Türk Ceza Kanunu Madde 191 Kullanmak İçin Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Satın Almak, Kabul Etmek veya Bulundurmak ya da Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Kullanmak

TCK 191 kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alma, kabul etme, bulundurma ya da kullanma suçu, kişinin uyuşturucu maddeyi ticaret amacı olmaksızın kendi kullanımı için edinmesini veya bulundurmasını düzenler. Bu suçta amaç yalnızca cezalandırma değil, aynı zamanda kişinin tedavi ve denetimli serbestlik yoluyla topluma kazandırılmasıdır. TCK 191 suçu, kamu sağlığını koruyan ve uyuşturucu kullanımını önlemeyi hedefleyen özel bir düzenlemedir.

Madde Metni

Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak

Madde 191-(1) Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesindeki şartlar aranmaksızın, beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir. Cumhuriyet savcısı, bu durumda şüpheliyi, erteleme süresi zarfında kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmadığı veya yasakları ihlal ettiği takdirde kendisi bakımından ortaya çıkabilecek sonuçlar konusunda uyarır. (Ek cümle:28/3/2023-7445/18 md.) Erteleme kararı kolluk birimlerine de bildirilir.

(3) (Değişik:28/3/2023-7445/18 md.)Erteleme süresi zarfında şüpheli hakkında asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Bu süre denetimli serbestlik müdürlüğünün teklifi üzerine veya resen Cumhuriyet savcısının kararı ile altışar aylık sürelerle en fazla iki yıl daha uzatılabilir. Hakkında denetimli serbestlik tedbiri verilen kişi, gerek görülmesi hâlinde denetimli serbestlik süresi içinde tedaviye tabi tutulabilir. Cumhuriyet savcısı, erteleme süresi zarfında uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanıp kullanmadığını tespit etmek için yılda en az iki defa şüphelinin ilgili kuruma sevkine karar verir.

(4) Kişinin, erteleme süresi zarfında;

a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi,

b) Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması,

c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, hâlinde, hakkında kamu davası açılır.

(5) Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlal nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz.

(6) Dördüncü fıkraya göre kamu davasının açılmasından sonra, birinci fıkrada tanımlanan suçun tekrar işlendiği iddiasıyla açılan soruşturmalarda ikinci fıkra uyarınca kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilemez.

(7) Şüpheli erteleme süresi zarfında dördüncü fıkrada belirtilen yükümlülüklere aykırı davranmadığı ve yasakları ihlal etmediği takdirde, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.

(8) Bu Kanunun;

a) 188 inci maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti,

b) 190 ıncı maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma, suçundan dolayı yapılan kovuşturma evresinde, suçun münhasıran bu madde kapsamına girdiğinin anlaşılması hâlinde, sanık hakkında bu madde hükümleri çerçevesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilir.

(9) Bu maddede aksine düzenleme bulunmayan hâllerde, Ceza Muhakemesi Kanununun kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin 171 inci maddesi veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin 231 inci maddesi hükümleri uygulanır.

(10) (Ek: 27/3/2015-6638/12 md.) Birinci fıkradaki fiillerin; okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi tedavi, eğitim, askerî ve sosyal amaçla toplu bulunulan bina ve tesisler ile bunların varsa çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel veya işaretlerle belirlenen sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.

Madde Gerekçesi

TCK 191 kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ya da kullanmak suçu, uyuşturucu kullanan kişiyi yalnızca cezalandırmayı değil, aynı zamanda tedavi ve denetimli serbestlik yoluyla topluma kazandırmayı amaçlayan özel bir düzenlemedir. Bu nedenle madde, uyuşturucu madde kullanan kişinin çoğu durumda tedavi ve rehabilitasyon ihtiyacı içinde olduğunu kabul eder.

Madde kapsamında cezalandırılan temel fiiller; kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ya da kullanmak olarak düzenlenmiştir. Burada önemli ayrım, maddenin ticaret amacıyla değil, kişinin kendi kullanımı için bulundurulmasıdır. Ticaret amacı bulunması hâlinde TCK 191 değil, daha ağır yaptırımlar içeren uyuşturucu madde ticareti suçu gündeme gelir.

Düzenlemenin temelinde, fail hakkında öncelikle tedavi tedbiri ve denetimli serbestlik uygulanması yer alır. Kişi bu yükümlülüklere uygun davranırsa ceza yargılaması bakımından lehine sonuçlar doğabilir. Buna karşılık tedavi veya denetimli serbestlik gereklerine aykırı hareket edilmesi hâlinde yargılama devam edebilir ve hapis cezası gündeme gelebilir.

Etkin pişmanlık hükümleri de TCK 191 bakımından önem taşır. Kişi, soruşturma başlamadan önce resmî makamlara başvurarak tedavi edilmek istediğini bildirirse, şartları oluştuğunda hakkında cezaya hükmolunmaması mümkündür. Ancak denetimli serbestlik veya tedavi yükümlülüklerine aykırı davranılması hâlinde bu avantaj ortadan kalkabilir.

Cezanın Niteliği, Yargılama ve İnfaz Rejimi

TCK 191 suçu bakımından kanunda hapis cezası öngörülmüş olmakla birlikte, uygulamada çoğu dosyada doğrudan cezalandırmadan önce tedavi ve denetimli serbestlik tedbirleri değerlendirilir. Bu yönüyle TCK 191, klasik ceza yaklaşımından farklı olarak kişinin uyuşturucu kullanımından uzaklaştırılmasını ve sosyal hayata kazandırılmasını hedefler.

Yargılama sürecinde mahkeme; ele geçirilen maddenin niteliğini, miktarını, kişinin kullanım amacını, olayın kişisel kullanım sınırında kalıp kalmadığını ve ticaret şüphesi bulunup bulunmadığını değerlendirir. Suçun ticaret amacıyla işlendiği sonucuna varılırsa hukuki nitelendirme değişebilir.

İnfaz rejimi bakımından, kişi tedavi ve denetimli serbestlik yükümlülüklerine uygun davranırsa hapis cezasının infazı gündeme gelmeyebilir veya dava süreci lehine sonuçlanabilir. Yükümlülüklere aykırı davranılması hâlinde ise yargılama devam eder ve mahkemece verilen ceza hakkında genel infaz hükümleri uygulanır.

İzmir Ceza Avukatı

İzmir ceza avukatı, ceza soruşturması ve kovuşturması süreçlerinde şüpheli, sanık, mağdur veya müşteki sıfatıyla yer alan kişilere hukuki destek sağlayan avukattır. Ceza hukuku; özgürlüğü, güvenliği ve temel hakları doğrudan ilgilendirdiği için sürecin başından itibaren profesyonel hukuki destek alınması büyük önem taşır. İzmir ceza avukatı, ifade alma, gözaltı, tutuklama, adli kontrol, iddianame, duruşma ve istinaf süreçlerinde dosyanın hukuki yönünü değerlendirerek savunma stratejisi oluşturur. Özellikle ağır ceza davaları, dolandırıcılık, hırsızlık, yağma, uyuşturucu suçları, cinsel suçlar ve kasten yaralama gibi dosyalarda delillerin doğru analiz edilmesi gerekir. İzmir’de ceza davasıyla karşılaşan kişiler için etkili savunma ve hak kayıplarının önlenmesi açısından uzman desteği büyük önem taşımaktadır.

Kullanmak İçin Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Satın Almak, Kabul Etmek, Bulundurmak ya da Kullanmak Suçunda Tutuklama

TCK 191 kapsamında tutuklama, otomatik uygulanan bir tedbir değildir. Tutuklama kararı verilebilmesi için yalnızca suç isnadı yeterli olmayıp kuvvetli suç şüphesi, kaçma şüphesi, delilleri karartma ihtimali veya somut tutuklama nedenlerinin bulunması gerekir.

Bu suçta mahkeme; uyuşturucu veya uyarıcı maddenin kullanım amacıyla mı yoksa ticaret amacıyla mı bulundurulduğunu, maddenin miktarını, failin kastını ve dosyadaki somut delilleri birlikte değerlendirir. Kişisel kullanım sınırında kalan olaylarda çoğunlukla tutuklama yerine daha hafif tedbirler gündeme gelir.

Ölçülülük ilkesi gereği, TCK 191 dosyalarında çoğu zaman denetimli serbestlik, tedavi tedbiri veya adli kontrol gibi koruma tedbirleri tutuklamaya göre daha uygun görülebilir. Bu nedenle tutuklama, ancak somut olayda zorunlu ve gerekli olduğunda uygulanabilecek istisnai bir tedbirdir.

Şikâyet, Uzlaşma ve Zamanaşımı

TCK 191 suçu, şikâyete bağlı suçlar arasında yer almaz. Suçun öğrenilmesi hâlinde soruşturma, mağdur şikâyeti aranmaksızın Cumhuriyet savcılığı tarafından resen yürütülür. Bu nedenle şikâyetten vazgeçilmesi soruşturma veya kovuşturmayı kendiliğinden sona erdirmez.

Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçu, uzlaşma kapsamında değildir. Çünkü bu suçta korunan temel değer bireysel menfaatten çok kamu sağlığı, toplum düzeni ve uyuşturucu madde kullanımının önlenmesidir.

Zamanaşımı bakımından genel dava zamanaşımı hükümleri uygulanır. TCK 191 zamanaşımı değerlendirmesinde suç tarihi, kanunda öngörülen ceza miktarı, denetimli serbestlik süreci ve zamanaşımını kesen veya durduran nedenler dikkate alınır.

Görevli Mahkeme

TCK 191 kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ya da kullanmak suçunda görevli mahkeme, kural olarak asliye ceza mahkemesidir. Soruşturma aşaması Cumhuriyet savcılığı tarafından yürütülür.

Mahkeme; maddenin türünü, miktarını, sanığın kullanım amacını, olayda uyuşturucu ticareti şüphesi bulunup bulunmadığını ve denetimli serbestlik hükümlerinin uygulanıp uygulanamayacağını değerlendirir. Bu nedenle TCK 191 görevli mahkeme incelemesi, suçun kişisel kullanım kapsamında kalıp kalmadığına göre önem taşır.

Sıkça Sorulan Sorular