Türk Ceza Kanunu Madde 174 Tehlikeli Maddelerin İzinsiz Olarak Bulundurulması veya El Değiştirmesi

TCK 174 tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması veya el değiştirmesi suçu, toplum güvenliğini korumak amacıyla düzenlenmiştir. Tehlikeli madde, silah, patlayıcı madde, yakıcı, aşındırıcı, yaralayıcı veya boğucu nitelikte olabilir. Bu suçta amaç, kişilerin hayatı, sağlığı ve mal güvenliği bakımından ciddi risk oluşturan maddelerin izinsiz şekilde üretilmesini, taşınmasını, satılmasını, satın alınmasını veya bulundurulmasını önlemektir. TCK 174 suçu, genel güvenliğe karşı suçlar arasında yer alır ve kamu düzenini doğrudan ilgilendirir.

Madde Metni

Tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması veya el değiştirmesi

(1) Yetkili makamlardan gerekli izni almaksızın, patlayıcı, yakıcı, aşındırıcı, yaralayıcı, boğucu, zehirleyici, sürekli hastalığa yol açıcı nükleer, radyoaktif, kimyasal, biyolojik maddeyi imal, ithal veya ihraç eden, ülke içinde bir yerden diğer bir yere nakleden, muhafaza eden, satan, satın alan veya işleyen kişi, dört yıldan sekiz yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Yetkili makamların izni olmaksızın, bu fıkra kapsamına giren maddeleri imal etmek, işlemek veya kullanmak amacıyla, gerekli olan malzeme ve teçhizatı ithal eden, ihraç eden, satışa arz eden, başkalarına veren, nakleden, depolayan, satın alan, kabul eden veya bulunduran kişi de aynı ceza ile cezalandırılır.

(2) Bu fiillerin suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, verilecek ceza bir kat artırılır.

(3) Önemsiz tür ve miktarda patlayıcı maddeyi satın alan, kabul eden veya bulunduran kişi hakkında, kullanılış amacı gözetilerek, bir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

Madde Gerekçesi

TCK 174 tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması veya el değiştirmesi suçu, toplumun genel güvenliğini korumak amacıyla düzenlenmiştir. Maddeyle, yetkili makamlardan gerekli izin alınmadan patlayıcı, yakıcı, aşındırıcı, yaralayıcı, boğucu, zehirleyici, sürekli hastalığa yol açıcı nitelikteki nükleer, radyoaktif, kimyasal veya biyolojik maddelerin ülkeye sokulması, ülke içinde nakledilmesi, muhafaza edilmesi, satılması, satın alınması veya üretilmesi suç hâline getirilmiştir. Bu nedenle TCK 174 suçu, seçimlik hareketli bir suçtur.

Tehlikeli maddelerin izinsiz bulundurulması suçu, yalnızca bireysel zararı değil, toplumun tamamını tehdit edebilecek genel tehlike hâlini cezalandırır. Patlayıcı veya kimyasal nitelikteki maddelerin kontrolsüz biçimde dolaşıma girmesi, kişilerin yaşamı, vücut bütünlüğü, sağlığı, çevre güvenliği ve kamu düzeni bakımından ağır riskler doğurabilir. Bu nedenle kanun koyucu, zarar meydana gelmesini beklemeden tehlikeli maddelerin izinsiz üretim, taşıma, muhafaza ve el değiştirme süreçlerini yaptırıma bağlamıştır.

TCK m. 174, Türkiye’nin uluslararası yükümlülükleriyle de bağlantılıdır. Özellikle nükleer maddelerin yayılmasının önlenmesi ve fiziksel korunmasına ilişkin uluslararası sözleşmeler kapsamında, nükleer ve radyoaktif maddelerin izinsiz biçimde dolaşımının engellenmesi amaçlanmıştır. Böylece madde, hem ulusal kamu güvenliğini hem de uluslararası güvenlik yükümlülüklerini koruyan bir düzenleme niteliği taşır.

TCK 174/2 kapsamında, bu fiillerin suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi cezanın artırılmasını gerektirir. Çünkü tehlikeli maddelerin örgütlü yapı içinde üretilmesi, taşınması veya el değiştirmesi, suçun toplumsal tehlike derecesini önemli ölçüde artırır. Bu durumda fail hakkında verilecek ceza yarı oranında artırılır.

TCK 174/3 ise, özellikle kırsal bölgelerde veya köy yaşamında ortaya çıkabilecek bazı düşük tehlikeli durumları dikkate alan özel bir indirim hükmüdür. Önemsiz tür ve miktarda patlayıcı maddeyi meşru ihtiyaçlar için satın alan, kabul eden veya bulunduran kişiler hakkında cezada indirim yapılabilir. Bu hüküm, her somut olayda maddenin türü, miktarı, kullanım amacı ve doğurduğu tehlike dikkate alınarak uygulanır.

Cezanın Niteliği, Yargılama ve İnfaz Rejimi

TCK 174 cezası, suçun işleniş şekline ve nitelikli hâllerin bulunup bulunmadığına göre belirlenir. Maddenin temel hâlinde fail hakkında üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ve beş bin güne kadar adli para cezası öngörülmüştür. Suçun konusu olan maddenin patlayıcı, yakıcı, aşındırıcı, boğucu, zehirleyici, nükleer, radyoaktif, kimyasal veya biyolojik nitelikte olması, eylemin kamu güvenliği bakımından ağır risk oluşturmasına neden olur.

Tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması veya el değiştirmesi suçu, suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenirse ceza artırılır. Bu durumda TCK 174/2 gereğince verilecek ceza yarı oranında artırılır. Örgütlü şekilde işlenen fiillerde, tehlikeli maddelerin daha geniş bir alana yayılması ve kamu güvenliği bakımından daha ağır sonuçlar doğurması ihtimali bulunduğundan yaptırım ağırlaştırılmıştır.

TCK 174 yargılama usulü bakımından suç şikâyete tabi değildir. Cumhuriyet savcılığı, suçun işlendiğini öğrendiğinde resen soruşturma başlatır. Suç, uzlaştırma kapsamında değildir. Temel hâli bakımından öngörülen ceza miktarı nedeniyle görevli mahkeme kural olarak asliye ceza mahkemesidir. Ancak somut olayda başka suçlarla bağlantı, örgüt faaliyeti veya daha ağır neticeler bulunması hâlinde görev hususu ayrıca değerlendirilir.

TCK 174 infaz rejimi bakımından genel infaz hükümleri uygulanır. Hapis cezasının miktarı, suçun işleniş biçimi, failin geçmişi ve mahkemenin takdiri infaz sürecine etki eder. Suçun temel hâlinde ceza alt sınırının yüksek olması nedeniyle hükmün açıklanmasının geri bırakılması, cezanın ertelenmesi veya adli para cezasına çevirme gibi kurumların uygulanması çoğu durumda mümkün değildir. Özellikle örgüt faaliyeti kapsamında işlenen hâllerde infaz sonuçları daha ağır olabilir.

İzmir Ceza Avukatı

İzmir ceza avukatı, ceza soruşturması ve kovuşturması süreçlerinde şüpheli, sanık, mağdur veya müşteki sıfatıyla yer alan kişilere hukuki destek sağlayan avukattır. Ceza hukuku; özgürlüğü, güvenliği ve temel hakları doğrudan ilgilendirdiği için sürecin başından itibaren profesyonel hukuki destek alınması büyük önem taşır. İzmir ceza avukatı, ifade alma, gözaltı, tutuklama, adli kontrol, iddianame, duruşma ve istinaf süreçlerinde dosyanın hukuki yönünü değerlendirerek savunma stratejisi oluşturur. Özellikle ağır ceza davaları, dolandırıcılık, hırsızlık, yağma, uyuşturucu suçları, cinsel suçlar ve kasten yaralama gibi dosyalarda delillerin doğru analiz edilmesi gerekir. İzmir’de ceza davasıyla karşılaşan kişiler için etkili savunma ve hak kayıplarının önlenmesi açısından uzman desteği büyük önem taşımaktadır.

Şikâyet, Uzlaşma ve Zamanaşımı

TCK 174 suçu şikâyete tabi değildir. Bu suç, bireysel menfaatten çok kamu güvenliğini ve toplum düzenini ilgilendirdiği için savcılık tarafından resen soruşturulur. Şikâyetten vazgeçilmesi soruşturmayı veya kovuşturmayı sona erdirmez.

Tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması veya el değiştirmesi suçu uzlaştırma kapsamında değildir. Suçun kamu güvenliği bakımından ağır tehlike oluşturması nedeniyle tarafların anlaşması kamu davasının açılmasına veya devamına engel olmaz.

TCK 174 zamanaşımı süresi, suç için öngörülen ceza üst sınırı dikkate alınarak belirlenir. Temel hâlde cezanın üst sınırı sekiz yıl olduğundan dava zamanaşımı süresi kural olarak 15 yıldır. Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen hâllerde ceza artırımı ve somut olayın özellikleri ayrıca dikkate alınır.

Görevli Mahkeme

TCK 174 görevli mahkeme, suçun temel hâli bakımından kural olarak asliye ceza mahkemesidir. Çünkü maddenin temel hâlinde öngörülen ceza miktarı, genel görev kuralları uyarınca asliye ceza mahkemesinin görev alanına girer.

Tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması veya el değiştirmesi suçu, örgüt faaliyeti kapsamında işlenmişse veya dosyada daha ağır suçlarla bağlantı bulunuyorsa görevli mahkeme somut olayın niteliğine göre ayrıca değerlendirilir. Bu nedenle her dosyada iddianamedeki sevk maddeleri, suçun işleniş biçimi ve bağlantılı suçlar birlikte incelenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular