TCK Madde 104, reşit olmayanla cinsel ilişki suçunu düzenleyen önemli ceza hukuku hükümlerinden biridir. Reşit olmayanla cinsel ilişki suçu, cebir, tehdit veya hile olmaksızın, 15 yaşını bitirmiş ancak 18 yaşını doldurmamış çocukla cinsel ilişkiye girilmesi hâlinde gündeme gelir. Bu suçta temel amaç, ergin olmayan bireylerin cinsel gelişimini, beden bütünlüğünü ve psikolojik sağlığını korumaktır. Türk Ceza Kanunu’nun 104. maddesi, mağdurun yaşı, rıza kavramı, fail ile mağdur arasındaki ilişki ve suçun nitelikli hâllerini dikkate alarak cezai sorumluluğu belirler.

Madde Metni

Reşit olmayanla cinsel ilişki

Madde 104- (1) Cebir, tehdit ve hile olmaksızın, onbeş yaşını bitirmiş olan çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi, şikayet üzerine, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 23/11/2005 tarihli ve E: 2005/103, K: 2005/89 sayılı kararı ile; Yeniden düzenleme: 18/6/2014-6545/60 md.) Suçun mağdur ile arasında evlenme yasağı bulunan kişi tarafından işlenmesi hâlinde, şikâyet aranmaksızın, on yıldan on beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(3) (Ek: 18/6/2014-6545/60 md.) Suçun, evlat edineceği çocuğun evlat edinme öncesi bakımını üstlenen veya koruyucu aile ilişkisi çerçevesinde koruma, bakım ve gözetim yükümlülüğü bulunan kişi tarafından işlenmesi hâlinde, şikâyet aranmaksızın ikinci fıkraya göre cezaya hükmolunur.

Madde Gerekçesi

Türk Ceza Kanunu’nun 104. maddesinde düzenlenen reşit olmayanla cinsel ilişki suçu, çocukların cinsel gelişimlerinin, ruhsal bütünlüklerinin ve sosyal yaşamlarının korunması amacıyla kabul edilmiştir. Bu düzenleme ile cebir, tehdit veya hile olmaksızın, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış çocukla gerçekleştirilen cinsel ilişkiler belirli şartlar altında cezai yaptırıma bağlanmıştır.

Reşit olmayanla cinsel ilişki suçu, çocuğun rızasının bulunduğu ancak yaş ve gelişim düzeyi nedeniyle korunmaya ihtiyaç duyduğu durumları kapsar. Kanun koyucu, ergin olmayan bireylerin erken yaşta cinsel ilişkiye girmesinin doğurabileceği fiziksel, psikolojik ve sosyal zararları dikkate alarak bu suç tipini düzenlemiştir. Böylece çocuğun cinsel istismara açık hâle gelmesinin ve gelişim sürecinin olumsuz etkilenmesinin önüne geçilmesi amaçlanmıştır.

Bu suç, çocukların cinsel istismarı suçundan farklı olarak cebir, tehdit veya hile bulunmayan ve mağdurun 15 yaşını doldurduğu durumlarda gündeme gelir. Ancak çocuğun yaşının küçük olması, gelişim sürecinin devam etmesi ve korunmaya ihtiyaç duyması nedeniyle, rızaya dayalı olsa dahi bu fiil ceza hukuku kapsamında değerlendirilmiştir.

Ayrıca suçun takibinin belirli hâllerde şikâyete bağlı tutulmasıyla, olayın özelliklerine göre mağdurun menfaatlerinin, aile hayatına etkilerinin ve çocuğun üstün yararının dikkate alınması hedeflenmiştir. Bu yönüyle TCK 104. madde, reşit olmayan çocukların cinsel gelişimini koruyan ve erken yaşta kurulan cinsel ilişkilerin olumsuz sonuçlarını önlemeyi amaçlayan önemli bir ceza hukuku düzenlemesidir.

Reşit Olmayanla Cinsel İlişki Suçuyla Bağlantılı En Çok Aranan Hukuki Konular

Reşit olmayanla cinsel ilişki suçu; mağdurun yaşı, rıza kavramı, şikâyet şartı, cinsel istismar ayrımı, tutuklama tedbirleri ve infaz süreci bakımından ceza hukukunda dikkatle değerlendirilmesi gereken hassas suç tiplerinden biridir.

İnfaz Yatar Hesaplama Reşit olmayanla cinsel ilişki suçunda hapis cezası, koşullu salıverilme, denetimli serbestlik ve yatar süre hesabı. Çocuğun Cinsel İstismarı Suçu Reşit olmayanla cinsel ilişki suçu ile çocukların cinsel istismarı arasındaki yaş, rıza ve ceza farkları. Cinsel Saldırı Suçu Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda mağdurun yaşı, rıza durumu ve fiilin hukuki niteliği bakımından bağlantılı konu. Cinsel Taciz Suçu Temas içermeyen cinsel davranışların ceza hukuku bakımından değerlendirilmesi ve cinsel suçlarla ilişkisi. Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Cinsel suç dosyalarında mağdurun alıkonulması, hareket özgürlüğünün engellenmesi ve birleşen suç değerlendirmesi. Tutuklama CMK Madde 100 Reşit olmayanla cinsel ilişki soruşturmasında tutuklama, adli kontrol ve kuvvetli suç şüphesi değerlendirmesi.

Reşit Olmayanla Cinsel İlişki Suçu ile Çocukların Cinsel İstismarı Suçu Arasındaki Temel Fark

Reşit olmayanla cinsel ilişki suçu ile çocukların cinsel istismarı suçu arasındaki temel fark, mağdurun yaşı, fiilin gerçekleşme biçimi ve rıza unsurunun hukuki değerlendirilmesinden kaynaklanır. TCK 104. maddede düzenlenen reşit olmayanla cinsel ilişki suçunda mağdur, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış çocuktur. Bu suçta fiil, cebir, tehdit veya hile olmaksızın ve mağdurun rızasıyla gerçekleşmektedir.

Buna karşılık TCK 103. maddede düzenlenen çocukların cinsel istismarı suçu, 15 yaşını tamamlamamış çocuklara veya fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş çocuklara yönelik cinsel davranışları kapsar. Bu durumda çocuğun rızası hukuken geçerli kabul edilmez ve gerçekleştirilen cinsel davranış doğrudan suç teşkil eder. Ayrıca 15 ile 18 yaş arasındaki çocuğa karşı cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedenle cinsel davranışta bulunulması hâlinde fiil, reşit olmayanla cinsel ilişki suçu değil, çocukların cinsel istismarı suçu kapsamında değerlendirilir.

Cezanın Niteliği, Yargılama ve İnfaz Rejimi

Türk Ceza Kanunu’nun 104. maddesinde düzenlenen reşit olmayanla cinsel ilişki suçunda cezanın niteliği hapis cezasıdır. Cebir, tehdit veya hile olmaksızın, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış çocukla cinsel ilişkiye girilmesi hâlinde fail hakkında belirli süreli hapis cezası öngörülmüştür. Suçun mağdurla arasında evlenme yasağı bulunan kişi tarafından işlenmesi veya kanunda belirtilen diğer nitelikli hâllerin bulunması durumunda ceza daha ağır uygulanabilir.

Yargılama bakımından görevli mahkeme, suçun temel hâli veya nitelikli hâlinin söz konusu olup olmamasına göre belirlenir. Suçun temel hâlinde görevli mahkeme kural olarak asliye ceza mahkemesidir. Ancak cezanın daha ağır öngörüldüğü nitelikli hâllerde görevli mahkeme ağır ceza mahkemesi olabilir. İnfaz rejimi bakımından verilen hapis cezaları genel infaz hükümlerine tabidir. Cezanın miktarı, failin sabıkası ve somut olayın özelliklerine göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması, cezanın ertelenmesi veya denetimli serbestlik gibi kurumlar ayrıca değerlendirilir.

Reşit Olmayanla Cinsel İlişki Suçunda Tutuklama

TCK 104 kapsamında düzenlenen reşit olmayanla cinsel ilişki suçunda tutuklama tedbiri, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 100. maddesinde yer alan genel tutuklama şartlarının bulunması hâlinde uygulanabilir. Tutuklama kararı verilebilmesi için öncelikle kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delillerin bulunması gerekir. Bunun yanında kaçma şüphesi, delilleri karartma ihtimali veya mağdur ve tanıklar üzerinde baskı kurulması tehlikesi gibi somut tutuklama nedenlerinden birinin mevcut olması aranır.

Reşit olmayanla cinsel ilişki suçu, temel hâli bakımından tutuklama tedbirinin otomatik uygulanacağı suçlardan değildir. Bu nedenle uygulamada çoğunlukla adli kontrol tedbirleri gündeme gelebilir. Ancak suçun nitelikli hâlde işlendiği, mağdur üzerinde baskı kurulması ihtimalinin bulunduğu veya delillerin karartılması riskinin ortaya çıktığı durumlarda hâkim tarafından tutuklama kararı verilmesi mümkündür.

Şikâyet, Uzlaşma ve Zamanaşımı

Türk Ceza Kanunu’nun 104. maddesinde düzenlenen reşit olmayanla cinsel ilişki suçu, temel hâli bakımından şikâyete tabi bir suçtur. Bu nedenle soruşturma ve kovuşturma, mağdurun veya kanuni temsilcisinin şikâyeti üzerine yürütülür. Şikâyetten vazgeçilmesi hâlinde, temel hâl bakımından ceza yargılamasının sona ermesi gündeme gelebilir.

Buna karşılık suçun kanunda daha ağır yaptırıma bağlanan nitelikli hâllerinde şikâyet şartı aranmayabilir ve soruşturma Cumhuriyet savcılığı tarafından re’sen yürütülebilir. Uzlaşma bakımından reşit olmayanla cinsel ilişki suçu, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar arasında yer aldığından uzlaştırma kapsamında değerlendirilmez. Zamanaşımı bakımından ise suç için öngörülen cezanın üst sınırı ve nitelikli hâlin bulunup bulunmadığı dikkate alınarak genel dava zamanaşımı hükümleri uygulanır.

Görevli Mahkeme

Reşit olmayanla cinsel ilişki suçunda görevli mahkeme, suçun hangi fıkra kapsamında işlendiğine göre belirlenir. Suçun temel hâlinde öngörülen ceza miktarı dikkate alındığında görevli mahkeme kural olarak asliye ceza mahkemesidir. Bu durumda soruşturma Cumhuriyet savcılığı tarafından yürütülür ve kovuşturma şikâyet şartının gerçekleşmesi hâlinde asliye ceza mahkemesinde yapılır.

Ancak TCK 104. maddede düzenlenen nitelikli hâllerin bulunması ve kanunda daha ağır hapis cezası öngörülmesi durumunda görevli mahkeme ağır ceza mahkemesi olabilir. Bu nedenle görevli mahkeme belirlenirken yalnızca suç adı değil, mağdurun yaşı, fail ile mağdur arasındaki ilişki, şikâyet şartı, nitelikli hâller ve uygulanacak cezanın üst sınırı birlikte değerlendirilmelidir.

Yargıtay Kararları

YARGITAY CEZA GENEL KURULU E. 2023/9-146 K. 2025/379

Özet: Katılanın gerçek yaşının yalnızca nüfus kaydı ve yetersiz raporla belirlenmesi yeterli görülmeyip, bilimsel yöntemlerle kesin yaş tespiti yapılmadan hüküm kurulması eksik araştırma sayılmış; bu nedenle kararın hukuka aykırı olduğu kabul edilmiştir.

“Uyuşmazlık; sanığa müsnet reşit olmayanla cinsel ilişki suçundan İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılamada, katılanın kemik yaşının tespitine ilişkin belirlemenin adli tahkikat ile anlaşılacağını içeren rapor ile UYAP siteminden temin edilen nüfus kayıt örneğinin yaş tespiti ve hüküm kurulması bakımından yeterli olup olmadığının, bu bağlamda eksik araştırmayla karar verilip verilmediğinin, kabule göre de belirlenen gerçek yaşla ilgili olarak hüküm fıkrasında bir tespit yapılmadan uygulama yapılmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.

Sanık ile ablasının iş yerinde çalışan katılanın duygusal yakınlıklarının bulunduğu ve cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir neden olmaksızın cinsel ilişkiye girdikleri hususunda Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında bir uyuşmazlık bulunmayan ve bu kabulde de dosya içeriği itibarıyla bir isabetsizliğin olmadığı anlaşılan dosyada;

Nüfus kaydına göre suç tarihinde 17… aylık olan katılanın annesi şikâyetçinin, katılanı günü gününe doğru şekilde nüfusa kaydettirdiğini, kızının yaşını bildiğinden Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Anabilim Dalı hekimleri tarafından düzenlenen raporu kabul etmediğini beyan etmesi, anılan raporda da kemik gelişiminin gebelik, hormonal faktörler, beslenme ve benzeri sebeplerden etkilenebileceği ve bu nedenle radyolojik incelemeler sonucunda gerçek yaşından farklı bir sonuç da elde edilebileceğinin açıkça belirtilmesi karşısında; ilgili Nüfus Müdürlüğünden katılanın MERNİS doğum tutanağı celp edilerek hastane doğumlu olup olmadığının tespiti ile radyoloji uzmanının da katılımıyla tam teşekküllü bir hastaneden sağlık kurulu raporu aldırılıp, gerekli görülmesi hâlinde Adli Tıp Kurumundan görüş sorularak katılanın suç tarihindeki gerçek yaşının bilimsel olarak belirlenmesinden sonra, tespit olunan gerçek yaşla ilgili olarak gerekmesi hâlinde hüküm fıkrasında yapılacak tespite istinaden sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesinin gerektiği gözetilmeden eksik araştırma sonucunda karar verildiği kabul edilmelidir.”

Sıkça Sorulan Sorular

TCK 104 reşit olmayanla cinsel ilişki suçu nedir?

TCK 104 reşit olmayanla cinsel ilişki suçu, cebir, tehdit veya hile olmaksızın, on beş yaşını bitirmiş ancak on sekiz yaşını doldurmamış çocukla cinsel ilişkiye girilmesi halinde gündeme gelir. Bu suçta korunan temel hukuki değer, çocuğun cinsel dokunulmazlığı, bedensel gelişimi ve irade özgürlüğüdür.

Reşit olmayanla cinsel ilişki suçu şikâyete tabi midir?

Reşit olmayanla cinsel ilişki suçu, TCK 104 kapsamında kural olarak şikâyete tabi suçlardan biridir. Bu nedenle soruşturma ve kovuşturma sürecinin başlayabilmesi için mağdurun veya kanuni temsilcisinin süresi içinde şikâyette bulunması gerekir.

TCK 104 suçunda ceza hangi hallerde artar?

TCK 104 suçu, fail ile mağdur arasında evlenme yasağı bulunan bir akrabalık ilişkisi bulunması veya failin evlat edinen, koruyucu aile, bakıcı ya da benzeri şekilde mağdur üzerinde nüfuz sahibi olması halinde daha ağır cezai sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle somut olayda mağdurun yaşı, rıza durumu, failin konumu ve taraflar arasındaki ilişki birlikte değerlendirilir.