Kamulaştırma Kanunu Madde 27, acele kamulaştırma usulünü düzenler. Olağan kamulaştırma sürecinin beklenmesinin mümkün olmadığı, kamu yararı bakımından gecikmesinde sakınca bulunan hallerde idare, mahkemeden acele el koyma kararı talep edebilir. Bu usulde kıymet takdiri yapılır, belirlenen bedel malik adına bankaya yatırılır ve taşınmaza el konulabilir.
Madde Metni
Madde 27 – 3634 sayılı Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanununun uygulanmasında yurt savunması ihtiyacına veya aceleliğine Cumhurbaşkanınca karar alınacak hallerde veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda gerekli olan taşınmaz malların kamulaştırılmasında kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere ilgili idarenin istemi ile mahkemece yedi gün içinde o taşınmaz malın (Değişik ibare: 24/4/2001 – 4650/15 md.) 10 uncu madde esasları dairesinde ve 15 inci madde uyarınca seçilecek bilirkişilerce tespit edilecek değeri, idare tarafından mal sahibi adına (Değişik ibare: 24/4/2001 – 4650/15 md.) 10 uncu maddeye göre yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılarak o taşınmaz mala el konulabilir.
(Ek fıkra: 19/4/2018-7139/29 md.) Mahkemece verilen taşınmaz mala el koyma kararı tapu müdürlüğüne bildirilir. Taşınmaz malın başkasına devir, ferağ veya temlikinin yapılamayacağı hükmü tapu kütüğüne şerh edilir. El koyma kararından sonra taşınmaz mal 20 nci madde uyarınca boşaltılır.
Bu Kanunun 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen hallerde yapılacak kamulaştırmalarda yatırılacak miktar, ödenecek ilk taksit bedelidir.
Madde Gerekçesi
Kamulaştırma Kanunu Madde 27’nin gerekçesi, olağan kamulaştırma süreci tamamlanmadan önce zorunlu ve acele kamu hizmetlerinin gecikmesini önlemektir. Özellikle savunma, enerji, ulaşım, altyapı, afet, baraj, yol ve benzeri büyük kamu yatırımlarında taşınmaza hızlı şekilde el konulması gerekebilir.
Ancak acele kamulaştırma, kamulaştırma işlemlerinin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez. Kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanır; idarenin daha sonra bedel tespiti ve tescil davası açması gerekir.
Taşınmaz Maliki Ve İdare Açısından Önemi
Taşınmaz maliki açısından Madde 27, taşınmaza olağan süreç tamamlanmadan el konulabileceği için oldukça önemlidir. Malik, acele el koyma dosyasında belirlenen bedelin taşınmazın gerçek değerini yansıtıp yansıtmadığını ve sonrasında bedel tespiti davası açılıp açılmadığını takip etmelidir.
İdare açısından Madde 27, acil kamu hizmetinin gecikmeden yürütülmesini sağlar. Ancak idare, acele el koyma kararını aldıktan sonra makul süre içinde kamulaştırma işlemlerini tamamlamalı ve bedel tespiti ile tescil sürecini yürütmelidir.
Uygulamada Çıkan Sorunlar
Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, acele el koyma kararından sonra idarenin uzun süre bedel tespiti ve tescil davası açmamasıdır. Bu durumda malik, taşınmazına fiilen el atıldığı halde kesin kamulaştırma bedeline ulaşamayabilir.
Bir diğer sorun, acele kamulaştırma dosyasında belirlenen bedelin düşük olmasıdır. Acele el koyma dosyasındaki bedel nihai kamulaştırma bedeli değildir; asıl bedel, sonradan açılacak bedel tespiti ve tescil davasında bilirkişi raporlarıyla belirlenir.
Dava Süreci
Madde 27 kapsamında idare, acele kamulaştırma şartlarının bulunduğunu ileri sürerek taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine başvurur. Mahkeme, seçilecek bilirkişiler aracılığıyla taşınmazın değerini tespit eder ve belirlenen bedelin malik adına bankaya yatırılması üzerine acele el koyma kararı verir.
El koyma kararı tapu müdürlüğüne bildirilir. Taşınmazın başkasına devri, ferağı veya temliki yapılamayacağı tapu kütüğüne şerh edilir. El koyma kararından sonra taşınmaz, Kamulaştırma Kanunu Madde 20 uyarınca boşaltılabilir.
İzmir Kamulaştırma Uygulamaları Açısından Değerlendirme
İzmir kamulaştırma uygulamalarında Madde 27, özellikle metro, tramvay, çevre yolu, enerji nakil hattı, baraj, içme suyu, arıtma, liman, sanayi ve altyapı projelerinde gündeme gelebilir. Acele kamulaştırma, taşınmaz malikinin mülkiyet hakkına hızlı ve yoğun bir müdahale oluşturduğu için sürecin dikkatle takip edilmesi gerekir.
Bornova, Bayraklı, Buca, Karabağlar, Konak, Çiğli, Menemen, Torbalı, Aliağa, Kemalpaşa, Menderes ve Urla gibi ilçelerde acele kamulaştırma kararlarında taşınmazın gerçek değeri, acelelik şartı, bedel yatırma işlemi, tapu şerhi ve sonradan açılması gereken bedel tespiti davası birlikte değerlendirilmelidir.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E.2025/15048, K.2026/4955, T.25.03.2026
“Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Gaziantep ili, … ilçesi, … Mahallesi … parsel sayılı taşınmazlara davalı idarece, Nizip 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/290 D.İş sayılı dosyası ile acele kamulaştırma kararı alınarak el atıldığını; ancak bedel tespit tescil davası açılmadığını belirterek el atılan kısmının bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.”
“Bölge Adliye Mahkemesinin … kararı ile dava konusu taşınmazlara 2017 tarihi itibarıyla mahkemece acele el konulmasına karar verildiği ve acele el koyma kararının verildiği tarihten itibaren, yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca kamulaştırma bedel tespiti davası açılması için makul süre olarak kabul edilen 6 aylık süre içerisinde idarece bedel tespit ve tescil davası açılmadığı…”
“…davalı idare tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümleri uyarınca acele el koyma kararı alındığı ve kamulaştırma yapılmasına ilişkin kararın geri alınmaması ile davalı idarenin acele el koyma kararı doğrultusunda dava konusu taşınmaza her an el atma hukuki hak ve yetkisine sahip olması karşısında, kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiği…”
“Arazi niteliğindeki taşınmazlara 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.”
Kamulaştırma Bedeli Hesaplama Robotu
Kamulaştırma bedeli hesaplama için tıklayınız…
Sık Sorulan Sorular
Kamulaştırma Kanunu Madde 27 neyi düzenler?
Madde 27, acil durumlarda taşınmaza olağan kamulaştırma süreci tamamlanmadan acele el koyma usulünü düzenler.
Acele kamulaştırmada belirlenen bedel kesin midir?
Hayır. Acele el koyma dosyasında belirlenen bedel nihai bedel değildir; kesin bedel sonradan açılacak bedel tespiti ve tescil davasında belirlenir.
İdare acele el koymadan sonra dava açmazsa ne olur?
İdare makul sürede bedel tespiti ve tescil davası açmazsa, somut olaya göre kamulaştırmasız el atma iddiası gündeme gelebilir.
