Dış ticaret sigortası, ithalat ve ihracat işlemlerinde malın taşınması, teslimi, bedelin tahsili, navlun giderleri, gümrük süreci ve uluslararası ticari risklerin yönetilmesi açısından kritik bir hukuki güvence aracıdır. Uluslararası ticarette yalnızca malın satılması veya gönderilmesi yeterli değildir; malın hangi taşıma türüyle sevk edileceği, navlun bedelinin kime ait olacağı, hasar riskinin hangi aşamada kime geçeceği, sigorta poliçesinin hangi rizikoları kapsadığı ve uyuşmazlık halinde sigorta tahkim yoluna başvurulup başvurulamayacağı ayrıca değerlendirilmelidir.

Özellikle deniz taşımacılığı, kara yolu taşımacılığı, hava yolu taşımacılığı ve multimodal taşıma işlemlerinde malların hasara uğraması, eksik teslim edilmesi, çalınması, gecikmesi veya taşıma sırasında tamamen zayi olması mümkündür. Bu nedenle dış ticaret yapan şirketler bakımından taşıma sigortası, emtia nakliyat sigortası, navlun sigortası, ihracat kredi sigortası ve politik risk sigortası yalnızca ticari bir tercih değil; çoğu zaman sözleşmesel ve finansal güvenliğin zorunlu bir parçasıdır.

Dış ticaret sigortası hukuku; Türk Ticaret Kanunu, sigorta sözleşmesi hükümleri, uluslararası taşıma kuralları, Incoterms teslim şekilleri, konşimento, navlun sözleşmesi, taşıma senedi, sigorta poliçesi, hasar tespit raporu ve tahkim/mahkeme süreçlerinin birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Bu nedenle poliçe düzenlenirken veya hasar meydana geldikten sonra yalnızca “sigorta var mı?” sorusu değil; “hangi riziko teminat altında?”, “hasar hangi aşamada gerçekleşti?”, “sigorta ettiren kim?”, “sigortalı menfaat kime ait?”, “taşıyıcının sorumluluğu ile sigortacının sorumluluğu nasıl ayrılır?” soruları da incelenmelidir.

Dış Ticaret Sigortası Nedir?

Dış ticaret sigortası, uluslararası mal ve hizmet ticaretinde tarafların karşılaşabileceği taşıma, ödeme, teslim, navlun, politik risk ve ticari alacak risklerini güvence altına alan sigorta uygulamalarının genel adıdır. Bu sigorta türü, özellikle ihracatçı, ithalatçı, taşıyıcı, lojistik firması, banka, finans kuruluşu ve dış ticaret aracılarının risklerini azaltmak amacıyla kullanılır.

Dış ticarette risk, yalnızca malın kaybolmasından ibaret değildir. Alıcının ödeme yapmaması, taşıma sırasında malın zarar görmesi, limanda bekleme nedeniyle ek masraf doğması, navlun bedelinin tartışmalı hale gelmesi, savaş veya ambargo nedeniyle teslimin yapılamaması, konteynerin gecikmesi, gümrük işlemlerinin aksaması veya sigorta şirketinin hasar ödemesini reddetmesi gibi pek çok uyuşmazlık gündeme gelebilir.

Bu nedenle dış ticaret sigortası, yalnızca ticari güvence değil; aynı zamanda hukuki delillendirme ve uyuşmazlık yönetimi aracıdır.

Dış Ticarette Sigorta Neden Önemlidir?

Dış ticarette taraflar çoğu zaman farklı ülkelerde bulunur. Satıcı malı teslim ettiğini, alıcı ise malın hasarlı veya eksik geldiğini iddia edebilir. Taşıyıcı, hasarın yükleme öncesinde meydana geldiğini ileri sürebilir. Sigorta şirketi ise rizikonun teminat dışı olduğunu savunabilir. Bu tablo, dış ticaret sigortasının neden doğru kurulması gerektiğini açıkça gösterir.

Dış ticaret sigortasının temel önemi; tarafların finansal kaybını azaltması, ödeme güvenliği sağlaması, uluslararası ticari ilişkilerde güven oluşturması ve hasar halinde hızlı tazminat mekanizması sunmasıdır. Ancak bu koruma, poliçenin doğru düzenlenmesine, teminatların açık yazılmasına, navlun ve taşıma şartlarının sözleşmeyle uyumlu olmasına ve hasar sürecinde gerekli bildirimlerin süresinde yapılmasına bağlıdır.

Dış Ticaret Sigortası Hangi Riskleri Kapsar?

Dış ticaret sigortasında kapsam, poliçenin türüne ve özel şartlarına göre değişir. Genel olarak şu riskler güvence altına alınabilir:

Taşıma sırasında malın hasara uğraması, kaybolması, eksik teslim edilmesi, çalınması veya tamamen zayi olması dış ticaret sigortasının en temel uygulama alanıdır. Bunun yanında alıcının ödeme yapmaması, iflas etmesi, ülkesindeki ekonomik veya politik kriz nedeniyle borcunu yerine getirememesi de kredi sigortası veya ihracat alacak sigortası kapsamında değerlendirilebilir.

Savaş, iç karışıklık, ambargo, ithalat-ihracat yasağı, devletin mala el koyması veya transfer engeli gibi durumlar ise politik risk sigortası bakımından önem taşır. Bu tür riskler çoğu standart nakliyat sigortasında kendiliğinden teminat altında olmayabilir. Bu nedenle poliçede politik risklerin ayrıca düzenlenip düzenlenmediği dikkatle incelenmelidir.

Dış Ticaret Sigortası Türleri Nelerdir?

Dış ticaret sigortası tek bir poliçe türünden ibaret değildir. Ticari işlemin yapısına, taşıma yöntemine, teslim şekline, ödeme modeline ve tarafların risk dağılımına göre farklı sigorta türleri gündeme gelebilir.

Taşıma Sigortası

Taşıma sigortası, malın bir yerden başka bir yere sevki sırasında meydana gelebilecek hasar, kayıp, çalınma, kaza, yangın, devrilme, batma veya benzeri rizikolara karşı güvence sağlayan sigorta türüdür. Dış ticarette en sık karşılaşılan sigorta uygulamalarından biridir.

Taşıma sigortasının kapsamı; deniz, kara, hava veya demir yolu taşımacılığına göre değişebilir. Ayrıca taşımanın tek modlu mu yoksa multimodal mı olduğu, taşıyıcının kim olduğu, taşıma senedinin nasıl düzenlendiği ve teslim şeklinin ne olduğu sigorta değerlendirmesinde doğrudan etkili olur.

Deniz Taşıma Sigortası

Deniz taşıma sigortası, deniz yoluyla taşınan emtianın gemi yolculuğu sırasında uğrayabileceği risklere karşı düzenlenir. Fırtına, gemi kazası, batma, çatma, yangın, yükün denize düşmesi, müşterek avarya, liman hasarı ve taşıma sırasında meydana gelen fiziki zararlar bu alanda önem taşır.

Deniz ticaretinde konşimento, navlun sözleşmesi, yükleme belgesi, teslim tutanağı, survey raporu ve sigorta poliçesi birlikte değerlendirilir. Özellikle hasarın yükleme sırasında mı, deniz yolculuğu esnasında mı, boşaltma sırasında mı yoksa liman beklemesi döneminde mi meydana geldiği tazminat sorumluluğunun belirlenmesi açısından önemlidir.

Kara Taşıma Sigortası

Kara taşıma sigortası, uluslararası veya yurt içi karayolu taşımalarında malın kaza, devrilme, yanma, çalınma, ıslanma, kırılma veya eksik teslim edilmesi gibi risklere karşı korunmasını sağlar. Kara yoluyla yapılan ihracat ve ithalat işlemlerinde CMR taşıma senedi, teslim tutanakları, hasar kayıtları ve taşıyıcı beyanları özel önem taşır.

Kara taşımasında hasar genellikle teslim anında fark edilir. Bu nedenle alıcının malı teslim alırken ihtirazi kayıt koyması, hasarı tutanak altına alması ve sigorta şirketine süresinde bildirim yapması gerekir. Aksi halde sigorta şirketi veya taşıyıcı, hasarın taşıma sırasında meydana geldiğinin ispatlanamadığını ileri sürebilir.

Hava Taşıma Sigortası

Hava taşıma sigortası, özellikle yüksek değerli, hızlı teslim edilmesi gereken veya bozulabilir nitelikteki mallar bakımından önemlidir. Elektronik ürünler, ilaçlar, medikal malzemeler, hassas cihazlar ve zaman baskısı bulunan ticari ürünlerde hava taşımacılığı tercih edilebilir.

Bu sigorta türünde gecikme, ısı değişimi, paketleme hatası, yükleme-boşaltma hasarı ve eksik teslim iddiaları sık görülür. Poliçe kapsamı, hava taşıma senedi ve teslim belgeleri ile birlikte değerlendirilmelidir.

Navlun Sigortası Nedir?

Navlun sigortası, taşıma bedeline, taşıma giderlerine veya navlun alacağına ilişkin risklerin güvence altına alınması amacıyla gündeme gelen özel bir sigorta alanıdır. Navlun, genel anlamıyla malın taşınması karşılığında taşıyıcıya ödenen bedeldir. Dış ticarette navlun bedelinin kim tarafından ödeneceği, hangi teslim şeklinde kime ait olduğu ve hasar halinde navlun sorumluluğunun nasıl belirleneceği son derece önemlidir.

Navlun sigortası, özellikle deniz taşımacılığında ve büyük hacimli uluslararası taşıma işlemlerinde önem kazanır. Malın zayi olması, taşımanın tamamlanamaması, yükün varış limanına ulaşamaması veya taşıma ilişkisinin kesintiye uğraması halinde navlun bedelinin akıbeti taraflar arasında uyuşmazlık konusu olabilir.

Navlun Sigortası Hangi Durumlarda Gündeme Gelir?

Navlun sigortası; yükün taşınamaması, taşımanın yarıda kalması, geminin hasara uğraması, malın varış yerine ulaşamaması, navlun alacağının tahsil edilememesi veya taşıma giderlerinin boşa çıkması gibi durumlarda gündeme gelebilir.

Özellikle ihracatçı veya ithalatçı, mal bedeli dışında ciddi navlun giderleri üstlenmişse, bu giderlerin de sigorta koruması altında olup olmadığı mutlaka incelenmelidir. Çünkü bazı poliçeler yalnızca malın fiziki değerini teminat altına alırken, navlun giderleri, gümrük masrafları, bekleme bedelleri, ardiye ve demuraj gibi yan giderleri kapsam dışında bırakabilir.

Navlun Bedeli Sigorta Kapsamına Dahil midir?

Navlun bedelinin sigorta kapsamında olup olmadığı poliçe metnine bağlıdır. Her nakliyat sigortası otomatik olarak navlun riskini karşılamaz. Poliçede sigorta bedelinin yalnızca emtia değerini mi, yoksa navlun, gümrük, vergi, masraf ve beklenen kâr gibi kalemleri de mi kapsadığı açıkça yazılmalıdır.

Bu nedenle dış ticaret sözleşmesi hazırlanırken yalnızca satış bedeli değil; navlun, sigorta primi, teslim şekli, taşıma masrafı ve hasar halinde hangi tarafın hangi giderden sorumlu olacağı ayrıntılı şekilde düzenlenmelidir.

Emtia Nakliyat Sigortası ve Cargo Insurance

Emtia nakliyat sigortası, dış ticarette taşınan malların taşıma sürecindeki fiziki zararlarına karşı yapılan sigortadır. İngilizce uygulamada sıklıkla “cargo insurance” olarak adlandırılır. Bu sigorta, ihracat ve ithalat işlemlerinde en temel güvence araçlarından biridir.

Cargo insurance; malın deniz, kara, hava veya demir yoluyla taşınması sırasında zarar görmesi, kaybolması, çalınması, yanması, kırılması, ıslanması veya taşıma kazası nedeniyle değer kaybetmesi durumunda devreye girebilir. Ancak burada kritik mesele, poliçenin “all risks” yani tüm riskler esasına mı yoksa yalnızca belirli rizikoları kapsayan sınırlı teminat esasına mı dayandığıdır.

All Risks Sigorta Ne Demektir?

All risks sigorta, adından anlaşılacağı üzere geniş kapsamlı bir teminat yapısını ifade eder. Ancak bu ifade, her türlü zararın mutlak şekilde karşılanacağı anlamına gelmez. Poliçede yer alan istisnalar, muafiyetler ve özel şartlar her zaman dikkate alınmalıdır.

Örneğin ambalaj yetersizliği, malın kendi ayıbı, olağan fire, geç bildirim, kasıtlı davranış, savaş riski veya politik risk gibi durumlar bazı poliçelerde teminat dışında bırakılabilir. Bu nedenle all risks poliçe yapılmış olması, hasar dosyasının hukuken otomatik olarak kabul edileceği anlamına gelmez.

Sınırlı Teminatlı Nakliyat Sigortası

Sınırlı teminatlı nakliyat sigortasında yalnızca poliçede açıkça sayılan rizikolar güvence altındadır. Örneğin yangın, kaza, devrilme, batma veya çarpışma gibi belirli riskler teminat kapsamında olabilir. Sayılmayan riskler ise sigorta şirketi tarafından reddedilebilir.

Bu tür poliçelerde hasar meydana geldiğinde, sigortalı tarafın öncelikle zararın poliçede sayılan rizikolardan birinden kaynaklandığını ortaya koyması gerekir. Bu nedenle sigorta poliçesi, dış ticaret sözleşmesi ve taşıma belgeleri birlikte hazırlanmalıdır.

İhracat Kredi Sigortası

İhracat kredi sigortası, ihracatçının yurt dışındaki alıcıdan tahsil edemediği alacaklarına karşı güvence sağlayan sigorta türüdür. Mal teslim edilmiş olmasına rağmen alıcının ödeme yapmaması, iflas etmesi, konkordato veya benzeri bir sürece girmesi ya da ülkesindeki ekonomik-politik koşullar nedeniyle ödeme yapılamaması halinde ihracatçı ciddi zararla karşılaşabilir.

Bu noktada kredi sigortası, ihracatçının alacak riskini yönetmesini sağlar. Özellikle vadeli satış yapan şirketler bakımından bu sigorta türü büyük önem taşır. Çünkü dış ticarette ödeme riski, çoğu zaman taşıma riskinden daha ağır sonuçlar doğurabilir.

Alıcının Ödeme Yapmaması Halinde Ne Olur?

Alıcının ödeme yapmaması halinde sigorta şirketine başvuru yapılabilmesi için poliçe şartlarında belirtilen bekleme süreleri, ihbar yükümlülükleri ve belge sunma şartları yerine getirilmelidir. Satış sözleşmesi, fatura, sevk belgeleri, teslim belgeleri, yazışmalar, ihtarlar ve tahsilat girişimleri hasar dosyasının temel belgeleri arasında yer alır.

Sigorta şirketi, alacağın gerçekten doğup doğmadığını, teslimin yapılıp yapılmadığını, alıcının ödeme yükümlülüğünü, poliçe kapsamını ve teminat dışı bir hal bulunup bulunmadığını inceler.

Eximbank Sigortası ve İhracatçının Korunması

Eximbank sigortası, Türk ihracatçılarının yurt dışı alacak risklerini azaltmak amacıyla kullanılan önemli bir dış ticaret sigortası türüdür. Özellikle KOBİ’ler ve düzenli ihracat yapan firmalar bakımından Eximbank destekli sigorta uygulamaları, finansmana erişim ve alacak güvenliği açısından önem taşır.

Eximbank sigortası, yurt dışındaki alıcının ödeme yapmaması veya politik/ticari nedenlerle tahsilatın gerçekleşmemesi halinde ihracatçının zararını belirli oranlarda güvence altına alabilir. Ancak bu sigorta türünde de poliçe limiti, alıcı limiti, ülke limiti, vade şartları, bildirim yükümlülükleri ve hasar prosedürü dikkatle takip edilmelidir.

Politik Risk Sigortası

Politik risk sigortası, dış ticarette ticari tarafların kontrolü dışında gelişen devlet kaynaklı veya ülke kaynaklı risklere karşı koruma sağlar. Savaş, iç savaş, isyan, ambargo, ithalat yasağı, ihracat yasağı, kamulaştırma, devlet müdahalesi, döviz transfer engeli veya malın kamu otoritesi tarafından alıkonulması bu kapsamda değerlendirilebilir.

Politik riskler çoğu standart nakliyat veya emtia sigortasında kendiliğinden teminat altında olmayabilir. Bu nedenle riskli ülkelere yapılan ihracatlarda politik risk teminatı ayrıca değerlendirilmelidir. Özellikle Orta Doğu, Afrika, savaş veya yaptırım riski bulunan bölgelerle yapılan ticarette sigorta poliçesi hazırlanırken politik risk başlığı özel olarak incelenmelidir.

Dış Ticaret Sigortasında Incoterms Teslim Şekillerinin Önemi

Dış ticaret sigortasında Incoterms teslim şekilleri büyük önem taşır. Çünkü malın hasar riskinin hangi aşamada satıcıdan alıcıya geçtiği, sigorta yaptırma yükümlülüğünün kime ait olduğu ve navlun bedelinin hangi tarafça karşılanacağı teslim şekline göre belirlenir.

Örneğin CIF teslim şeklinde satıcı, mal bedeli yanında navlun ve sigorta yükümlülüklerini de üstlenirken; FOB teslimde risk belirli bir aşamada alıcıya geçebilir. EXW, FCA, CPT, CIP, CFR, CIF, DAP, DPU ve DDP gibi teslim şekilleri sigorta sorumluluğunu doğrudan etkileyebilir.

Bu nedenle dış ticaret sözleşmesi hazırlanırken teslim şekli ile sigorta poliçesinin uyumlu olması gerekir. Aksi halde mal hasara uğradığında taraflar arasında “sigortayı kim yaptırmalıydı?”, “risk kime geçmişti?”, “navlun bedelinden kim sorumlu?” gibi uyuşmazlıklar ortaya çıkabilir.

Dış Ticaret Sigortası Poliçesinde Nelere Dikkat Edilmelidir?

Dış ticaret sigortası poliçesi hazırlanırken yalnızca prim tutarına bakılması ciddi bir hatadır. Asıl önemli olan poliçenin hangi riski, hangi süre boyunca, hangi taşıma güzergahında, hangi teminat limitiyle ve hangi istisnalarla kapsadığıdır.

Sigorta Bedeli

Sigorta bedeli, malın gerçek değeri, fatura bedeli, navlun giderleri, gümrük masrafları, beklenen kâr ve diğer yan giderler dikkate alınarak belirlenmelidir. Eksik sigorta yapılması halinde hasar anında sigortalı taraf beklediği tazminatı alamayabilir.

Sigorta Kapsamı

Poliçede hangi rizikoların teminat altında olduğu açıkça yazılmalıdır. Hasar, kayıp, çalınma, yangın, deniz kazası, kara yolu kazası, yükleme-boşaltma hasarı, liman beklemesi, savaş ve politik riskler ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Teminat Dışı Haller

Sigorta uyuşmazlıklarının önemli bir kısmı teminat dışı hallerden kaynaklanır. Ambalaj yetersizliği, geç bildirim, malın kendi ayıbı, olağan fire, yanlış beyan, kasıt, taşıma koşullarına aykırılık veya poliçe süresinin dışında gerçekleşen hasarlar sigorta şirketi tarafından ret gerekçesi yapılabilir.

Hasar Bildirim Süresi

Hasar meydana geldiğinde sigorta şirketine süresinde bildirim yapılmalıdır. Gecikmiş bildirim, hasarın tespitini zorlaştırabilir ve sigorta şirketinin ödeme yapmaktan kaçınmasına neden olabilir. Bu nedenle hasar fark edildiği anda fotoğraf, video, tutanak, ekspertiz, survey raporu, teslim belgesi ve taşıyıcı kayıtları toplanmalıdır.

Dış Ticaret Sigortasında Hasar Süreci Nasıl İşler?

Dış ticaret sigortasında hasar meydana geldiğinde ilk yapılması gereken işlem, hasarın doğru şekilde belgelenmesidir. Mal teslim alınırken hasar görülüyorsa teslim belgesine ihtirazi kayıt konulmalı, taşıyıcıya bildirim yapılmalı ve sigorta şirketine derhal haber verilmelidir.

Hasar sürecinde genellikle sigorta şirketi eksper veya surveyor görevlendirir. Ekspertiz raporu, hasarın nedeni, zamanı, kapsamı ve değer kaybı bakımından önemlidir. Ancak ekspertiz raporu her zaman kesin ve tartışmasız değildir. Sigortalı taraf, raporun eksik veya hatalı olduğunu düşünüyorsa teknik ve hukuki itirazlarını sunabilir.

Hasar Dosyasında Gerekli Belgeler

Hasar dosyasında genellikle şu belgeler önem taşır: sigorta poliçesi, fatura, çeki listesi, konşimento, CMR belgesi, hava taşıma senedi, teslim tutanağı, hasar tutanağı, fotoğraflar, ekspertiz raporu, taşıyıcı yazışmaları, gümrük evrakları, navlun belgeleri ve ödeme kayıtları.

Bu belgelerin eksik sunulması, sigorta şirketinin ödeme sürecini uzatmasına veya hasar talebini reddetmesine neden olabilir.

Sigorta Şirketinin Hasar Talebini Reddetmesi

Sigorta şirketi, dış ticaret sigortası kapsamında yapılan hasar başvurusunu çeşitli gerekçelerle reddedebilir. En sık görülen ret nedenleri; hasarın teminat dışı olduğu, geç bildirim yapıldığı, zararın taşıma sırasında meydana geldiğinin ispatlanamadığı, ambalajın yetersiz olduğu, poliçe şartlarına uyulmadığı veya sigortalı menfaatin bulunmadığı iddialarıdır.

Bu durumda sigortalı tarafın poliçe, genel şartlar, özel şartlar, taşıma belgeleri ve hasar kayıtları üzerinden hukuki değerlendirme yapması gerekir. Sigorta şirketinin ret yazısı mutlaka ayrıntılı şekilde incelenmelidir. Çünkü bazı ret gerekçeleri hukuken tartışmalı olabilir ve sigorta tahkim sürecinde itiraz konusu yapılabilir.

Sigorta Tahkim Komisyonu ve Dış Ticaret Sigortası Uyuşmazlıkları

Sigorta tahkim, sigorta şirketi ile sigortalı veya hak sahibi arasında çıkan uyuşmazlıkların mahkemeye göre daha hızlı ve uzmanlaşmış bir yolla çözümlenmesini sağlayan başvuru yoludur. Dış ticaret sigortası, emtia nakliyat sigortası, navlun sigortası, kredi sigortası ve hasar tazminatı uyuşmazlıklarında sigorta tahkim yolu somut olaya göre önemli bir seçenek olabilir.

Sigorta tahkim sürecinde temel mesele, sigorta şirketinin poliçe kapsamında ödeme yapmakla yükümlü olup olmadığıdır. Tahkim başvurusunda poliçe kapsamı, teminat dışı haller, hasar nedeni, kusur, belge durumu, ekspertiz raporu ve tazminat miktarı ayrıntılı olarak incelenir.

Sigorta Tahkime Ne Zaman Başvurulur?

Sigorta tahkime başvurulabilmesi için öncelikle sigorta şirketine başvuru yapılması ve şirketin talebi reddetmesi veya süresi içinde cevap vermemesi gerekir. Sigorta şirketinin hasar ödemesini eksik yapması, başvuruyu reddetmesi, ödeme sürecini uzatması veya teminat dışı gerekçesiyle sorumluluktan kaçınması halinde sigorta tahkim başvurusu gündeme gelebilir.

Dış ticaret sigortalarında tahkim başvurusu yapılmadan önce hasar dosyasının teknik ve hukuki yönden hazırlanması gerekir. Çünkü eksik belgeyle yapılan başvurular, haklı bir talebin reddedilmesine veya tazminat miktarının düşük belirlenmesine neden olabilir.

Sigorta Tahkimde Hangi Belgeler Sunulmalıdır?

Sigorta tahkim başvurusunda sigorta poliçesi, hasar başvuru dilekçesi, sigorta şirketinin ret yazısı, fatura, taşıma belgeleri, teslim tutanakları, ekspertiz raporu, fotoğraflar, yazışmalar, navlun belgeleri, gümrük evrakları ve zarar hesabı sunulmalıdır.

Özellikle dış ticaret dosyalarında belgelerin birbirini doğrulaması gerekir. Faturadaki mal ile taşıma belgesindeki mal uyumlu olmalı, poliçedeki güzergah ile fiili taşıma rotası çelişmemeli, hasar tutanağı ile ekspertiz raporu arasında açıklanabilir bir bağlantı bulunmalıdır.

Dış Ticaret Sigortasında En Sık Yapılan Hatalar

Dış ticaret sigortalarında en sık yapılan hata, poliçe yaptırılmış olmasını yeterli görmek ve poliçenin kapsamını incelememektir. Oysa sigorta poliçesi; teslim şekli, navlun bedeli, taşıma yöntemi, güzergah, teminat limiti ve istisnalarla birlikte değerlendirilmelidir.

Bir diğer hata, hasar meydana geldiğinde geç bildirim yapılmasıdır. Taşıma hasarlarında zaman çok önemlidir. Teslim sırasında ihtirazi kayıt konulmaması, fotoğraf alınmaması, taşıyıcıya süresinde başvurulmaması ve sigorta şirketine eksik belge sunulması tazminat sürecini zayıflatır.

Ayrıca navlun, gümrük, ardiye, demuraj ve yan masrafların poliçeye dahil olup olmadığı çoğu zaman gözden kaçırılmaktadır. Bu nedenle sigorta bedeli yalnızca malın fatura değeri üzerinden değil, ticari işlemin toplam ekonomik riski üzerinden değerlendirilmelidir.

Sonuç

Dış ticaret sigortası, uluslararası ticaret yapan şirketler için yalnızca malı koruyan bir poliçe değil; taşıma, navlun, ödeme, teslim ve hasar süreçlerini hukuki güvence altına alan stratejik bir araçtır. Emtia nakliyat sigortası, cargo insurance, ihracat kredi sigortası, Eximbank sigortası, politik risk sigortası ve navlun sigortası doğru yapılandırıldığında ihracatçı ve ithalatçıların ticari risklerini önemli ölçüde azaltır.

Ancak sigortadan beklenen korumanın sağlanabilmesi için poliçe metni, dış ticaret sözleşmesi, Incoterms teslim şekli, taşıma belgeleri, navlun düzenlemesi ve hasar bildirim süreci bir bütün olarak ele alınmalıdır. Sigorta şirketinin hasar talebini reddetmesi veya eksik ödeme yapması halinde ise sigorta tahkim yolu, somut olayın özelliklerine göre etkili bir hukuki başvuru imkânı sunabilir.

Bu nedenle dış ticaret sigortası yaptırmadan önce poliçe kapsamının, hasar meydana geldikten sonra ise ret gerekçelerinin hukuken değerlendirilmesi büyük önem taşır. Özellikle yüksek bedelli ihracat ve ithalat işlemlerinde dış ticaret sigortası, navlun sigortası ve sigorta tahkim süreci uzmanlık gerektiren teknik bir alandır.