Kamulaştırma Kanunu Madde 26, kamulaştırma bedelinin para yerine trampa yoluyla karşılanmasını düzenler. Malik kabul ederse, idare kamu hizmetine tahsis edilmemiş taşınmazlarından birini kamulaştırma bedeline karşılık verebilir. Bu yöntem, klasik nakit ödeme yerine taşınmaz değişimiyle kamulaştırma yapılmasına imkan tanır.
Madde Metni
Madde 26 – Mal sahibinin kabul etmesi halinde kamulaştırma bedeli yerine, idarenin kamu hizmetine tahsis edilmemiş olan taşınmaz mallarından, bu bedeli kısmen veya tamamen karşılayacak miktarı verilebilir.
Kamulaştırma bedeli yerine verilecek taşınmaz malın değeri, idarenin ihale komisyonunca yoksa bu amaçla kuracağı bir komisyonca tespit edilir. Taşınmaz mal bedelleri arasındaki fark taraflarca nakit olarak karşılanır. Ancak idarenin vereceği taşınmaz malın değeri, kamulaştırma bedelinin yüzde yüzyirmisini aşamaz.
Madde Gerekçesi
Kamulaştırma Kanunu Madde 26’nın gerekçesi, kamulaştırma bedelinin yalnızca nakit olarak değil, tarafların kabulüyle taşınmaz verilerek de karşılanabilmesini sağlamaktır. Böylece malik, taşınmazını kaybetmesine karşılık idareden başka bir taşınmaz alabilir.
Ancak bu yöntem için malikin açık kabulü gerekir. İdare tek taraflı olarak malike taşınmaz vererek kamulaştırma bedelini ödeme yoluna gidemez. Trampa konusu taşınmazın değeri de yetkili komisyon tarafından belirlenmelidir.
Taşınmaz Maliki Ve İdare Açısından Önemi
Taşınmaz maliki açısından Madde 26, kamulaştırma bedeli yerine başka bir taşınmaz alma imkanı sağlar. Malik, kendisine önerilen taşınmazın konumu, imar durumu, piyasa değeri, kullanım imkanı ve tapu devrinin gerçekten yapılıp yapılmayacağını dikkatle incelemelidir.
İdare açısından Madde 26, kamulaştırma bedelinin nakit yerine taşınmaz verilerek karşılanmasını mümkün kılar. Ancak idarenin vereceği taşınmaz kamu hizmetine tahsis edilmemiş olmalı ve değer farkı taraflarca nakden karşılanmalıdır.
Uygulamada Çıkan Sorunlar
Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, trampa protokolü yapılmasına rağmen tapu devrinin tamamlanmamasıdır. Malik taşınmazını idareye devretmiş veya fiilen teslim etmiş olsa bile, idarenin vermeyi taahhüt ettiği taşınmazın devri yapılmazsa uyuşmazlık doğar.
Bir diğer sorun, taşınmazların değer farkının nasıl hesaplanacağıdır. Madde 26’ya göre kamulaştırma bedeli yerine verilecek taşınmazın değeri, idarenin ihale komisyonunca veya bu amaçla kuracağı komisyonca belirlenir. İdarenin vereceği taşınmazın değeri, kamulaştırma bedelinin %120’sini aşamaz.
Dava Süreci
Madde 26 kapsamında uyuşmazlıklar genellikle trampa protokolünün uygulanması, tapu iptali ve tescil, değer farkı veya idarenin taahhüdünü yerine getirmemesi nedeniyle açılan davalarda gündeme gelir. Mahkeme, trampa işleminin usulüne uygun yapılıp yapılmadığını ve taraf yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediğini inceler.
Trampa yoluyla kamulaştırmada malikin kabulü, idarenin yetkili organ kararı, taşınmaz değer tespiti, değer farkı ödemesi ve tapu devri birlikte değerlendirilmelidir. Bu unsurlar eksikse, trampa işlemi tamamlanmamış sayılabilir.
İzmir Kamulaştırma Uygulamaları Açısından Değerlendirme
İzmir kamulaştırma uygulamalarında Madde 26, özellikle belediyelerin kentsel düzenleme, yol, meydan, sosyal tesis, pazar yeri, hizmet alanı ve imar uygulamaları kapsamında gündeme gelebilir. İdare, nakit kamulaştırma bedeli yerine başka bir taşınmaz öneriyorsa, bu taşınmazın gerçek değeri ve hukuki durumu ayrıntılı incelenmelidir.
Bornova, Bayraklı, Buca, Karabağlar, Konak, Çiğli, Menemen, Torbalı, Aliağa, Kemalpaşa ve Urla gibi ilçelerde trampa tekliflerinde taşınmazın imar durumu, yapılaşma hakkı, takyidatları, piyasa değeri ve tapu devrine elverişli olup olmadığı özellikle önemlidir.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E.2024/8244, K.2025/8180, T.22.05.2025
“Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 26 ncı maddesine göre trampa yolu ile kamulaştırılmasına karar verilen taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.”
“Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; … belediye meclis kararına istinaden … tarihinde trampa yoluyla kamulaştırma yapılmasına ilişkin protokol imzalandığını, bu protokole göre mülkiyeti belediyeye ait taşınmaz üzerine inşa edilecek işhanının zemin katında bulunan dükkanlar ile şahıslara ait dükkanların karşılıklı trampa edilmesine karar verildiğini… ancak davalı idare tarafından tescil işleminin gerçekleştirilmediğini belirterek trampa yoluyla devredilmesine karar verilen taşınmazın davacı adına tapuya kayıt ve tescilini talep etmiştir.”
“Belediye Encümeninin … kararı ile … belediyeye ait taşınmaz ile şahıslara ait dükkanların trampa edilmesine karar verildiği, … 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 26 ncı maddesi gereğince trampa edilmesine ve aynı kanunun 7 nci maddesi gereğince tapu kütüklerine istimlake tabidir şerhinin konulmasına… karar verildiği anlaşılmıştır.”
“Dosyada mevcut bilgi ve belgelerden; taşınmazlarının tapusunun devrinin gerçekleşmediği, taşınmaz bedelleri arasındaki farkın da bu süre içinde ödendiğine ilişkin dosyada herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı gibi ödeme hususunun davalı … tarafından kabulünde olmadığı, protokole göre verilmesi gereken dükkanın bulunduğu binanın da ağır hasar görmesi nedeniyle protokolün ifa olanağının da kalmadığı, dolayısıyla trampa yolu ile kamulaştırma işleminin usulüne uygun olarak tamamlanmadığı…”
“Dosya kapsamından; trampa yolu ile kamulaştırma işleminin usulüne uygun olarak tamamlanmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmesi yerindedir.”
Kamulaştırma Bedeli Hesaplama Robotu
Kamulaştırma bedeli hesaplama için tıklayınız…
Sık Sorulan Sorular
Kamulaştırma Kanunu Madde 26 neyi düzenler?
Madde 26, kamulaştırma bedeli yerine idareye ait başka bir taşınmazın trampa yoluyla verilmesini düzenler.
Trampa için malikin kabulü gerekir mi?
Evet. Malik kabul etmeden idare tek taraflı olarak kamulaştırma bedeli yerine taşınmaz veremez.
İdarenin vereceği taşınmazın değeri sınırsız olabilir mi?
Hayır. İdarenin vereceği taşınmazın değeri, kamulaştırma bedelinin %120’sini aşamaz.
