SGK kanser ilacını karşılamıyorsa, akıllı ilaç bedeli nasıl alınır, immünoterapi ilacı için dava açılır mı, Keytruda, Opdivo, Tecentriq, Enhertu, Lynparza, Zejula, Elahere, Niraparib, Olaparib, Bevacizumab, Nivolumab veya Pembrolizumab gibi yüksek maliyetli kanser ilaçları SGK tarafından ödenmezse ne yapılır soruları özellikle hasta yakınları tarafından sıkça araştırılmaktadır. Kanser tedavisinde kullanılan bazı yeni nesil ilaçlar SGK tarafından hiç ödeme kapsamına alınmamış olabilir; bazıları ise yalnızca belirli kanser türü, evre, mutasyon, rapor, tedavi basamağı ve SUT şartları sağlandığında ödenir. Bu nedenle SGK’nın ödeme yapmadığı durumlarda, hasta veya yakını SGK’ya başvuru yapabilir, ret cevabı üzerine dava açabilir ve dava süresince ilacın SGK tarafından karşılanması için ihtiyati tedbir veya yürütmenin durdurulması talep edebilir.
Net cevap: SGK’nın karşılamadığı kanser ilacı için önce tıbbi zorunluluk belgelenir, gerekiyorsa endikasyon dışı kullanım onayı alınır, ardından SGK’ya başvuru yapılır. SGK ödeme yapmazsa iş mahkemesinde veya somut dosyaya göre idare mahkemesinde dava açılarak ilacın dava süresince karşılanması ve daha önce ödenen ilaç bedellerinin iadesi talep edilir.
SGK kanser ilacını karşılamıyorsa zaman kaybetmeden başvuru, ret/zımni ret ve dava süreci birlikte değerlendirilmelidir. Uygun dosyalarda mahkemeden ihtiyati tedbir veya yürütmenin durdurulması talep edilerek ilacın dava sonuçlanmadan karşılanması istenebilir.
SGK Kanser İlacını Karşılamıyorsa Acil Olarak Ne Yapılmalı?
Kanser tedavisinde kullanılan akıllı ilaç, immünoterapi veya hedefe yönelik ilaç SGK tarafından karşılanmıyorsa hastanın en kısa sürede hukuki süreci başlatması gerekir. Bu tür dosyalarda zaman, yalnızca maddi bir kayıp meselesi değildir; doğrudan tedaviye erişim, yaşam hakkı ve sağlık hakkı bakımından önem taşır.
İlk aşamada hastanın kullanması gereken ilaca ilişkin onkoloji raporu, reçete, endikasyon dışı ilaç kullanım onayı, ilaç kullanım gerekçesi, tedavi protokolü ve varsa SGK ret cevabı birlikte değerlendirilmelidir. SGK açıkça ret cevabı vermişse bu ret işlemine karşı; cevap verilmemişse zımni ret süreci dikkate alınarak dava açılması gündeme gelir.
Acil durumlarda dava yalnızca ilacın bedelinin sonradan tahsili amacıyla açılmaz. Asıl önemli husus, ilacın dava süreci devam ederken hasta tarafından kullanılabilmesidir. Bu nedenle uygun dosyalarda mahkemeden, ilacın bedelinin SGK tarafından dava sonuna kadar karşılanması için ihtiyati tedbir veya yürütmenin durdurulması talep edilir.
Mahkeme, hastalığın niteliğini, ilacın tedavi bakımından zorunlu olup olmadığını, alternatif tedavi seçeneklerini, hekimin tıbbi değerlendirmesini ve ilacın karşılanmaması halinde doğabilecek telafisi güç zararı dikkate alır. Bu nedenle başvuru ve dava dilekçesinin yalnızca hukuki değil, tıbbi belgelerle de güçlü şekilde hazırlanması gerekir.
SGK Kanser İlacı Davasında En Önemli Belgeler Nelerdir?
Bu davalarda genellikle onkoloji uzmanı tarafından düzenlenen rapor, güncel reçete, patoloji ve görüntüleme sonuçları, önceki tedavi geçmişi, endikasyon dışı ilaç onayı, SGK başvuru evrakı, ret cevabı ve ilacın hasta bakımından zorunlu olduğunu gösteren tıbbi belgeler önem taşır. Eksik belgeyle yapılan başvurular, dava sürecinde zaman kaybına neden olabilir.
İlaç Bedeli Dava Sonuçlanmadan SGK’ya Ödetilebilir mi?
Evet. Her dosyada otomatik olarak kabul edilmemekle birlikte, hastanın tedaviye erişiminin gecikmesi halinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğacaksa mahkemeden geçici hukuki koruma talep edilebilir. Bu karar sayesinde dava devam ederken ilacın SGK tarafından karşılanması mümkün hale gelebilir.
İlacı Kendi Parasıyla Alan Hasta Parasını Geri Alabilir mi?
Hasta veya yakınları kanser ilacını kendi imkânlarıyla satın almak zorunda kalmışsa, şartları oluştuğunda ödenen ilaç bedellerinin SGK’dan tahsili talep edilebilir. Bu durumda fatura, ödeme dekontu, reçete, ilaç kullanım raporu ve tedavinin zorunlu olduğunu gösteren belgeler dava açısından önemlidir.
SGK’nın Karşılamadığı Kanser İlaçları Nelerdir?
SGK tarafından ödenmeyen veya çoğu dosyada yalnızca dava yoluyla gündeme gelen kanser ilaçları genellikle yeni nesil akıllı ilaçlar, immünoterapi ilaçları, hedefe yönelik tedaviler ve bazı biyoteknolojik ilaçlardır. Burada önemli nokta şudur: Aynı ilaç bir hasta için SGK tarafından karşılanabilirken, başka bir hasta için tanı, evre, mutasyon, endikasyon veya SUT şartı nedeniyle reddedilebilir.
SGK’nın güncel ödeme sistemi Sağlık Uygulama Tebliği ve ekli “Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesi” üzerinden yürür. SGK, 2026 yılında da SUT değişiklikleri ve EK-4/A bedeli ödenecek ilaç listesi güncellemelerini yayımlamıştır. Bu nedenle aşağıdaki ilaçlar bakımından her dosyada güncel SUT, tanı ve endikasyon şartı ayrıca incelenmelidir.
SGK Tarafından Çoğu Dosyada Ödenmeyen veya Dava Konusu Olan Kanser İlaçları
Aşağıdaki ilaçlar uygulamada en sık dava konusu edilen, SGK tarafından tamamen ya da belirli hasta grupları bakımından ödeme kapsamı dışında bırakılabilen kanser ilaçlarıdır:
- Keytruda – Pembrolizumab
- Opdivo – Nivolumab
- Tecentriq – Atezolizumab
- Yervoy – Ipilimumab
- Enhertu – Trastuzumab Deruxtecan
- Kadcyla – Trastuzumab Emtansine
- Herceptin – Trastuzumab
- Perjeta – Pertuzumab
- Avastin / Altuzan – Bevacizumab
- MabThera – Rituximab
- Erbitux – Cetuximab
- Lynparza – Olaparib
- Zejula – Niraparib
- Elahere – Mirvetuximab Soravtansine
- Tagrisso – Osimertinib
- Ibrance – Palbociclib
- Kisqali – Ribociclib
- Verzenios – Abemaciclib
- Imbruvica – Ibrutinib
- Calquence – Acalabrutinib
- Darzalex – Daratumumab
- Zytiga – Abirateron
- Xtandi – Enzalutamide
- Tarceva – Erlotinib
- Tykerb – Lapatinib
- Zelboraf – Vemurafenib
- Mekinist – Trametinib
- Tafinlar – Dabrafenib
- Lumakras – Sotorasib
- Rozlytrek – Entrectinib
- Vitrakvi – Larotrectinib
- Jakavi / Jakafi – Ruxolitinib
Bu liste “bu ilaçlar hiçbir şartta SGK tarafından ödenmez” anlamına gelmez. Doğru hukuki ifade şudur: Bu ilaçlar, özellikle SUT şartı, endikasyon, kanser türü, evre, mutasyon, tedavi basamağı veya rapor şartı nedeniyle SGK tarafından reddedildiğinde dava konusu yapılabilmektedir. Türk Kanser Derneği’nin 2025 bilgilendirmesinde de Keytruda, Opdivo ve Tecentriq gibi bazı immünoterapi ilaçlarının belirli durumlarda geri ödeme kapsamına alındığı; ancak bu desteğin her hasta için doğrudan geçerli olmadığı, kanser türü, evre, PD-L1 düzeyi ve önceki tedavi gibi kriterlerin bulunduğu belirtilmiştir.
SGK Kanser İlacını Neden Karşılamaz?
SGK kanser ilacını genellikle şu gerekçelerle karşılamaz:
- İlaç SUT ödeme listesinde yer almıyor olabilir.
- İlaç ödeme listesinde olsa bile hastanın tanısı liste kapsamına girmiyor olabilir.
- Hastalığın evresi ödeme şartlarını karşılamıyor olabilir.
- Gerekli mutasyon veya biyobelirteç sonucu bulunmayabilir.
- Daha önce kullanılması gereken tedavi basamakları tamamlanmamış olabilir.
- Endikasyon dışı kullanım onayı alınmamış olabilir.
- İlaç yurt dışı ilaç kapsamında değerlendiriliyor olabilir.
- SGK, ilacın hasta yönünden zorunlu olmadığını ileri sürebilir.
Bu nedenle “SGK bu ilacı ödüyor mu?” sorusunun cevabı yalnızca ilaç adına bakılarak verilemez. İlacın etken maddesi, hastanın tanısı, evresi, raporları, genetik test sonucu, önceki tedavileri ve güncel SUT hükümleri birlikte incelenmelidir.
SGK Kanser İlacını Karşılamazsa Ne Yapılır?
SGK kanser ilacını karşılamazsa hasta veya hasta yakını önce tıbbi belgeleri tamamlamalı, sonra SGK’ya başvuru yapmalı, ret cevabı üzerine dava açmalıdır.
SGK’ya Başvuru Öncesi Hazırlanması Gereken Belgeler
Başvuru ve dava sürecinde şu belgeler önemlidir:
- Onkoloji uzmanı raporu
- Sağlık kurulu raporu
- Reçete
- Epikriz belgeleri
- Patoloji raporu
- Genetik test ve mutasyon sonuçları
- PET/BT, MR, tomografi sonuçları
- Endikasyon dışı kullanım onayı
- İlaç kullanım raporu
- SGK başvuru dilekçesi
- SGK ret cevabı
- İlaç faturası ve ödeme dekontları
Endikasyon Dışı Kullanım Onayı Nedir?
Endikasyon dışı kullanım onayı, ilacın ruhsatlı kullanım alanı dışında veya hasta özelinde kullanılması gerektiği durumlarda gündeme gelir. Bu süreç SGK ödeme başvurusundan farklıdır. Önce ilacın tıbben kullanılabilirliği ve hasta yönünden gerekliliği değerlendirilir; ardından SGK’dan ödeme talep edilir.
Endikasyon dışı ilaç kullanımı bakımından ilaçların bazı listelere ve kılavuzlara tabi olduğu; özellikle geri ödeme listesine alınmamış ilaçlar için hasta bazlı değerlendirme yapılabildiği görülmektedir.
SGK Başvurusu Reddedilirse Ne Olur?
SGK başvurusu reddedilirse dava açılır. Dava dilekçesinde yalnızca “ilaç pahalıdır” denilmez. İlacın hasta için zorunlu olduğu, tedavinin gecikmesinin telafisi güç zarar doğuracağı ve hastanın bu ilaca dava sonunda değil hemen ihtiyaç duyduğu açıkça anlatılır.
Dava Süresince Kanser İlacı SGK Tarafından Ödenir mi?
Evet. Mahkeme ihtiyati tedbir veya yürütmenin durdurulması kararı verirse, dava devam ederken kanser ilacının SGK tarafından karşılanması mümkündür. Bu kararlar, davanın sonunda verilecek nihai karar beklenmeden hastanın tedaviye erişimini güvence altına almak için talep edilir.
Kanser ilacı davalarında en kritik mesele çoğu zaman davanın sonunda ne karar verileceği değil, hastanın dava devam ederken ilaca ulaşıp ulaşamayacağıdır. Çünkü akıllı ilaç, immünoterapi veya hedefe yönelik tedaviye geç erişim, bazı hastalar bakımından telafisi güç sonuçlar doğurabilir.
İhtiyati Tedbir Kararı Nedir?
İhtiyati tedbir, hukuk mahkemelerinde dava devam ederken verilen geçici koruma kararıdır. SGK kanser ilacı davalarında ihtiyati tedbirin amacı, hastanın dava sonuçlanmadan tedaviden mahrum kalmasını önlemektir.
İş mahkemesinde açılan SGK ilaç davalarında genellikle ihtiyati tedbir talep edilir. Mahkeme, ilacın hasta için tıbben zorunlu olduğunu, tedavinin gecikmesinin ciddi zarar doğurabileceğini ve SGK’nın ödeme yapmaması nedeniyle hastanın ilaca erişemediğini değerlendirirse dava süresince ilacın SGK tarafından karşılanmasına karar verebilir.
Yürütmenin Durdurulması Kararı Nedir?
Yürütmenin durdurulması, idare mahkemelerinde açılan davalarda talep edilen geçici hukuki korumadır. SGK’nın ret işlemi idari işlem niteliğinde değerlendiriliyorsa, mahkemeden bu işlemin yürütmesinin durdurulması istenir.
Mahkeme, SGK’nın kanser ilacını karşılamama işleminin uygulanması hâlinde hastanın telafisi güç veya imkânsız zarara uğrayabileceğini değerlendirirse yürütmenin durdurulması kararı verebilir. Bu kararın amacı da hastanın dava bitmeden tedaviye erişimini sağlamaktır.
SGK Kanser İlacı Davasında Ne Zaman Adli Yargı, Ne Zaman İdari Yargı Görevlidir?
SGK kanser ilacı davalarında görevli mahkeme belirlenirken yalnızca hastanın “memur”, “emekli”, “işçi” veya “Bağ-Kur’lu” olmasına bakılmaz. Asıl ayrım, uyuşmazlığın 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’ndan mı, yoksa 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu ve geçiş hükümlerinden mi kaynaklandığıdır.
Bu ayrım önemlidir. Çünkü yanlış yargı yolunda dava açılması görevsizlik kararı verilmesine, dosyanın uzamasına ve hastanın ilaca erişiminin gecikmesine neden olabilir.
İş Mahkemesi Ne Zaman Görevlidir?
Uyuşmazlık 5510 sayılı Kanun’un uygulanmasından kaynaklanıyorsa, kural olarak görevli mahkeme iş mahkemesidir. 5510 sayılı Kanun m.101’e göre, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür.
Bu nedenle özellikle şu kişiler bakımından SGK’nın kanser ilacını karşılamaması hâlinde çoğu dosyada iş mahkemesi görevlidir:
- 4/a kapsamında sigortalı olanlar,
- 4/b kapsamında sigortalı olanlar,
- 5510 sayılı Kanun kapsamında genel sağlık sigortasından yararlananlar,
- 1 Ekim 2008 sonrası ilk defa 4/c kapsamında sigortalı olan kamu görevlileri,
- 5510 sayılı Kanun kapsamında emekli aylığı veya sağlık yardımı alan kişiler,
- 5434 sayılı Emekli Sandığı ile geçmişten gelen korunmuş statüsü bulunmayan kişiler.
Bu dosyalarda dava genellikle SGK’nın ilaç bedelini karşılamaması nedeniyle açılır. İş mahkemesinde açılan davada, ilacın dava süresince karşılanması için ihtiyati tedbir talep edilir.
Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarında da, 5510 sayılı Kanun’un yürürlüğünden sonra prim esasına dayalı yeni sistemde SGK işlemlerinin 5510 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi hâlinde iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiştir. Özellikle 5434 sayılı Kanun’a tabi geçmiş hizmeti bulunmayan kişiler bakımından, ilaç bedelinin SGK tarafından ödenmemesinden doğan uyuşmazlığın 5510 sayılı Kanun m.101 gereği iş mahkemesinde görülmesi gerektiği kabul edilmektedir.
İdare Mahkemesi Ne Zaman Görevlidir?
İdare mahkemesi, her kamu görevlisi veya her kamu emeklisi bakımından otomatik olarak görevli değildir. İdari yargı, özellikle 1 Ekim 2008’den önce 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu’na tabi iştirakçi olanlar ve bunların korunmuş statüleri bakımından gündeme gelir.
Bu nedenle idare mahkemesi ihtimali özellikle şu durumda değerlendirilir:
- Kişi 1 Ekim 2008’den önce 5434 sayılı Emekli Sandığı iştirakçisi ise,
- kişi 5434 sayılı Kanun’a göre emekli, dul veya yetim aylığı alıyorsa,
- uyuşmazlık 5510 sayılı Kanun’un genel sağlık sigortası hükümlerinden değil, 5434 sayılı Kanun ve geçiş hükümlerinden kaynaklanıyorsa,
- SGK’nın yaptığı işlem, bu korunmuş Emekli Sandığı statüsüne bağlı olarak idari işlem niteliğini koruyorsa.
Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarında, 5754 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden önce Emekli Sandığı iştirakçisi olan memurlar, diğer kamu görevlileri ve 5434 sayılı Kanun’a göre emekli, dul veya yetim aylığı alanlar yönünden SGK işlemlerinin idari işlem niteliğini korumaya devam ettiği; bu kişilerle ilgili uyuşmazlıklarda idari yargının görevli olacağı ifade edilmiştir.
Pratik Ayrım Nasıl Yapılır?
Pratikte ayrım şöyle kurulmalıdır:
Uyuşmazlık 5510 sayılı Kanun’dan kaynaklanıyorsa:
Dava kural olarak iş mahkemesinde açılır. Dava süresince ilaç temini için ihtiyati tedbir talep edilir.
Uyuşmazlık 1 Ekim 2008 öncesi 5434 sayılı Emekli Sandığı statüsüyle bağlantılıysa:
Dava idare mahkemesinde açılır. Dava süresince ilaç temini için yürütmenin durdurulması talep edilir.
Kişi bugün kamu görevlisi olabilir ama ilk defa 1 Ekim 2008’den sonra 4/c kapsamında sigortalı olmuşsa:
Bu durum tek başına idari yargıyı göstermez. Bu kişiler bakımından uyuşmazlık çoğu zaman 5510 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilir.
Kişi kamu emeklisi olabilir ama hangi kanuna göre emekli olduğu önemlidir:
5434 sayılı Kanun’a göre emekli, dul veya yetim aylığı alanlarda idari yargı ihtimali güçlüdür. 5510 sayılı Kanun kapsamında emekli olanlarda ise iş mahkemesi gündeme gelebilir.
Tedbir veya Yürütmenin Durdurulması Kararı Çıkarsa İlaç Hemen Alınır mı?
Mahkeme ihtiyati tedbir veya yürütmenin durdurulması kararı verirse, karar SGK’ya sunulur ve uygulanması istenir. Kararın kapsamına göre ilacın dava süresince SGK tarafından karşılanması sağlanabilir.
Burada kararın metni önemlidir. Mahkeme yalnızca belirli bir süre için, belirli rapor kapsamında veya tedavi devam ettiği müddetçe ödeme yapılmasına karar verebilir. Bu nedenle mahkeme kararının açık, uygulanabilir ve ilacın adı ile tedavi sürecini kapsayacak şekilde kurulması gerekir.
Kamuoyuna yansıyan bazı kararlarda da mahkemelerin, kanser hastalarının dava süresince tedaviye erişebilmesi için SGK tarafından karşılanmayan ilaçların ödenmesine yönelik ihtiyati tedbir veya yürütmenin durdurulması kararları verdiği görülmektedir.
Bu tür kararlar, davanın kesin olarak kazanıldığı anlamına gelmez. Ancak hasta açısından en önemli sonucu doğurur: Dava devam ederken tedaviye erişim sağlanır.
Tedbir Kararı Davanın Kazanıldığı Anlamına Gelir mi?
Hayır. İhtiyati tedbir veya yürütmenin durdurulması kararı, davanın kesin olarak kazanıldığı anlamına gelmez. Bu kararlar geçici hukuki koruma niteliğindedir.
Ancak kanser ilacı davalarında geçici koruma kararı çoğu zaman hayati önemdedir. Çünkü hastanın ilaca dava sonunda değil, tedavi süreci içinde ihtiyacı vardır. Bu nedenle dava dilekçesinde yalnızca nihai talep değil, geçici koruma talebi de güçlü şekilde kurulmalıdır.
Dava Süresince Kanser İlacı SGK Tarafından Ödenir mi?
Evet. Mahkeme ihtiyati tedbir veya yürütmenin durdurulması kararı verirse, dava devam ederken kanser ilacının SGK tarafından karşılanması mümkündür.
İhtiyati Tedbir Kararı Nedir?
İhtiyati tedbir, dava devam ederken geçici koruma sağlayan karardır. Kanser ilacı davalarında tedbirin amacı, hastanın dava sonuçlanmadan tedaviden mahrum kalmasını önlemektir.
İş mahkemesinde açılan davalarda genellikle ihtiyati tedbir talep edilir.
Yürütmenin Durdurulması Kararı Nedir?
İdare mahkemesinde açılan davalarda yürütmenin durdurulması talep edilir. Mahkeme, SGK’nın ret işlemi uygulanırsa hastanın telafisi güç zarar göreceğini değerlendirirse yürütmenin durdurulmasına karar verebilir.
Tedbir Kararı Çıkarsa İlaç Hemen Alınır mı?
Tedbir veya yürütmenin durdurulması kararı çıktıktan sonra karar SGK’ya sunulur ve uygulanması istenir. Kararın kapsamına göre ilacın bedeli dava süresince SGK tarafından karşılanabilir.
Tedbir Kararı Davanın Kazanıldığı Anlamına Gelir mi?
Hayır. Tedbir kararı davanın kesin kazanıldığı anlamına gelmez. Ancak hasta açısından en önemli sonucu doğurur: Dava devam ederken tedaviye erişim sağlar.
Daha Önce Ödenen Kanser İlacı Bedeli SGK’dan Geri Alınabilir mi?
Evet. Hasta ilacı kendi imkânlarıyla satın aldıysa, ödenen ilaç bedellerinin SGK’dan iadesi dava yoluyla talep edilebilir.
İlaç Bedeli İadesi İçin Hangi Belgeler Gerekir?
İlaç bedeli iadesi için şu belgeler önemlidir:
- İlaç faturası
- Ödeme dekontu
- Reçete
- İlaç kullanım raporu
- Onkoloji raporu
- Endikasyon dışı kullanım onayı
- SGK başvurusu
- SGK ret cevabı
Hem Geçmiş Ödemeler Hem Gelecek İlaçlar İstenebilir mi?
Evet. Hasta hem daha önce kendi cebinden ödediği ilaç bedellerinin iadesini hem de tedavi devam ettiği sürece ilacın SGK tarafından karşılanmasını talep edebilir.
Keytruda SGK Tarafından Karşılanır mı?
Keytruda bazı tanı ve endikasyonlarda SGK tarafından karşılanabilir. Ancak her kanser türünde ve her hasta için otomatik ödeme yapılmaz. SGK ödeme yapmazsa, tıbbi zorunluluk bulunması hâlinde dava açılabilir.
Keytruda için dava açılırken hastanın kanser türü, evresi, PD-L1 düzeyi, önceki tedavileri ve onkoloji raporu önemlidir.
Opdivo SGK Tarafından Karşılanır mı?
Opdivo da bazı kanser türlerinde ve belirli şartlarda SGK ödeme kapsamında olabilir. Ancak SUT şartları sağlanmadığı gerekçesiyle SGK ödeme yapmazsa, hasta dava açabilir.
Opdivo davalarında özellikle hastalığın evresi, önceki tedaviler, tıbbi zorunluluk ve alternatif tedavi bulunup bulunmadığı önemlidir.
Tecentriq SGK Tarafından Karşılanır mı?
Tecentriq için de ödeme durumu hastanın tanısına, evresine, biyobelirteç sonuçlarına ve güncel SUT şartlarına göre belirlenir. SGK ödeme yapmazsa, dava yoluyla ilacın karşılanması talep edilebilir.
Enhertu SGK Tarafından Karşılanır mı?
Enhertu özellikle bazı meme kanseri ve diğer HER2 pozitif kanser türlerinde gündeme gelen yüksek maliyetli ilaçlardandır. SGK tarafından ödeme yapılmadığı durumlarda, hastanın tıbbi raporları ve tedavi zorunluluğu ile dava açılması mümkündür.
Lynparza ve Zejula SGK Tarafından Karşılanır mı?
Lynparza ve Zejula, özellikle yumurtalık kanseri ve bazı genetik mutasyonlarla ilişkili kanser türlerinde gündeme gelebilir. Ancak bu ilaçların ödenip ödenmeyeceği hastanın BRCA/HRD durumu, kanser evresi, tedavi geçmişi ve SUT şartlarına göre belirlenir.
SGK ödeme yapmazsa dava açılabilir.
Elahere SGK Tarafından Karşılanır mı?
Elahere, bazı yumurtalık kanseri dosyalarında gündeme gelen yeni nesil ilaçlardandır. SGK’nın ödeme yapmaması hâlinde idare mahkemesinde veya somut dosyaya göre görevli mahkemede dava açılması mümkündür.
Minar Hukuk tarafından yürütülen ve basına yansıyan dosyada Ankara 2. İdare Mahkemesi, SGK’nın Elahere isimli ilacın bedelini karşılamama kararına karşı yürütmenin durdurulmasına karar vermiştir.
Avastin, Altuzan ve Bevacizumab SGK Tarafından Karşılanır mı?
Bevacizumab etken maddeli ilaçlar bazı kanser türlerinde ödeme kapsamında olabilir. Ancak her hasta için otomatik ödeme yapılmaz. Tanı, evre, tedavi basamağı ve SUT şartları sağlanmadığı gerekçesiyle SGK ödeme yapmazsa dava açılabilir.
SGK Kanser İlacı Davasında Bilirkişi İncelemesi
Kanser ilacı davalarında bilirkişi incelemesi davanın sonucunu etkileyebilir. Mahkeme, ilacın hasta için zorunlu olup olmadığını, alternatif tedavi bulunup bulunmadığını ve ilacın bilimsel olarak uygunluğunu değerlendirmek için bilirkişi görüşü alabilir.
Bilirkişi Hangi Sorulara Cevap Verir?
Bilirkişi genellikle şu sorulara cevap verir:
- Hastanın tanısı nedir?
- Hastalık hangi evrededir?
- Daha önce hangi tedaviler uygulanmıştır?
- Talep edilen ilaç hasta için uygun mudur?
- İlacın kullanılmaması telafisi güç zarar doğurur mu?
- Alternatif tedavi seçeneği var mıdır?
- İlacın tıbbi zorunluluğu var mıdır?
Bilirkişi Raporu Olumsuz Gelirse Ne Yapılır?
Bilirkişi raporu eksik veya hatalıysa itiraz edilebilir. Eksik tıbbi değerlendirme, güncel literatürün dikkate alınmaması, hastanın mutasyon veya tedavi geçmişinin yanlış değerlendirilmesi gibi durumlarda ek rapor veya yeni bilirkişi incelemesi talep edilebilir.
SGK Kanser İlacı Davası Ne Kadar Sürer?
SGK kanser ilacı davasının süresi mahkemeye, bilirkişi incelemesine, SGK savunmasına, tedbir kararına yapılan itirazlara ve istinaf sürecine göre değişir.
Ancak bu davalarda en önemli konu davanın ne zaman biteceği değildir. Asıl önemli konu, dava açılırken ihtiyati tedbir veya yürütmenin durdurulması istenerek hastanın dava devam ederken ilaca erişebilmesidir.
Tedbir Kararı Kaç Günde Çıkar?
Her dosyada süre değişir. Ancak acil sağlık dosyalarında mahkemeler kısa sürede tedbir kararı verebilir.
SGK Kanser İlacı Davasında En Çok Sorulan Sorular
SGK’nın karşılamadığı kanser ilacı için dava açılabilir mi?
Evet. İlacın hasta için tıbben zorunlu olduğu, SGK’nın ödeme yapmadığı ve tedavinin gecikmesinin ciddi zarar doğuracağı durumlarda dava açılabilir.
Dava açılırsa ilaç dava bitmeden alınabilir mi?
Evet. Mahkeme ihtiyati tedbir veya yürütmenin durdurulması kararı verirse, dava devam ederken ilacın SGK tarafından karşılanması mümkündür.
SGK’nın ödemediği akıllı ilaç bedeli geri alınabilir mi?
Evet. Hasta ilacı kendi imkânlarıyla aldıysa, fatura ve tıbbi belgelerle birlikte bedelin SGK’dan iadesi dava yoluyla talep edilebilir.
Hangi kanser ilaçları için dava açılır?
Keytruda, Opdivo, Tecentriq, Enhertu, Lynparza, Zejula, Elahere, Avastin, Altuzan, Tagrisso, Ibrance, Kisqali, Darzalex ve benzeri akıllı ilaçlar, immünoterapi ilaçları ve hedefe yönelik tedaviler için SGK ödeme yapmadığında dava açılabilir.
SGK kanser ilacı davasında hangi mahkeme görevlidir?
Çoğu dosyada iş mahkemesi görevlidir. Ancak kamu görevlileri, emekli sandığı geçmişi veya idari işlem niteliği taşıyan ret kararlarında idare mahkemesi gündeme gelebilir.
Endikasyon dışı kullanım onayı SGK’nın ödeme yapacağı anlamına gelir mi?
Hayır. Endikasyon dışı kullanım onayı ilacın hasta bakımından kullanılabilirliğini gösterir. SGK’nın ödeme yapması için ayrıca SGK başvurusu ve gerekirse dava süreci gerekir.
Hasta Vefat Ederse Kanser İlacı Davası Ne Olur?
Hasta dava devam ederken vefat ederse ileriye dönük ilaç temini talebi konusuz kalabilir. Ancak hasta daha önce ilacı kendi cebinden aldıysa, ödenmiş ilaç bedellerinin iadesi yönünden mirasçılar davaya devam edebilir.
Bu nedenle dava yalnızca gelecekteki ilaç temini için değil, geçmişte ödenen ilaç faturaları için de doğru şekilde kurulmalıdır.
Kanser İlacı Davalarında Kamuoyuna Yansıyan Mahkeme Kararları
Kanser ilacı bedellerinin SGK tarafından karşılanmasına ilişkin uyuşmazlıklar, uygulamada hem iş mahkemeleri hem de idare mahkemeleri önüne gelebilmektedir. Kamuoyuna yansıyan bazı kararlarda mahkemeler, hastanın tedaviye erişiminin gecikmemesi için ihtiyati tedbir veya yürütmenin durdurulması kararı vermiştir.
Bu kararlar, SGK tarafından karşılanmayan kanser ilaçları bakımından dava yolunun yalnızca teorik bir imkân olmadığını; doğru tıbbi belgeler, doğru başvuru ve doğru yargı yolu ile dava süresince ilaca erişim sağlanabileceğini göstermektedir.
Cumhuriyet: Kanser hastasının hayati ilacı için yürütmeyi durdurma kararı
Milliyet: Mahkemeden emsal karar: Dava süresince kanser ilacı SGK tarafından ödenecek
Yeni Asır: Kanser ilacını dava boyunca SGK ödeyecek
SGK Kanser İlacı Başvuru Dilekçesi Örneği
Aşağıdaki dilekçe örneği, SGK tarafından karşılanmayan kanser ilacı için kuruma başvuru yapılırken kullanılabilecek genel bir taslaktır. Her hastanın tanısı, tedavi geçmişi, ilacın adı, endikasyon durumu ve SGK ödeme şartları farklı olduğundan dilekçe somut dosyaya göre uyarlanmalıdır.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI’NA
/ İLGİLİ SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ’NE
KONU
Müvekkil / hasta ……………… hakkında düzenlenen tıbbi raporlar uyarınca kullanılması zorunlu görülen ……………… isimli / ……………… etken maddeli kanser ilacının bedelinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanması; daha önce hasta tarafından ödenen ilaç bedelleri mevcut ise bu bedellerin iadesi ve tedavi devam ettiği sürece ilaç bedelinin kurumca ödenmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
Başvuru sahibi ……………… T.C. kimlik numaralı ………………, ……………… tanısı ile tedavi görmektedir. Hastanın tedavisi ……………… Hastanesi / Üniversitesi / Onkoloji Kliniği tarafından takip edilmektedir.
Hastanın mevcut hastalığı, hastalık evresi, önceki tedavileri, güncel klinik durumu ve ilgili tıbbi raporlar birlikte değerlendirildiğinde, hekimler tarafından ……………… isimli / ……………… etken maddeli ilacın kullanılması gerekli görülmüştür.
Söz konusu ilaç, hastanın kanser tedavisi bakımından tıbben zorunlu niteliktedir. İlacın kullanılmaması, tedavinin gecikmesi veya tedaviye ara verilmesi hâlinde hastalığın ilerlemesi, tedavi şansının azalması ve telafisi güç zararların doğması ihtimali bulunmaktadır.
İlacın yüksek maliyetli olması nedeniyle hasta tarafından sürekli olarak karşılanması mümkün değildir. Bu nedenle, hastanın tedaviye erişiminin sağlanabilmesi için ilaç bedelinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanması gerekmektedir.
Hastaya ilişkin reçete, onkoloji raporu, sağlık kurulu raporu, epikriz belgeleri, patoloji raporu, genetik test / mutasyon sonucu, endikasyon dışı kullanım onayı, ilaç faturaları ve diğer tıbbi belgeler başvuru ekinde sunulmaktadır.
HUKUKİ NEDENLER
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, Sağlık Uygulama Tebliği, ilgili SGK mevzuatı, Anayasa’nın yaşam hakkı, sağlık hakkı ve sosyal güvenlik hakkına ilişkin hükümleri ile sair mevzuat.
SONUÇ VE TALEP
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
- ……………… isimli / ……………… etken maddeli kanser ilacının hasta ……………… yönünden SGK tarafından karşılanmasına,
- Tedavi devam ettiği sürece ilacın bedelinin kurumca ödenmesine,
- Hasta tarafından daha önce ödenmiş ilaç bedelleri mevcut ise bu bedellerin başvuru sahibine iadesine,
- Başvurunun hastanın sağlık durumu dikkate alınarak ivedilikle değerlendirilmesine,
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.
Başvuran / Hasta / Vekili
Ad Soyad: ………………
T.C. Kimlik No: ………………
Adres: ………………
Telefon: ………………
Tarih ve İmza
Tarih: ………………
İmza: ………………
SGK Kanser İlacı Başvurusuna Eklenecek Belgeler
SGK’ya yapılacak başvuruda tıbbi ve mali belgelerin mümkün olduğunca eksiksiz sunulması gerekir. Eksik belge, başvurunun reddedilmesine veya sürecin uzamasına neden olabilir.
- Onkoloji uzmanı raporu
- Sağlık kurulu raporu
- Reçete
- Epikriz belgeleri
- Patoloji raporu
- Genetik test / mutasyon sonucu
- PET, MR, BT veya diğer görüntüleme sonuçları
- Endikasyon dışı kullanım onayı
- İlaç kullanım raporu
- İlaç faturası ve ödeme dekontu
- SGK başvuru dilekçesi
- Hasta kimlik ve iletişim bilgileri
- Vekil aracılığıyla başvuru yapılıyorsa vekâletname


