TCK 185 zehirli madde katma suçu, kişilerin hayatını ve sağlığını korumak amacıyla düzenlenmiş önemli suç tiplerinden biridir. İçilecek sulara, yenilecek gıdalara veya tüketilecek diğer maddelere zehir katılması ya da bu maddelerin bozulmasına neden olunması, toplum sağlığı açısından ciddi tehlikeler doğurur. Bu nedenle zehirli madde katma suçu, kamu sağlığına karşı işlenen suçlar arasında yer almakta ve ağır yaptırımlara bağlanmaktadır.
Madde Metni
Madde 185- (1) İçilecek sulara veya yenilecek veya içilecek veya kullanılacak veya tüketilecek her çeşit besin veya şeylere zehir katarak veya başka suretlerle bunları bozarak kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye düşüren kimseye iki yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası verilir.
(2) Yukarıdaki fıkrada belirtilen fiillerin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı olarak işlenmesi halinde, üç aydan bir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
Madde Gerekçesi
TCK 185 zehirli madde katma suçu, kamu sağlığını, kişilerin hayatını ve toplum güvenliğini korumak amacıyla düzenlenmiştir. Bu suç; içme sularına, besinlere veya tüketilecek diğer maddelere zehir katılması, bu maddelerin bozulması ya da sağlığı tehlikeye düşürecek şekilde kullanıma sunulması hâlinde gündeme gelir.
Suçun konusu, yalnızca içme suyu veya belirli gıdalarla sınırlı değildir. İnsanlar tarafından tüketilebilecek her türlü yiyecek, içecek, besin maddesi veya benzeri tüketim ürünü bu suçun konusu olabilir. Gıdaların mikroplandırılması veya sağlığa zararlı hâle getirilmesi de zehir katma kapsamında değerlendirilebilir.
TCK 185 suçu, somut tehlike suçu niteliğindedir. Bu nedenle suçun oluşması için mutlaka bir kişinin ölmesi veya hastalanması gerekmez; ancak fiilin kişilerin hayatı veya sağlığı bakımından somut tehlike meydana getirmesi gerekir.
Maddenin ikinci fıkrasında, bu fiillerin taksirle işlenmesi ayrıca düzenlenmiştir. Yani fail, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak içme suyu, gıda veya tüketim maddelerinin sağlığı tehlikeye düşürecek şekilde bozulmasına neden olursa, TCK 185/2 kapsamında cezai sorumluluk doğabilir.
Cezanın Niteliği, Yargılama ve İnfaz Rejimi
TCK 185 cezası, suçun kasten veya taksirle işlenmesine göre değişir. Fiilin kasten işlenmesi hâlinde fail hakkında iki yıldan on beş yıla kadar hapis cezası uygulanır. Fiilin taksirle işlenmesi hâlinde ise üç aydan bir yıla kadar hapis cezası gündeme gelir.
Zehirli madde katma suçu, kişilerin hayatı ve sağlığı üzerinde ciddi tehlike oluşturduğu için ağır sonuçlar doğurabilen bir suçtur. Cezanın belirlenmesinde fiilin işleniş biçimi, tehlikenin kapsamı, etkilenen kişi sayısı, maddenin niteliği ve failin kast ya da taksir derecesi dikkate alınır.
Yargılama sürecinde mahkeme; suya, gıdaya veya tüketim maddesine zararlı bir madde katılıp katılmadığını, ürünün sağlık açısından tehlike oluşturup oluşturmadığını ve bu tehlikenin somut olarak ortaya çıkıp çıkmadığını değerlendirir. Bu süreçte bilirkişi raporu, laboratuvar analizi, sağlık raporları, numune incelemeleri ve tanık beyanları önemli deliller arasında yer alabilir.
İnfaz rejimi bakımından, cezanın kesinleşmesinden sonra genel infaz hükümleri uygulanır. Verilen cezanın miktarı, suçun kasten veya taksirle işlenmesi, failin sabıka durumu ve somut olayın özelliklerine göre koşullu salıverilme, denetimli serbestlik, cezanın ertelenmesi veya diğer infaz kurumları ayrıca değerlendirilir.
İzmir Ceza Avukatı
İzmir ceza avukatı, ceza soruşturması ve kovuşturması süreçlerinde şüpheli, sanık, mağdur veya müşteki sıfatıyla yer alan kişilere hukuki destek sağlayan avukattır. Ceza hukuku; özgürlüğü, güvenliği ve temel hakları doğrudan ilgilendirdiği için sürecin başından itibaren profesyonel hukuki destek alınması büyük önem taşır. İzmir ceza avukatı, ifade alma, gözaltı, tutuklama, adli kontrol, iddianame, duruşma ve istinaf süreçlerinde dosyanın hukuki yönünü değerlendirerek savunma stratejisi oluşturur. Özellikle ağır ceza davaları, dolandırıcılık, hırsızlık, yağma, uyuşturucu suçları, cinsel suçlar ve kasten yaralama gibi dosyalarda delillerin doğru analiz edilmesi gerekir. İzmir’de ceza davasıyla karşılaşan kişiler için etkili savunma ve hak kayıplarının önlenmesi açısından uzman desteği büyük önem taşımaktadır.
Zehirli Madde Katma Suçunda Tutuklama
TCK 185 zehirli madde katma suçunda tutuklama, otomatik olarak uygulanan bir tedbir değildir. Tutuklama kararı için yalnızca suç isnadı yeterli olmayıp kuvvetli suç şüphesi, kaçma şüphesi, delilleri karartma ihtimali veya somut tutuklama nedenlerinin bulunması gerekir.
Suçun kasten işlenmesi ve kişilerin hayatı veya sağlığı açısından geniş çaplı tehlike oluşturması hâlinde tutuklama tedbiri daha ciddi şekilde değerlendirilebilir. Özellikle çok sayıda kişiyi etkileyebilecek içme suyu, gıda veya tüketim maddelerine yönelik fiillerde mahkeme, olayın ağırlığını ve kamu sağlığı üzerindeki riski dikkate alır.
Buna karşılık fiilin taksirle işlenmesi hâlinde tutuklama daha istisnai değerlendirilir. Ölçülülük ilkesi gereğince, adli kontrol gibi daha hafif koruma tedbirleriyle yargılamanın sağlıklı yürütülmesi mümkünse tutuklama yerine bu tedbirler uygulanabilir.
Şikâyet, Uzlaşma ve Zamanaşımı
TCK 185 zehirli madde katma suçu, kural olarak şikâyete bağlı suçlar arasında yer almaz. Suçun öğrenilmesi hâlinde soruşturma, mağdur şikâyeti aranmaksızın Cumhuriyet savcılığı tarafından resen yürütülür. Şikâyetten vazgeçilmesi, soruşturma veya kovuşturmayı kendiliğinden sona erdirmez.
Zehirli madde katma suçu, uzlaşma kapsamında değildir. Çünkü bu suçta korunan temel değer bireysel menfaatten çok kamu sağlığı, toplum güvenliği ve kişilerin hayatı ile beden bütünlüğüdür.
Zamanaşımı bakımından genel dava zamanaşımı hükümleri uygulanır. TCK 185 zamanaşımı değerlendirmesinde suçun kasten mi taksirle mi işlendiği, öngörülen ceza miktarı, suç tarihi ve zamanaşımını kesen veya durduran işlemler dikkate alınır.
Görevli Mahkeme
TCK 185 görevli mahkeme, suçun işleniş şekline göre belirlenir. Fiilin kasten işlenmesi hâlinde ceza miktarı nedeniyle yargılama kural olarak ağır ceza mahkemesinde yapılır.
Fiilin taksirle işlenmesi hâlinde ise öngörülen ceza miktarı dikkate alındığında görevli mahkeme kural olarak asliye ceza mahkemesidir. Mahkeme; maddenin niteliğini, tehlikenin somutluğunu, failin kast veya taksir durumunu ve kamu sağlığı üzerindeki etkiyi birlikte değerlendirir.
Sıkça Sorulan Sorular
TCK 185 zehirli madde katma suçu nedir?
Zehirli madde katma suçu, içilecek suya, yenilecek veya tüketilecek besinlere zehir katarak ya da bu maddeleri bozarak kişilerin hayatı ve sağlığı açısından tehlike oluşturulması halinde meydana gelir.
TCK 185 cezası nedir?
TCK 185 kapsamında, zehirli madde katan veya tüketilecek maddeleri bozan kişi hakkında iki yıldan on beş yıla kadar hapis cezası uygulanır.
TCK 185 suçu şikâyete tabi midir?
Hayır. TCK 185 suçu şikâyete tabi değildir ve savcılık tarafından resen soruşturulur. Görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir.
