek cezanın üçte ikisi,

b) Mağdurun mahkûmiyetinden sonra gerçekleşmesi halinde, verilecek cezanın yarısı,

c) Hükmolunan cezanın infazına başlanması halinde, verilecek cezanın üçte biri,

İndirilebilir.

(4) İftiranın konusunu oluşturan münhasıran idari yaptırım uygulanmasını gerektiren fiil dolayısıyla;

a) İdari yaptırıma karar verilmeden önce etkin pişmanlıkta bulunulması halinde, verilecek cezanın yarısı,

b) İdari yaptırım uygulandıktan sonra etkin pişmanlıkta bulunulması halinde, verilecek cezanın üçte biri,

indirilebilir.

(5) (Değişik: 29/6/2005 – 5377/31 md.) Basın ve yayın yoluyla yapılan iftiradan dolayı etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanılabilmesi için, bunun aynı yöntemle yayınlanması gerekir.

Madde Gerekçesi

TCK 269, iftira suçunun sonuçlarının mümkün olduğunca ortadan kaldırılmasını sağlamak amacıyla düzenlenmiştir. Kanun koyucu, failin gerçeği açıklayarak masum kişinin üzerindeki suçlama baskısını kaldırmasını ve adaletin gerçekleşmesine katkı sunmasını teşvik etmiştir.

Bu düzenleme ile iftira mağdurunun korunması, haksız suçlamaların sona erdirilmesi ve adli makamların doğru bilgiye ulaşmasının sağlanması amaçlanmaktadır. Failin pişmanlık göstermesi suçun ortadan kalkmasına neden olmaz; ancak belirli şartlar altında cezada indirim yapılmasını sağlar.

Cezanın Niteliği, Yargılama ve İnfaz Rejimi

TCK 269 bağımsız bir suç değildir. Bu madde, TCK 267 iftira suçu bakımından uygulanabilen özel bir indirim hükmüdür.

Failin, mağdur hakkında soruşturma başlamadan önce gerçeği açıklaması hâlinde verilecek cezada önemli ölçüde indirim yapılabilir. Gerçeğin soruşturma veya kovuşturma aşamalarında açıklanması durumunda da kanunda öngörülen oranlarda ceza indirimi uygulanır.

İndirimin oranı, failin gerçeği hangi aşamada açıkladığına göre değişmektedir. Mağdur hakkında verilen mahkûmiyet kararının kesinleşmesinden önce yapılan açıklamalar, daha yüksek oranda indirim yapılmasına imkân sağlayabilir.

Yargılama sürecinde mahkeme; açıklamanın samimi olup olmadığını, hangi aşamada yapıldığını, mağdurun üzerindeki hukuki sonuçların giderilip giderilmediğini ve iftiranın etkilerini değerlendirir.

İnfaz rejimi bakımından, önce iftira suçuna ilişkin temel ceza belirlenir, ardından TCK 269 kapsamında uygulanacak indirim hesaplanır. Sonuç ceza üzerinden infaz hükümleri değerlendirilir.

İzmir Ceza Avukatı

İzmir ceza avukatı, ceza soruşturması ve kovuşturması süreçlerinde şüpheli, sanık, mağdur veya müşteki sıfatıyla yer alan kişilere hukuki destek sağlayan avukattır. Ceza hukuku; özgürlüğü, güvenliği ve temel hakları doğrudan ilgilendirdiği için sürecin başından itibaren profesyonel hukuki destek alınması büyük önem taşır. İzmir ceza avukatı, ifade alma, gözaltı, tutuklama, adli kontrol, iddianame, duruşma ve istinaf süreçlerinde dosyanın hukuki yönünü değerlendirerek savunma stratejisi oluşturur.

İftira Suçunda Tutuklama

TCK 269 kapsamında ayrıca bir tutuklama değerlendirmesi yapılmaz. Tutuklama hususu, iftira suçuna ilişkin delil durumu ve koruma tedbiri şartlarına göre değerlendirilir.

Failin gerçeği açıklaması ve soruşturmaya katkı sağlaması, kaçma veya delilleri karartma riskinin değerlendirilmesinde lehine bir unsur olarak dikkate alınabilir. Ancak bu durum tek başına tutuklamayı engellemez.

Şikâyet, Uzlaşma ve Zamanaşımı

TCK 269 bağımsız bir suç tipi değildir. Bu nedenle şikâyet, uzlaşma ve zamanaşımı değerlendirmesi iftira suçu üzerinden yapılır.

İftira suçu şikâyete tabi değildir. Cumhuriyet savcılığı tarafından resen soruşturulur.

İftira suçu uzlaşma kapsamında değildir.

Dava zamanaşımı süresi, iftira suçuna ilişkin hükümlere göre belirlenir ve temel hâlde kural olarak 8 yıldır.

Görevli Mahkeme

TCK 269 bakımından görevli mahkeme, iftira suçuna bakmakla görevli olan mahkemedir. Bu nedenle davalar kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülür.

Sıkça Sorulan Sorular