TCK 339 devlet güvenliğine ilişkin belgeleri elinde bulundurma suçu, devletin güvenliği veya iç ya da dış siyasal yararları bakımından gizli kalması gereken bilgi ve belgelerin hukuka aykırı şekilde muhafaza edilmesini veya elde tutulmasını cezalandırmaktadır. Bu düzenleme ile devletin güvenliği, millî savunma, devlet sırlarının gizliliği ve ulusal güvenlik korunmaktadır. Devlete ait gizli bilgi ve belgelerin yetkisiz kişiler tarafından bulundurulması, Türk Ceza Kanunu kapsamında yaptırıma bağlanmıştır.
Madde Metni
Devlet güvenliği ile ilgili belgeleri elinde bulundurma
Madde 339- (1) Devletin güvenliği veya iç veya dış siyasal yararları bakımından gizli kalması gereken bilgileri veya yetkili makamların açıklanmasını yasakladığı ve niteliği bakımından gizli kalması gereken hususları elde etmeye yarayan ve elde bulundurulması için kabul edilebilir bir neden gösterilemeyen belgelerle veya bu nitelikteki herhangi bir şeyle yakalanan kimseye bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.
(2) Fiil, savaş zamanında işlenirse faile üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası verilir.
Madde Gerekçesi
TCK 339, devletin güvenliği veya iç ya da dış siyasal yararları bakımından gizli kalması gereken bilgi ve belgelerin yetkisiz kişiler tarafından muhafaza edilmesini önlemek amacıyla düzenlenmiştir. Kanun koyucu, bu nitelikteki bilgi veya belgelerin yalnızca temin edilmesini veya açıklanmasını değil, hukuka aykırı şekilde elde bulundurulmasını da bağımsız bir suç olarak kabul etmiştir.
Bu suçla korunan hukuki değerler devletin güvenliği, millî güvenlik, devlet sırlarının korunması, millî savunma ve kamu düzenidir. Gizli bilgi ve belgelerin yetkisiz kişiler tarafından muhafaza edilmesi, devletin güvenliği açısından ciddi tehlikeler doğurabileceğinden cezai yaptırıma bağlanmıştır.
Cezanın Niteliği, Yargılama ve İnfaz Rejimi
TCK 339 kapsamında, devletin güvenliği veya iç ya da dış siyasal yararları bakımından gizli kalması gereken bilgi veya belgeleri hukuka aykırı şekilde elinde bulunduran kişi hakkında bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası uygulanır.
Ceza hukuku bakımından bu suçun oluşabilmesi için bilgi veya belgenin devlet sırrı niteliğinde olması, failin bunları hukuka aykırı şekilde elinde bulundurması ve bu durumun bilerek devam ettirilmesi gerekir. Bilgi veya belgenin nasıl elde edildiği, gizlilik derecesi ve failin kastı suçun değerlendirilmesinde önem taşır.
Yargılama sürecinde, bilgi veya belgenin niteliği, ele geçirilme şekli, muhafaza edildiği ortam, dijital materyaller, resmî belgeler, bilirkişi raporları, tanık beyanları ve diğer deliller birlikte değerlendirilir. Ceza hukuku ilkeleri doğrultusunda mahkeme, suçun maddi ve manevi unsurlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini somut olayın özelliklerine göre inceler.
İnfaz rejimi bakımından, hükmedilecek hapis cezası genel infaz hükümlerine göre yerine getirilir. Cezanın ertelenmesi, hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya diğer infaz kurumlarının uygulanabilirliği, cezanın miktarı ve somut olayın özellikleri dikkate alınarak değerlendirilir.
Devlet Güvenliğine İlişkin Belgeleri Elinde Bulundurma Suçunda Tutuklama
TCK 339 suçunda tutuklama, suçun devletin güvenliğine karşı işlenen suçlar arasında yer alması nedeniyle somut olayın özelliklerine göre uygulanabilir. Tutuklama kararı verilebilmesi için kuvvetli suç şüphesinin yanında CMK m.100 kapsamında kaçma riski, delilleri karartma ihtimali veya diğer somut tutuklama nedenlerinin bulunması gerekir.
Mahkeme, her somut olayda adli kontrol tedbirlerinin yeterli olup olmayacağını ayrıca değerlendirir.
Şikâyet, Uzlaşma ve Zamanaşımı
TCK 339 suçu şikâyete tabi değildir. Cumhuriyet savcılığı tarafından resen soruşturulur.
TCK 339 suçu uzlaşma kapsamında değildir.
TCK 339 dava zamanaşımı süresi 8 yıldır.
Görevli Mahkeme
TCK 339 suçu bakımından görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir. Soruşturma Cumhuriyet savcılığı tarafından yürütülür ve dava yetkili ağır ceza mahkemesinde görülür.
Sıkça Sorulan Sorular
TCK 339 suçu nedir?
TCK 339 suçu, devletin güvenliği bakımından gizli kalması gereken bilgi veya belgelerin hukuka aykırı şekilde yetkisiz kişiler tarafından elinde bulundurulmasıyla oluşur.
TCK 339 cezası nedir?
TCK 339 kapsamında, fail hakkında bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası uygulanabilir.
TCK 339 suçu şikâyete tabi midir?
Hayır. TCK 339 suçu şikâyete tabi değildir, Cumhuriyet savcılığı tarafından resen soruşturulur, uzlaşma kapsamında değildir ve görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir.
