Kamulaştırma Kanunu Madde 32, bu Kanuna göre görevlendirilen kişilerin görevleri sırasında suç işlemeleri halinde uygulanacak cezai sorumluluğu düzenler. Maddeye göre, kamulaştırma sürecinde görev alan kişiler suç işlerse Devlet memuru gibi cezalandırılır ve verilecek ceza belirli ölçüde artırılır. Bu hüküm, kamulaştırma işlemlerinin dürüst, tarafsız ve kamu düzenine uygun yürütülmesini amaçlar.
Madde Metni
Madde 32 – Bu Kanuna göre görevlendirilenlerden suç işleyenler, Devlet memuru gibi cezalandırılırlar. Şu kadar ki verilecek cezalar; o suç için muayyen olan cezanın yarısından az olmamak üzere iki katına kadar artırılır.
Madde Gerekçesi
Kamulaştırma Kanunu Madde 32’nin gerekçesi, kamulaştırma sürecinde görev alan kişilerin yetkilerini kötüye kullanmasını, sahte belge düzenlemesini, menfaat sağlamasını veya malikin zararına işlem yapmasını önlemektir. Kamulaştırma süreci, doğrudan mülkiyet hakkına müdahale ettiği için görevli kişilerin hukuka uygun davranması özel önem taşır.
Bu nedenle kanun, görevlilerin suç işlemesi halinde yalnızca genel ceza hükümleriyle yetinmemiş; bu kişilerin Devlet memuru gibi cezalandırılacağını ve cezanın artırılabileceğini açıkça düzenlemiştir.
Taşınmaz Maliki Ve İdare Açısından Önemi
Taşınmaz maliki açısından Madde 32, kamulaştırma sürecinde görev alan kişilerin hukuka aykırı işlemlerine karşı cezai güvence sağlar. Malik, usulsüz değer tespiti, sahte belge, gerçeğe aykırı tutanak, menfaat temini veya görevin kötüye kullanılması gibi durumlarda hukuki ve cezai yolları değerlendirebilir.
İdare açısından Madde 32, kamulaştırma işlemlerinde görev alan personel, bilirkişi, komisyon üyeleri ve diğer ilgililerin sorumluluğunu ağırlaştırır. İdare, kamulaştırma sürecindeki görevlendirmeleri objektif ve denetlenebilir şekilde yapmalı; işlemleri belge, tutanak ve raporlarla şeffaf biçimde yürütmelidir.
Uygulamada Çıkan Sorunlar
Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, kamulaştırma işlemlerinde görev alan kişilerin hangi eylemlerinin ceza sorumluluğu doğuracağıdır. Gerçeğe aykırı kıymet takdiri, resmi belgede sahtecilik, görevi kötüye kullanma, usulsüz ödeme veya kamu zararına yol açan işlemler bu kapsamda değerlendirilebilir.
Bir diğer sorun, görevli kişinin kamu görevlisi olup olmadığıdır. Madde 32, bu Kanuna göre görevlendirilen kişilerin suç işlemesi halinde Devlet memuru gibi cezalandırılacağını düzenlediğinden, failin kamulaştırma sürecindeki görevi ve eylemin bu görevle bağlantısı ayrıca incelenmelidir.
Dava Süreci
Madde 32 kapsamındaki fiiller, ceza soruşturması ve ceza yargılaması konusu olabilir. Savcılık; görevli kişinin kamulaştırma sürecindeki sıfatını, düzenlenen belgeleri, bilirkişi raporlarını, ödeme kayıtlarını, kıymet takdir tutanaklarını ve idare yazışmalarını inceleyerek suç vasfını belirler.
Eylemin niteliğine göre resmi belgede sahtecilik, görevi kötüye kullanma, zimmet, irtikap veya diğer kamu görevlisi suçları gündeme gelebilir. Mahkeme, Madde 32’nin uygulanıp uygulanmayacağını suçun türüne, failin görevine ve kamulaştırma işlemiyle bağlantısına göre değerlendirir.
İzmir Kamulaştırma Uygulamaları Açısından Değerlendirme
İzmir kamulaştırma uygulamalarında Madde 32, özellikle büyük ölçekli altyapı, yol, metro, tramvay, enerji hattı, kentsel dönüşüm ve belediye hizmet alanı projelerinde önem taşır. Çok sayıda taşınmazın değer tespiti, malik araştırması, bilirkişi incelemesi ve ödeme işlemi yapıldığından görevli kişilerin sorumluluğu dikkatle değerlendirilmelidir.
Bornova, Bayraklı, Buca, Karabağlar, Konak, Çiğli, Menemen, Torbalı, Aliağa, Kemalpaşa, Menderes ve Urla gibi ilçelerde yürütülen kamulaştırmalarda; kıymet takdir raporları, ödeme belgeleri, tapu kayıtları, malik tespitleri ve idari yazışmaların hukuka uygun tutulması olası ceza sorumluluklarının önlenmesi bakımından önemlidir.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 5. Ceza Dairesi, E.2021/5470, K.2024/11335, T.21.11.2024
“Sanıklar hakkında kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçundan açılan kamu davalarına dayanak iddianamede sanıkların 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 204/2. maddesi uyarınca cezalandırılmalarının ve belirlenecek cezalarda 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 32. maddesi gereğince arttırım yapılmasının iddia ve talep edildiği…”
“Bu maddedeki ‘Bu Kanuna göre görevlendirilenlerden suç işleyenler, Devlet memuru gibi cezalandırılırlar. Şu kadar ki verilecek cezalar; o suç için muayyen olan cezanın yarısından az olmamak üzere iki katına kadar artırılır.’ şeklinde yer alan düzenlemenin sanıklara isnat edilen sahtecilik suçunun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli halini oluşturduğu…”
“Sonuç olarak 5237 sayılı Kanun’un 204/2 ve 2942 sayılı Kanun’un 32. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde sahtecilik suçu için öngörülen hapis cezasının üst sınırının on yılın üzerinde olduğu anlaşılmakla, tüm kararların temyiz kanun yoluna tabi olduğu kabul edilmiştir.”
“Katılan vekilinin temyiz sebepleri; iddia konusu kamulaştırma işlemlerinin usulsüz olduğuna, sanıkların bu işlemlerde görev alarak bir kısım belgelere imza attığına, belirlenen kamulaştırma bedelleri ile yapılan ödemeler arasında … aleyhine fark bulunduğuna ve böylece kamu zararına sebebiyet verildiğine ilişkindir.”
Kamulaştırma Bedeli Hesaplama Robotu
Kamulaştırma bedeli hesaplama için tıklayınız…
Sık Sorulan Sorular
Kamulaştırma Kanunu Madde 32 neyi düzenler?
Madde 32, kamulaştırma sürecinde görevlendirilen kişilerin suç işlemesi halinde Devlet memuru gibi cezalandırılmasını düzenler.
Madde 32 kimler hakkında uygulanabilir?
Bu Kanuna göre kamulaştırma sürecinde görevlendirilen kişiler hakkında uygulanabilir. Failin görevi ve eylemin kamulaştırma işlemiyle bağlantısı ayrıca değerlendirilir.
Madde 32 cezayı artırır mı?
Evet. Suç için öngörülen ceza, kanundaki şartlara göre artırılabilir.
