Özel güvenlik görevlileri; AVM, site, hastane, fabrika, okul, banka, kamu kurumu, şantiye, otel ve iş merkezlerinde çoğunlukla vardiyalı olarak çalışmaktadır. Özel güvenlik sektöründe özellikle 12 saat çalışma 24 saat dinlenme, 12 saat çalışma 36 saat dinlenme, 24 saat çalışma 24 saat dinlenme ve 24 saat çalışma 48 saat dinlenme şeklindeki vardiya sistemleri sık görülmektedir.
Vardiyalı çalışma yapılması, özel güvenlik görevlisinin fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil, yıllık izin, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı haklarını ortadan kaldırmaz.
Ancak özel güvenlik çalışanlarında fazla mesai hesabı klasik bir işçiye göre daha ayrıntılıdır. Yalnızca “12 saat çalışıyor” veya “24 saat nöbet tutuyor” denilerek hesaplama yapılamaz. İşçinin fiilen kaç saat çalıştığı, ara dinlenmesini gerçekten kullanıp kullanmadığı, vardiyanın gece dönemine denk gelip gelmediği, haftada kaç vardiya tuttuğu ve gece çalışması için yazılı onay verip vermediği birlikte değerlendirilmelidir.
Özel güvenlik çalışanlarının işçilik hakları temel olarak 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında değerlendirilir. Özel güvenlik faaliyetinin kendisine ilişkin esaslar ise 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ile düzenlenmiştir.
Özel Güvenlik Görevlisi Fazla Mesai Alabilir mi?
Evet. Özel güvenlik görevlileri de diğer işçiler gibi fazla çalışma ücreti talep edebilir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. maddesine göre fazla çalışma, kural olarak haftalık 45 saati aşan çalışmadır. Her bir fazla çalışma saatinin normal saat ücretinin yüzde 50 artırılması suretiyle ödenmesi gerekir.
Bu nedenle işçinin özel güvenlik görevlisi olması veya vardiyalı çalışması fazla mesai hakkını ortadan kaldırmaz.
Uygulamada işverenler bazen “12 saat çalışıp ertesi gün dinleniyorsun, bu nedenle fazla mesain yok” şeklinde savunma yapmaktadır. Bu yaklaşım tek başına doğru değildir. Fazla mesai hesabında vardiyanın kaç saat sürdüğünden çok, belirli bir hafta içerisinde işçinin kaç saat fiilen çalıştığı önemlidir.
Fazla çalışma, kıdem tazminatı, işe iade ve diğer işçilik alacaklarının genel esasları için İzmir İş Avukatı sayfamızı da inceleyebilirsiniz.
12 Saat Çalışan Özel Güvenlik Görevlisi Kaç Saat Fazla Mesai Yapar?
“12 saat çalışan güvenlik görevlisi kaç saat fazla mesai yapar?” sorusunun tek bir rakamla cevaplanması mümkün değildir.
Öncelikle 12 saatlik vardiyanın tamamının fiilî çalışma olup olmadığı belirlenmelidir. İşçinin kullandığı ara dinlenmeleri çalışma süresinden düşülür. Daha sonra aynı hafta içinde kaç gün çalışıldığı hesaplanır.
Örneğin bir güvenlik görevlisi haftada 4 gün 12 saat işyerinde bulunuyorsa, bu 48 saatin tamamı doğrudan çalışma süresi sayılmaz. Ara dinlenmeleri düşüldükten sonra gerçek çalışma süresine ulaşılır.
Ayrıca çalışma gece vardiyasında yapılıyorsa gece çalışmasına ilişkin özel hükümler de dikkate alınmalıdır.
Bu nedenle “12 saat vardiya = günde 4,5 saat fazla mesai” şeklinde otomatik bir hesaplama doğru değildir.
12/24 Çalışan Güvenlik Görevlisi Fazla Mesai Alır mı?
Özel güvenlik sektöründeki en yaygın vardiya sistemlerinden biri 12 saat çalışma, 24 saat dinlenme sistemidir.
Bu sistemde işçi bir vardiyada 12 saat çalıştıktan sonra 24 saat dinlenmekte ve tekrar vardiyaya gelmektedir. Böyle bir çalışma sisteminde bazı haftalarda çalışma günü sayısı diğer haftalara göre daha fazla olabilir.
Dolayısıyla fazla mesai hesabının haftalık olarak yapılması gerekir.
Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 2015/30112 E., 2018/7873 K. sayılı kararında 12 saat çalışma ve 24 saat dinlenme esasına göre çalışan özel güvenlik görevlisinin çalışma düzeni değerlendirilmiştir.
Kararda işçinin 12 saatlik vardiyasından ara dinlenmesi düşülerek gerçek çalışma süresi belirlenmiş ve gece döneminde yapılan çalışmalar ayrıca incelenmiştir.
Kararın tam metnine Adalet Bakanlığı İçtihat Sistemi üzerinden ulaşılabilir.
Ancak burada önemli bir ayrım vardır. Bu tür eski Yargıtay kararları değerlendirilirken 2015 yılında özel güvenlik çalışanlarının gece çalışmasına ilişkin yapılan kanun değişikliği mutlaka dikkate alınmalıdır.
12/36 Çalışan Özel Güvenlik Görevlisi Fazla Mesai Alır mı?
Özel güvenlik sektöründe sık görülen diğer bir sistem 12 saat çalışma, 36 saat dinlenme sistemidir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2025/9767 E., 2026/2880 K. ve 31.03.2026 tarihli kararında doğrudan bu çalışma düzenine ilişkin değerlendirme yapılmıştır.
Kararda güvenlik görevlisinin 12 saatlik vardiyasından 1,5 saat ara dinlenmesi düşülmüş ve günlük fiilî çalışma süresi 10,5 saat kabul edilmiştir.
İşçinin bir hafta 4 gün çalıştığı durumda:
4 x 10,5 saat = 42 saat
Diğer hafta 3 gün çalıştığı durumda:
3 x 10,5 saat = 31,5 saat
çalışma yapıldığı kabul edilmiştir.
Bu nedenle gündüz vardiyaları açısından haftalık 45 saat aşılmadığından fazla çalışma oluşmadığı değerlendirilmiştir.
Bununla birlikte gece vardiyaları ayrıca incelenmiştir.
Bu karar özellikle “12/36 güvenlik görevlisi fazla mesai alır mı?” sorusu bakımından güncel ve önemli bir Yargıtay kararıdır.
Kararın tam metni için: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2025/9767 E., 2026/2880 K.
24 Saat Çalışan Güvenlik Görevlisi Fazla Mesai Alır mı?
Özel güvenlik görevlisinin 24 saat nöbet tutması, 24 saatin tamamının otomatik olarak çalışma süresi kabul edilmesi anlamına gelmez.
Bununla birlikte 24 saatlik nöbet sistemlerinde fazla çalışma ihtimali oldukça yüksektir.
Burada işçinin nöbet sırasında:
- uyuyup uyuyamadığı,
- görev yerinden ayrılıp ayrılamadığı,
- tek başına görev yapıp yapmadığı,
- dinlenme odasının bulunup bulunmadığı,
- nöbet sırasında sürekli kamera veya giriş kontrolü yapıp yapmadığı,
- fiilen ne kadar süre dinlenebildiği
araştırılmalıdır.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 2016/2543 E., 2016/2024 K. sayılı kararında 24 saat çalışıp 24 saat dinlenen bir özel güvenlik görevlisinin çalışma düzeni değerlendirilmiştir.
Yargıtay söz konusu olayda, yapılan işin niteliğini dikkate alarak 24 saatlik nöbette 4 saat ara dinlenmesi bulunduğunu ve fiilî çalışmanın 20 saat olduğunu kabul etmiştir.
Sonrasında günlük 11 saati aşan süreler dikkate alınarak fazla çalışma hesabı yapılmıştır.
Kararın tamamına buradan ulaşabilirsiniz.
24/24 Çalışan Güvenlik Görevlisinin Fazla Mesaisi Nasıl Hesaplanır?
24 saat çalışma ve 24 saat dinlenme sisteminde işçi bir hafta 3 gün, diğer hafta ise 4 gün çalışabilir.
Ancak fazla mesai hesabı yapılırken yalnızca haftalık toplam süre dikkate alınmaz. İş Kanunu kapsamında günlük çalışma sınırları da değerlendirilir.
Bu nedenle 24 saatlik nöbet sisteminde;
- gerçek ara dinlenme süresi,
- fiilî çalışma süresi,
- günlük 11 saat sınırı,
- vardiyanın gece dönemine denk gelen kısmı
ayrı ayrı hesaplanmalıdır.
Her 24 saatlik nöbette aynı miktarda ara dinlenmesi bulunduğunun kabul edilmesi de doğru değildir. Örneğin tek kişinin görev yaptığı site güvenliğinde işçi gece boyunca kapı açıyor, kamera izliyor ve devriye atıyorsa, işverenin “8 saat dinleniyordu” savunmasının somut kayıtlarla desteklenmesi gerekebilir.
24/48 Çalışan Güvenlik Görevlisi Fazla Mesai Alabilir mi?
24 saat çalışma ve 48 saat dinlenme sisteminde işçinin haftalık toplam çalışma süresi bazı dönemlerde 45 saati aşmayabilir.
Ancak bu durum otomatik olarak fazla mesai bulunmadığı anlamına gelmez.
Özellikle günlük 11 saatlik çalışma sınırı ve fiilî çalışma süresi ayrıca incelenmelidir.
24 saatlik vardiya içerisinde işçinin ne kadar süre gerçekten dinlendiği belirlenmeden sağlıklı fazla mesai hesabı yapılamaz.
Özel Güvenlik Görevlisi Gece 12 Saat Çalışabilir mi?
Bu konuda internette bulunan birçok bilgi güncel değildir.
İş Kanunu m.69’a göre genel kural olarak işçilerin gece çalışması 7,5 saati geçemez.
Ancak özel güvenlik çalışanları bakımından önemli bir istisna bulunmaktadır.
2015 yılında yapılan değişiklikle özel güvenlik hizmetlerinde işçinin yazılı onayının alınması şartıyla 7,5 saatin üzerinde gece çalışması yaptırılabilmesi mümkün hâle getirilmiştir.
Bu nedenle bugün özel güvenlik çalışanları bakımından:
“Gece 7,5 saati geçen her çalışma otomatik olarak fazla mesaidir.”
şeklindeki ifade doğru değildir.
Özellikle 23 Nisan 2015 sonrasındaki çalışma dönemleri bakımından işçinin gece çalışmasına ilişkin yazılı onayının bulunup bulunmadığı incelenmelidir.
Özel Güvenlik Gece Vardiyası Fazla Mesai Sayılır mı?
Gece vardiyasında çalışılması tek başına fazla mesai anlamına gelmez.
Ancak gece vardiyasındaki çalışma süresi, haftalık çalışma toplamı, günlük çalışma sınırı ve işçinin yazılı muvafakati fazla mesai hesabını etkileyebilir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2025/9767 E., 2026/2880 K. sayılı güncel kararında da özel güvenlik görevlisinin gece vardiyası bakımından 2015 yılındaki mevzuat değişikliğini özellikle dikkate almıştır.
Kararda işçiden gece çalışması için alınan muvafakatların incelenmesi ve çalışma dönemlerinin buna göre ayrılması gerektiği belirtilmiştir.
Bu nedenle özel güvenlik çalışanlarının fazla mesai davalarında 2015 öncesi ve 2015 sonrası çalışma dönemleri aynı şekilde hesaplanmamalıdır.
Özel Güvenlik Görevlisi Günde En Fazla Kaç Saat Çalışabilir?
İş Kanunu m.63 uyarınca tarafların anlaşmasıyla haftalık çalışma süresi günlere farklı şekilde dağıtılabilir.
Ancak günlük çalışma süresi kural olarak 11 saati aşamaz.
Bu nedenle vardiyanın 12 saat olması ile işçinin 12 saatin tamamını fiilen çalışması aynı şey değildir.
Ara dinlenmeler çalışma süresinden sayılmaz.
Bununla birlikte işçinin gerçekte hiç dinlenemediği veya “mola” olarak gösterilen sürede çalışmaya devam ettiği ileri sürülüyorsa, fiilî çalışma düzeni ayrıca ispatlanabilir.
12 Saatlik Güvenlik Vardiyasında Kaç Saat Mola Düşülür?
4857 sayılı İş Kanunu m.68 uyarınca;
- 4 saat veya daha kısa çalışmalarda en az 15 dakika,
- 4 saatten fazla ve 7,5 saate kadar çalışmalarda en az 30 dakika,
- 7,5 saatten fazla çalışmalarda en az 1 saat
ara dinlenmesi verilmelidir.
Ancak Yargıtay uygulamasında uzun vardiyalar bakımından çalışma süresinin uzunluğuna ve işin niteliğine göre daha yüksek ara dinlenmeleri de kabul edilebilmektedir.
Örneğin 2026 tarihli Yargıtay kararında 12 saatlik özel güvenlik vardiyasından 1,5 saat ara dinlenmesi düşülmüştür.
Bununla birlikte mahkemeler her uyuşmazlıkta yalnızca teorik mola süresine bakmamalıdır.
İşçi tek başına güvenlik noktasında bulunuyor, yemek yerken dahi gelen araçlara kapıyı açıyor, kamera takip ediyor ve görev yerini terk edemiyorsa “ara dinlenmesi”nin gerçekten kullanılıp kullanılmadığı ayrıca tartışılabilir.
Güvenlik Görevlisi Molada Kapıda Duruyorsa Bu Süre Çalışmadan Sayılır mı?
Ara dinlenmesinin temel özelliği işçinin bu süre içerisinde iş görme borcundan kurtulmasıdır.
İşçi sözde yemek molasında olsa dahi;
- güvenlik kamerasını izlemeye devam ediyor,
- araç giriş çıkışını kontrol ediyor,
- ziyaretçi kabul ediyor,
- telefon veya telsiz çağrılarına cevap veriyor,
- görev yerini terk edemiyor
ise bu sürenin gerçek anlamda ara dinlenmesi olup olmadığı tartışılabilir.
Bu nedenle özellikle tek güvenlik personelinin bulunduğu işyerlerinde mola sürelerinin somut çalışma düzenine göre değerlendirilmesi gerekir.
Özel Güvenlik Görevlisinin Hafta Tatili Hakkı Var mı?
Evet.
Özel güvenlik hizmetlerinin haftanın yedi günü devam etmesi işçinin hafta tatili hakkını kaldırmaz.
İş Kanunu m.46 uyarınca işçilere yedi günlük zaman dilimi içerisinde kesintisiz en az 24 saat hafta tatili verilmesi gerekir.
Hafta tatilinin mutlaka pazar günü olması zorunlu değildir. Vardiyalı çalışan güvenlik görevlisinin hafta tatili salı, çarşamba veya başka bir güne denk gelebilir.
Önemli olan işçiye yasal dinlenme süresinin gerçekten kullandırılmasıdır.
Güvenlik Görevlisi 7 Gün Üst Üste Çalıştırılabilir mi?
Özel güvenlik sektöründe diğer personelin raporlu olması, işten ayrılması veya joker personel bulunmaması nedeniyle işçilerin uzun süre izin kullanmadan çalıştırıldığı durumlarla karşılaşılmaktadır.
İşçinin yedi günlük dönem içerisinde kesintisiz 24 saat hafta tatili kullanıp kullanmadığı değerlendirilmelidir.
Hafta tatilinin kullandırılmaması hâlinde işçinin ayrıca hafta tatili ücreti talebi gündeme gelebilir.
Güvenlik Görevlisi Pazar Günü Çalışırsa Ek Ücret Alır mı?
Pazar günü çalışılması tek başına ek ücret doğurmaz.
Çünkü vardiyalı işlerde hafta tatili haftanın başka bir günü kullandırılabilir.
Önemli olan işçiye yedi günlük çalışma dönemi içerisinde en az 24 saat kesintisiz hafta tatili verilmesidir.
İşçinin hafta tatili pazar günü olarak belirlenmiş ve buna rağmen çalıştırılmışsa hafta tatili alacağı gündeme gelebilir.
Özel Güvenlik Görevlisi Bayramda Çalışırsa Ne Kadar Ücret Alır?
Özel güvenlik hizmetleri 1 Ocak, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 15 Temmuz, 30 Ağustos, 29 Ekim ile Ramazan ve Kurban Bayramı günlerinde de devam edebilir.
Ancak güvenlik hizmetinin devam etmesi işçinin genel tatil ücretini ortadan kaldırmaz.
İş Kanunu m.47 uyarınca işçi ulusal bayram ve genel tatil gününde çalışmazsa o günün ücretini yine alır.
Çalışırsa ise normal ücretinin yanında ayrıca bir günlük ücret daha ödenmesi gerekir.
Bu nedenle “vardiyası zaten o güne denk geliyordu” savunması tek başına ek ücret ödenmemesini haklı kılmaz.
Özel Güvenlik Görevlisine Bayram Çalışması Yerine İzin Verilebilir mi?
Ulusal bayram ve genel tatil çalışması ile fazla çalışma birbirinden farklıdır.
İşçinin resmî tatilde yaptığı çalışma karşılığında kanunda öngörülen ücretin ödenmesi gerekir.
İşverenin daha sonraki bir gün işçiye izin vermesi her durumda ulusal bayram ve genel tatil ücretinin yerine geçmez.
Taşeron Özel Güvenlik Görevlisinin Hakları Nelerdir?
Özel güvenlik sektöründe birçok işçi özel güvenlik şirketi üzerinden işe alınmakta ancak fiilen başka bir işyerinde çalışmaktadır.
Örneğin işçi güvenlik şirketinin çalışanı görünürken fiilen;
- hastanede,
- belediyede,
- fabrikada,
- AVM’de,
- üniversitede,
- sitede,
- bankada
görev yapabilir.
Bu durumda İş Kanunu m.2 kapsamında bir asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunup bulunmadığı değerlendirilir.
Şartları oluşmuşsa asıl işveren, alt işveren işçilerinin o işyeriyle ilgili işçilik haklarından alt işveren ile birlikte sorumlu olabilir.
Taşeron Güvenlik Görevlisi Tazminatını Kimden Alır?
Bu sorunun cevabı somut çalışma ilişkisine göre değişir.
İşçinin SGK kaydının yalnızca özel güvenlik şirketinde bulunması, hizmet verilen işyerinin hiçbir sorumluluğunun bulunmadığı anlamına gelmez.
İş Kanunu m.2 kapsamında geçerli bir asıl işveren-alt işveren ilişkisi varsa işçilik alacakları bakımından birlikte sorumluluk gündeme gelebilir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2025/9767 E., 2026/2880 K. sayılı kararında da özel güvenlik çalışanı yönünden asıl işveren-alt işveren ilişkisi değerlendirilmiştir.
Güvenlik Şirketi Değişirse İşçinin Kıdemi Sıfırlanır mı?
Özellikle kamu kurumları, hastaneler, siteler ve büyük işletmelerde güvenlik hizmetini alan şirket zaman zaman değişebilmektedir.
İşçi aynı işyerinde çalışmaya devam ettiği hâlde yalnızca bordrosunda görünen özel güvenlik şirketinin değişmesi, işçinin kıdeminin her durumda sıfırlandığı anlamına gelmez.
İşyeri devri, alt işveren değişikliği, kesintisiz çalışma ve fiilî iş ilişkisi birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle aynı hastane veya fabrikada yıllarca çalışıp birkaç farklı güvenlik şirketinde sigortalı gösterilen işçinin hizmet süresinin yalnızca son güvenlik şirketindeki süreyle sınırlı olduğu sonucuna doğrudan varılamaz.
Özel Güvenlik Şirketi Çalışanı Başka Projeye Gönderebilir mi?
Özel güvenlik şirketlerinin farklı projeleri bulunabilir ve belirli ölçülerde işverenin yönetim hakkı kapsamında işçinin çalışma yeri değiştirilebilir.
Ancak proje değişikliği işçinin çalışma koşullarında esaslı değişiklik yaratıyorsa İş Kanunu m.22 gündeme gelir.
Örneğin;
- ücretin düşmesi,
- çalışma saatlerinin ciddi biçimde değişmesi,
- sürekli gece vardiyasına geçirilme,
- işyerinin çok daha uzak bir yere taşınması,
- ulaşım koşullarının ağırlaşması,
- görev şartlarının esaslı biçimde değişmesi
durumlarında ayrıca değerlendirme yapılmalıdır.
Güvenlik Görevlisi Proje Değişikliğini Kabul Etmek Zorunda mı?
Her proje değişikliği işçi tarafından kabul edilmek zorunda değildir.
İş Kanunu m.22 uyarınca çalışma koşullarındaki esaslı değişikliklerin işçiye yazılı olarak bildirilmesi gerekir.
İşçi tarafından altı işgünü içerisinde yazılı olarak kabul edilmeyen esaslı değişiklikler işçiyi bağlamaz.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2026/630 E., 2026/3001 K. ve 02.04.2026 tarihli kararında projesi sona eren bir özel güvenlik görevlisinin başka projede görevlendirilmesi ve çalışma koşulları değerlendirilmiştir.
Kararın tamamına buradan ulaşabilirsiniz.
Özel Güvenlik Görevlisi Fazla Mesai Ödenmediği İçin İşten Ayrılırsa Kıdem Tazminatı Alır mı?
Şartları varsa alabilir.
İş Kanunu m.24 kapsamında işveren tarafından işçinin ücretinin kanuna veya sözleşmeye uygun şekilde hesaplanmaması veya ödenmemesi işçiye haklı nedenle fesih hakkı verebilir.
Fazla çalışma ücreti de geniş anlamda ücret niteliğindedir.
Bu nedenle gerçekten fazla çalışma yaptığı hâlde karşılığı ödenmeyen işçi açısından haklı fesih ve kıdem tazminatı gündeme gelebilir.
Ancak burada önemli olan işçinin gerçekten fazla çalışma alacağı bulunduğunun ortaya konulabilmesidir.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 2013/21771 E., 2014/4386 K. sayılı kararında da özel güvenlik görevlisinin fazla çalışma alacağı ile işçinin haklı fesih iddiasının birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Kıdem tazminatının şartları ve hesaplama yöntemi için Kıdem Tazminatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Özel Güvenlik Görevlisi Kıdem Tazminatı Alabilir mi?
Özel güvenlik görevlisi olması işçinin kıdem tazminatı hakkını değiştirmez.
İşveren tarafından haklı neden olmaksızın işten çıkarılan veya kanunda belirtilen haklı sebeplerden biriyle iş sözleşmesini kendisi sona erdiren işçi şartları varsa kıdem tazminatı talep edebilir.
Özellikle;
- fazla mesailerin ödenmemesi,
- maaşın eksik veya geç ödenmesi,
- SGK primlerinin gerçek ücret üzerinden yatırılmaması,
- çalışma koşullarının hukuka aykırı biçimde ağırlaştırılması
haklı fesih bakımından somut olayın özelliklerine göre değerlendirilebilir.
Özel Güvenlik Görevlisi İhbar Tazminatı Alabilir mi?
İşveren belirsiz süreli iş sözleşmesini haklı bir neden olmaksızın ve yasal bildirim süresine uymadan sona erdirirse işçinin ihbar tazminatı hakkı doğabilir.
İşçinin haklı nedenle kendi feshi durumunda ise kural olarak ihbar tazminatı talep edilmez.
Özel Güvenlik Görevlisi İşe İade Davası Açabilir mi?
Şartları varsa evet.
İş güvencesi kapsamında bulunan özel güvenlik görevlisinin iş sözleşmesi geçerli bir sebep bulunmaksızın sona erdirilmişse işe iade süreci gündeme gelebilir.
İşçinin fesih bildiriminin kendisine tebliğinden itibaren bir ay içerisinde arabulucuya başvurması gerekir.
İşe iade ve diğer işçilik uyuşmazlıkları hakkında ayrıntılı bilgi için İzmir İş Avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Özel Güvenlik Görevlisinin Yıllık İzin Hakkı Kaç Gündür?
En az bir yıl çalışan özel güvenlik görevlisi yıllık ücretli izin hakkına sahiptir.
İş Kanunu m.53’e göre yıllık izin süreleri en az:
- 1 yıldan 5 yıla kadar çalışanlarda 14 gün,
- 5 yıldan fazla 15 yıldan az çalışanlarda 20 gün,
- 15 yıl ve üzeri çalışanlarda 26 gündür.
Yıllık izin hakkından vazgeçilemez.
İş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmayan yıllık izinler ücret alacağına dönüşür.
Özel Güvenlik Görevlisi Fazla Mesai Yaptığını Nasıl İspatlar?
Özel güvenlik işlerinde fazla çalışma çoğu zaman diğer sektörlere göre daha kolay kayıt altına alınabilir.
Çünkü güvenlik faaliyetinin doğası gereği düzenli vardiya ve nöbet kayıtları tutulmaktadır.
Fazla mesainin ispatında özellikle;
- vardiya çizelgesi,
- nöbet listesi,
- puantaj kaydı,
- güvenlik defteri,
- devir teslim defteri,
- giriş çıkış kayıtları,
- kart basma kayıtları,
- görev çizelgeleri,
- kamera kayıtları,
- WhatsApp vardiya grupları,
- amir mesajları,
- bordrolar,
- banka kayıtları,
- birlikte çalışan tanıklar
önemli olabilir.
Yargıtay uygulamasında işyerine giriş çıkışı gösteren kayıtlar ile işyeri iç yazışmaları fazla çalışma iddiasının ispatında önemli deliller arasında kabul edilmektedir.
Güvenlik Vardiya Listesi Fazla Mesai İçin Delil Olur mu?
Evet.
Vardiya listesinde işçinin hangi gün ve saatlerde görev yaptığı açık biçimde görülüyorsa bu kayıt fazla çalışma hesabında son derece önemli olabilir.
Özellikle vardiya çizelgesinin işveren tarafından düzenlenmiş olması delil değerini artırabilir.
Ancak vardiya çizelgesinde yalnızca “gündüz” veya “gece” yazması ve giriş çıkış saatlerinin bulunmaması hâlinde çalışma saatlerinin başka delillerle desteklenmesi gerekebilir.
WhatsApp Mesajları Güvenlik Görevlisinin Fazla Mesaisini İspatlar mı?
WhatsApp vardiya grupları özel güvenlik uyuşmazlıklarında önemli delillerden biri olabilir.
Örneğin;
“Bu gece sen Ahmet’in nöbetini de tut.”
“Sabah gelecek eleman gelmedi, vardiyaya devam et.”
“Yarın izin yok, herkes vardiyaya gelecek.”
gibi mesajlar çalışma düzeninin belirlenmesinde kullanılabilir.
Mesajların kim tarafından gönderildiği, tarihleri ve işyeriyle bağlantısı önemlidir.
Bordroda Fazla Mesai Yazıyorsa İşçi Yine Alacak Talep Edebilir mi?
Bordroların imzalı veya imzasız olması ve ödemenin banka üzerinden yapılıp yapılmadığı önem taşır.
İmzalı ve ihtirazı kayıtsız bordrolarda fazla çalışma tahakkuku bulunması hâlinde işçinin o dönemde daha fazla çalıştığını ileri sürmesi bakımından ispat şartları ağırlaşabilir.
Buna karşılık yalnızca bordroya fazla çalışma yazılması yeterli değildir. Ödemenin gerçekten yapılıp yapılmadığı banka kayıtlarından da kontrol edilmelidir.
Özel Güvenlik Görevlisinin Fazla Mesai Alacağı Nasıl Hesaplanır?
Fazla mesai hesabında işçinin saatlik ücreti belirlenir.
Haftalık 45 saati aşan çalışma saatleri kural olarak saat ücretinin yüzde 50 zamlı tutarı üzerinden hesaplanır.
Ancak özel güvenlik çalışanlarında önce çalışma sistemi ortaya çıkarılmalıdır.
Örneğin;
12/24 sisteminde,
12/36 sisteminde,
24/24 sisteminde,
24/48 sisteminde
aynı hesaplama yöntemi uygulanmaz.
Aynı şekilde gündüz vardiyası ile gece vardiyasının hukuki değerlendirmesi de farklı olabilir.
Bu nedenle özel güvenlik fazla mesai hesabında önce çalışma takvimi çıkarılmalı, daha sonra işçinin ilgili dönem ücretleri üzerinden hesaplama yapılmalıdır.
Özel Güvenlik Fazla Mesai Davasında Hangi Kayıtlar İstenmelidir?
Bir özel güvenlik işçilik dosyasında mümkünse şu kayıtların incelenmesi önemlidir:
- tüm vardiya çizelgeleri,
- nöbet defterleri,
- puantaj kayıtları,
- imzalı ücret bordroları,
- banka hesap hareketleri,
- yıllık izin formları,
- gece çalışması muvafakatnameleri,
- görev yeri ve proje değişiklik yazıları,
- SGK hizmet dökümü,
- işe giriş ve çıkış bildirgeleri,
- varsa elektronik giriş-çıkış kayıtları.
Özellikle gece çalışması muvafakatı, 2015 sonrası özel güvenlik fazla mesai uyuşmazlıklarında ayrıca önemlidir.
Özel Güvenlik Çalışanlarının Hakları Nelerdir?
Özet olarak özel güvenlik görevlisinin şartları oluştuğunda; ücret alacağı, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, işe iade, eksik SGK bildiriminin düzeltilmesi gibi hakları bulunabilir.
Özel güvenlik sektörünün vardiyalı yapısı bu hakları ortadan kaldırmaz.
Asıl önemli olan işçinin gerçek çalışma düzeninin ortaya çıkarılmasıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
12 saat çalışan güvenlik görevlisi fazla mesai alır mı?
Alabilir. Ancak 12 saatlik vardiyanın tamamı doğrudan çalışma süresi kabul edilmez. Ara dinlenmesi düşüldükten sonra haftalık toplam çalışma süresi ve vardiyanın gece döneminde olup olmadığı değerlendirilir.
Güvenlik görevlisi gece 12 saat çalıştırılabilir mi?
Özel güvenlik hizmetlerinde işçinin yazılı onayı bulunması hâlinde 2015 yılından itibaren 7,5 saatin üzerinde gece çalışması yaptırılabilmektedir. Günlük çalışma sınırları ayrıca dikkate alınır.
24 saat nöbet tutan güvenlik görevlisi kaç saat çalışmış sayılır?
Her olayda sabit bir rakam yoktur. İşçinin gerçek dinlenme imkânı araştırılır. Yargıtay’ın özel güvenlik görevlisine ilişkin bir kararında 24 saatlik nöbette 4 saat ara dinlenmesi ve 20 saat fiilî çalışma kabul edilmiştir.
24/48 çalışan güvenlik görevlisi fazla mesai alır mı?
Çalışma düzenine göre alabilir. Haftalık çalışma süresinin yanı sıra günlük çalışma sınırı ve fiilî çalışma süresi de değerlendirilmelidir.
Özel güvenlik görevlisi bayramda çalışırsa çift yevmiye alır mı?
Aylık ücretli işçi genel tatil gününde çalışırsa normal aylık ücretinin yanında çalıştığı gün için ayrıca bir günlük ücret almaya hak kazanır.
Güvenlik görevlisinin hafta tatili pazar olmak zorunda mı?
Hayır. Vardiyalı çalışan işçinin hafta tatili haftanın başka bir günü olabilir. Ancak yedi günlük zaman dilimi içerisinde kesintisiz en az 24 saat dinlenme verilmelidir.
Güvenlik şirketi değişirse kıdem sıfırlanır mı?
Her durumda sıfırlanmaz. İşçinin aynı işyerinde kesintisiz çalışmaya devam edip etmediği ve alt işveren değişikliğinin niteliği değerlendirilmelidir.
Güvenlik şirketi çalışanı istediği projeye gönderebilir mi?
İşverenin belirli bir yönetim hakkı vardır. Ancak görevlendirme çalışma koşullarında esaslı değişiklik yaratıyorsa İş Kanunu m.22 kapsamında ayrıca değerlendirme yapılmalıdır.
Fazla mesaisi ödenmeyen güvenlik görevlisi kıdem tazminatı alabilir mi?
Fazla çalışma alacağının gerçekten doğmuş ve ödenmemiş olması hâlinde işçinin haklı fesih ve kıdem tazminatı hakkı gündeme gelebilir.
Özel güvenlik görevlisi fazla mesaiyi tanıkla ispatlayabilir mi?
Evet. Yazılı kayıtların bulunmadığı dönemlerde tanık beyanları kullanılabilir. Bununla birlikte vardiya çizelgesi, nöbet defteri ve giriş çıkış kayıtları gibi yazılı kayıtlar varsa bunlar özellikle önemlidir.
Sonuç
Özel güvenlik çalışanlarının işçilik haklarının belirlenmesinde vardiya sisteminin adı tek başına yeterli değildir.
“12/24 çalışıyor”, “24/48 çalışıyor” veya “gece vardiyasında çalışıyor” şeklindeki bilgiler ancak başlangıç noktasıdır.
Sağlıklı bir değerlendirme için işçinin;
- hangi günlerde çalıştığı,
- vardiyasının hangi saatte başlayıp bittiği,
- ara dinlenmesini gerçekten kullanıp kullanmadığı,
- haftalık fiilî çalışma süresi,
- gece vardiyasında çalışıp çalışmadığı,
- gece çalışmasına yazılı onay verip vermediği,
- bordrolarda fazla çalışma tahakkuku bulunup bulunmadığı,
- ödemelerin banka hesabına yatıp yatmadığı
birlikte incelenmelidir.
Özellikle 12/24, 12/36, 24/24 ve 24/48 vardiya sistemlerinde özel güvenlik fazla mesaisi her çalışma modeline göre ayrı hesaplanmalıdır.
Özel güvenlik görevlisinin fazla mesai, kıdem tazminatı, hafta tatili, genel tatil, yıllık izin veya işe iade hakkı bulunup bulunmadığı konusunda genel işçilik hakları için İzmir İş Avukatı ve Kıdem Tazminatı sayfalarımızdan da ayrıntılı bilgi alınabilir.



