Minar Hukuk ve Danışmanlık
Bayraklı / İzmir5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · Madde 10
Görev Suçları
Yurt dışında Türkiye adına görev.
Görevden doğan ceza sorumluluğu.
Yabancı ülkede Türkiye adına üstlenilen görev, göreve bağlı suç isnadı ve yabancı mahkûmiyetin Türkiye’deki yargılamaya etkisi.
Bu rehberde TCK 10’un tam metni, Adalet Komisyonu gerekçesi, uygulama koşulları, kaynaklı Yargıtay kararları ve sık sorulan sorular birlikte yer alır.
Av. Murat Turgut MİNAR
Mevzuat ve içtihat incelemesi: 15 Kasım 2026
TCK 10, yabancı ülkede Türkiye adına memuriyet veya görev üstlenen kişinin bu görevden dolayı işlediği suç bakımından uygulanır. Aynı fiil için yabancı ülkede mahkûmiyet bulunması, madde kapsamındaki yeniden yargılamayı engellemez.
İçindekiler
- TCK 10 Madde Metni
- TCK 10. Madde Gerekçesi
- TCK 10 Hangi Görev ve Suçları Kapsar?
- Yabancı Ülkedeki Mahkûmiyetin Türkiye’deki Etkisi
- Görev Suçları ile Diğer Yurt Dışı Suçların Ayrımı
- Görevlendirme, İsnat ve Savunma Belgeleri
- Cezadan Mahsup ve Yabancı Kanunun Değerlendirilmesi
- Yargıtay Kararı
- Sıkça Sorulan Sorular
- İlgili maddeler ve kaynaklar
TCK 10 Madde Metni
Kanun metniGörev suçları
Madde 10- (1) Yabancı ülkede Türkiye namına memuriyet veya görev üstlenmiş olup da bundan dolayı bir suç işleyen kimse, bu fiile ilişkin olarak yabancı ülkede hakkında mahkûmiyet hükmü verilmiş bulunsa bile, Türkiye’de yeniden yargılanır.
Türk Ceza Kanunu’nun resmî metni esas alınmıştır.
TCK 10. Madde Gerekçesi
Adalet Komisyonu madde gerekçesi
TBMM · Sıra Sayısı 664 · Basılı sayfa 412Maddeyle, yabancı ülkede Türkiye namına memuriyet veya görev yapan kişilerin, yabancı memlekette bu memuriyet ve görevlerinden dolayı bir suç işlemeleri hâlinde Türkiye’de yargılanacakları belirtilmiştir. Bu gibi memur ve görevliler hakkında yabancı ülkede yargılama yapılmış ve hüküm kurulmuş olması Türkiye’de suçun türüne, cezanın ağırlığına, suçtan zarar görenin uyruğuna ilişkin başkaca bir koşul aranmaksızın yeniden yargılama yapılmasına engel değildir. Ancak, bu durumda mahsup işlemlerinin uygulanacağı hususunda şüphe yoktur. Memuriyet veya görevin sürekli veya geçici olması, Devlet veya herhangi bir kamu kuruluşu adına yapılmış bulunması arasında fark yoktur.
TBMM Adalet Komisyonu Raporu · Sıra Sayısı 664
Gerekçe hükmün kabulündeki yaklaşımı açıklar. Yürürlükteki maddenin yabancı karar bakımından açık ifadesi “mahkûmiyet hükmü”dür; farklı nitelikteki yabancı işlemler aynı sonuç doğuruyormuş gibi genelleştirilmemelidir.
TCK 10 Hangi Görev ve Suçları Kapsar?
TCK 10, yabancı ülkede Türkiye adına üstlenilen memuriyet veya görevden dolayı işlenen suçlara ilişkindir. Görevin yurt dışında yerine getirilmesi ile fiilin bu görevle bağlantılı olması birlikte değerlendirilir. Yalnızca kişinin kamu görevlisi sıfatı taşıması veya olay sırasında yurt dışında bulunması, hükmün bütün koşullarının gerçekleştiğini göstermez.
Türkiye namına görev üstlenme
Görevlendirmenin kimin adına yapıldığı, kapsamı, süresi ve hukuki dayanağı somut belgelerle ortaya konulmalıdır. Özel bir kuruluşun işi için yabancı ülkede bulunan kişinin durumu, Türkiye adına üstlenilmiş görevle aynı kabul edilemez. Madde metnindeki “memuriyet veya görev” ifadesi, yalnızca kadro unvanına bakılmamasını gerektirir.
Görevden dolayı işlenen fiil
Görev sırasında gerçekleşen her olay ile görevden dolayı işlenen suç aynı şey değildir. Suç isnadının görevin verilmesi, yürütülmesi, sağladığı yetki veya yükümlülüklerle ilişkisi açıklanmalıdır. Görev ile ilgisi olmayan kişisel bir fiil, sırf çalışma saatleri içinde veya görev ülkesinde gerçekleştiği için kendiliğinden TCK 10 kapsamına girmez.
Bağımsız suç tanımı değildir
TCK 10’un başlığının “Görev suçları” olması, bu maddede ayrı bir hapis cezası öngörüldüğü anlamına gelmez. İsnat edilen fiilin hangi suç tipinin unsurlarını oluşturduğu ayrıca belirlenir. Yer bakımından uygulama, suçun unsurları, kusur ve yaptırım değerlendirmelerinin yerine geçmez.
Yabancı Ülkedeki Mahkûmiyetin Türkiye’deki Etkisi
Madde, aynı fiil için yabancı ülkede mahkûmiyet hükmü verilmiş bulunmasının Türkiye’de yeniden yargılamaya engel olmamasını düzenler. Dolayısıyla görev bağlantısı bulunan bir olayda yalnızca yabancı mahkemenin kararına veya infazın tamamlanmasına dayanılarak Türkiye’de hiçbir işlem yapılamayacağı söylenemez.
Bununla birlikte, hükümde açıkça kullanılan “mahkûmiyet” ifadesinden hareketle her yabancı karar türünün aynı sonuca bağlandığı varsayılmamalıdır. Beraat, düşme, kovuşturmama ve diğer kararlar; kendi nitelikleri, ilgili hükümler ve uygulanabilir uluslararası düzenlemeler yönünden ayrıca incelenmelidir. Yabancı dosyanın yalnızca sonuç belgesinin değil gerekçeli kararının ve olay kapsamının temini önem taşır.
Görev Suçları ile Diğer Yurt Dışı Suçların Ayrımı
| Düzenleme | Bağlantı noktası | Dosyada sorulacak soru |
|---|---|---|
| TCK 9 | Türkiye’de işlenen suç hakkında yabancı hüküm | Fiil Türkiye’de mi işlenmiş veya işlenmiş sayılmıştır? |
| TCK 10 | Yabancı ülkede Türkiye adına görevden dolayı suç | İsnat ile Türkiye adına üstlenilen görev arasında bağ var mı? |
| TCK 11 | Vatandaşın yabancı ülkede işlediği suç | Maddedeki yargılama koşulları gerçekleşmiş mi? |
| TCK 16 | Yabancı ülkede özgürlüğün kısıtlanması | Aynı suç için geçen süreler belgelendi mi? |
| TCK 19 | Yabancı kanundaki ceza sınırı | Kural ve istisnalar somut olaya nasıl uygulanır? |
Bu ayrım, uygulanacak kuralın yalnızca kişinin vatandaşlığından veya mesleğinden hareketle seçilemeyeceğini gösterir. TCK 9 yabancı ülkede hüküm verilmesi ile TCK 11 vatandaş tarafından işlenen suç hükümleri farklı bağlantı noktalarına dayanır.
Görevlendirme, İsnat ve Savunma Belgeleri
Görevin varlığı kadar kapsamı da önemlidir. Atama veya görevlendirme yazısı, görev talimatları, yetki devri, görev dönemi, yapılan işlem ve yabancı soruşturma belgeleri birlikte okunmalıdır. İsnadın sadece görev yerinde gerçekleşmesi ile görev yetkisinin kullanılması sonucu ortaya çıkması arasındaki fark somutlaştırılmalıdır.
| Belge grubu | Aydınlatacağı konu |
|---|---|
| Görevlendirme ve atama belgeleri | Türkiye adına görev, yer, tarih ve kapsam |
| Talimat, yazışma ve işlem kayıtları | İsnat edilen fiilin görevle ilişkisi |
| Yabancı iddianame ve gerekçeli karar | Aynı fiil ve kararın hukuki niteliği |
| Kesinleşme, tutuklama ve infaz kayıtları | Yargılama ve mahsup değerlendirmeleri |
| Tercüme edilmiş ekler ve teknik belgeler | Olayın eksiksiz anlaşılması |
Bu belgelerin varlığı tek başına suçun sabit olduğunu göstermez. Suçun unsurları, delillerin hukuka uygunluğu, kast veya taksir ve varsa hukuka uygunluk nedenleri kendi kuralları içinde değerlendirilir.
Yurt dışındaki görev ile kişisel hayat arasındaki sınır
TCK 10’un uygulanması için bir kişinin yalnızca memur olması ya da olay tarihinde yurt dışında bulunması yeterli değildir. Türkiye adına üstlenilmiş görev ve isnat edilen fiilin bu görevden doğması ayrı ayrı gösterilmelidir. Görev yazısı, yetki sınırları, görevin yürütüldüğü kurum ve işlem dosyası bu bağlantının anlaşılmasını sağlar. Geçici görevlendirme de maddenin dışında değildir.
Görevlendirme belgesinde ne araştırılır?
Belgenin yalnız başlığı değil, görevi veren kurum, görev süresi, temsil edilen kamu hizmeti ve fiille bağlantılı yetkiler incelenir. Bir kişinin Türkiye’de kamu çalışanı olması, yabancı ülkedeki her eylemini kendiliğinden Türkiye namına görev kapsamına sokmaz. Aynı şekilde kanun yalnız “memur” sözcüğünü kullanmadığından görev üstlenmenin somut hukuki niteliği önemlidir.
Görev sırasında işlenen suç ile görevden dolayı suç
Görev nedeniyle kullanılan yetkinin kötüye kullanılması ile görev sonrasında tamamen kişisel sebeplerle gerçekleşen bir olay farklıdır. Örneğin görevin yürütülmesiyle bağlantılı bir resmî işlem iddiası ile özel bir anlaşmazlıktan doğan yaralama iddiasında yer bakımından uygulama analizi aynı yapılmaz. İkinci durumda TCK 11 veya başka bir uygulama hükmünün koşullarının incelenmesi gerekebilir.
TCK 10 ceza miktarını belirler mi?
Hayır. Madde, Türk kanunlarının uygulanacağı görev bağlantılı yurt dışı fiilleri düzenler. Suçun oluşup oluşmadığı, kast veya taksir, hukuka uygunluk nedenleri, kusurluluk ve yaptırım ilgili suç maddesi ile genel hükümler üzerinden belirlenir. Bu nedenle “TCK 10 cezası kaç yıldır?” sorusuna tek bir yıl aralığı verilemez. Önce hangi suçun isnat edildiği ve unsurlarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmelidir.
Yurt dışı bağlantılı bir dosyada ceza avukatı, isnat edilen fiilin yeri ve niteliğini, yabancı ülkedeki işlemleri ve Türkiye’deki yargılama koşullarını belgeleriyle birlikte değerlendirir. Başvurunun kapsamı ve savunma yöntemi somut dosyanın özelliklerine göre belirlenir.
Cezadan Mahsup ve Yabancı Kanunun Değerlendirilmesi
Yabancı ülkede aynı suç nedeniyle gözaltı, gözlem altı, tutukluluk veya hükümlülükte geçen süreler bakımından TCK 16’daki mahsup hükmü göz önünde bulundurulur. Yeniden yargılama ile cezanın mükerrer infazının önlenmesine ilişkin bu değerlendirme birbirinden ayrı aşamalardır.
Türkiye’nin egemenlik alanı dışında işlenen suçlar yönünden TCK 19 da önem taşıyabilir. Yabancı kanundaki ceza üst sınırına ilişkin kuralın, Türkiye’nin güvenliğine veya zararına ve maddede belirtilen kişi ve kuruluşlara karşı işlenen suçlar yönünden istisnaları bulunmaktadır. Bu nedenle yabancı kanundaki yaptırımın her dosyada mutlak üst sınır oluşturduğu söylenemez.
Yargıtay Kararı
Yurt dışındaki görev suçlarında Türk kanununun uygulanması
Yargıtay 3. Ceza Dairesi · 2021/11487 E., 2022/3853 K.
31 Mayıs 2022 · Resmî karar kaynağı
Sanıklar … müdafii ve … müdafiinin duruşmalı inceleme istemlerinin hükmolunan cezanın miktarına göre yasal şartları oluşmadığından, sanıklar … ve müdafiileri, … ve müdafiileri, … müdafii ve … müdafiinin duruşmalı inceleme istemlerinin ise ilk derece ve bölge adliye mahkemesinde silahların eşitliği ile çekişmeli yargılama ilkeleri doğrultusunda savunmaya yeterli imkan sağlanıp bu hakkın etkin şekilde kullandırılmış olması, temyiz denetiminde sınırsız şekilde yazılı savunma imkanının kullanılabilme olanağının bulunması karşısında savunma hakkının kısıtlanması söz konusu olmadığından, 01.02.2018 tarihli ve 7079 sayılı Kanunun 94. maddesi ile değişik CMK’nın 299/1. maddesi uyarınca takdiren REDDİNE,
Diğer temyiz taleplerinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.
Müsnet suçların, sanıklar bakımından görevli bulundukları Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde işlenmesi nedeniyle, 5237 sayılı TCK’nın yer bakımından uygulanmasına ilişkin;
“Türkiye’de işlenen suçlar hakkında Türk kanunları uygulanır. Fiilin kısmen veya tamamen Türkiye’de işlenmesi veya neticenin Türkiye’de gerçekleşmesi halinde suç, Türkiye’de işlenmiş sayılır.” şeklindeki 8.maddesi, “Yabancı ülkede Türkiye namına memuriyet veya görev üstlenmiş olup da bundan dolayı bir suç işleyen kimse, bu fiile ilişkin olarak yabancı ülkede hakkında mahkûmiyet hükmü verilmiş bulunsa bile, Türkiye’de yeniden yargılanır.” şeklindeki 10.maddesi, anılan kanunun İkinci Kitap, Birinci Kısım altında yer alan suçlar ile İkinci Kitap, Dördüncü Kısım altındaki Üçüncü, Dördüncü, Beşinci, Altıncı, Yedinci ve Sekizinci Bölümlerde yer alan suçların, vatandaş veya yabancı tarafından, yabancı ülkede işlenmesi halinde, Türk kanunları uygulanır…”şeklindeki 13.maddesi, “Türkiye’nin egemenlik alanı dışında işlenen suçlar dolayısıyla Türkiye’de yargılama yapılırken, Türk kanununa göre verilecek olan ceza, suçun işlendiği ülke kanununda öngörülen cezanın üst sınırından fazla olamaz. Ancak suçun; Türkiye’nin güvenliğine karşı veya zararına olarak işlenmesi durumunda, yukarıdaki fıkra hükmü uygulanmaz.”şeklindeki 19.maddesi göz önünde tutularak vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;
Sıkça Sorulan Sorular
1. TCK 10 ayrı bir suç mudur?
Hayır. Yer bakımından uygulama hükmüdür. Fiile uygulanacak suç tanımı ve ceza ayrıca belirlenir.
2. Yurt dışındaki her memur suçu TCK 10 kapsamında mı?
Hayır. Yabancı ülkede Türkiye adına memuriyet veya görev üstlenilmesi ve suçun bundan dolayı işlenmesi birlikte değerlendirilir.
3. Görev sırasında işlenen kişisel suç da aynı kapsamda mı?
Görev sırasında bulunmak ile görevden dolayı suç işlemek aynı değildir. Fiilin görevle bağlantısı ayrıca ortaya konulmalıdır.
4. Yabancı ülkede mahkûmiyet Türkiye’de yargılamayı engeller mi?
TCK 10, kendi kapsamına giren fiil için yabancı ülkede mahkûmiyet hükmü verilmiş olsa bile Türkiye’de yeniden yargılama yapılmasını düzenler.
5. Yurt dışında geçen tutukluluk süresi ne olur?
Aynı suç nedeniyle geçen ve TCK 16’da sayılan özgürlüğü kısıtlayıcı süreler, Türkiye’de verilecek cezadan mahsup edilir.
6. Yabancı ülkede beraat kararı varsa ne olur?
TCK 10 metni mahkûmiyet hükmünden söz eder. Beraat ve diğer kararlar bakımından kararın niteliği, ilgili hükümler ve uygulanabilir uluslararası düzenlemeler ayrıca incelenmelidir.
7. Yabancı kanundaki ceza her zaman üst sınır mı?
TCK 19’un hem kuralı hem istisnaları vardır. Her yurt dışı suç için değişmez bir üst sınırdan söz edilemez.
İlgili maddeler ve kaynaklar


