Kamulaştırma Kanunu Madde 21, idarenin kamulaştırmadan tek taraflı olarak vazgeçmesini düzenler. İdare, kamulaştırma sürecinin her aşamasında, kamulaştırma kararını veren ve onaylayan yetkili merciin kararıyla kamulaştırmadan tamamen veya kısmen vazgeçebilir. Ancak dava sırasında vazgeçme olursa, dava giderleri, harç ve uygun görülecek avukatlık ücreti idareye yükletilir.
Madde Metni
İdarenin tek taraflı vazgeçmesi
Madde 21 – İdare kamulaştırmanın her safhasında kamulaştırma kararı veren ve onaylayan yetkili merciin kararı ile kamulaştırmadan tek taraflı olarak kısmen veya tamamen vazgeçebilir. Şu kadar ki, dava sırasında vazgeçme halinde dava giderleri ile harç, harcanan emek ve işin önemi gözetilerek mahkemece maktuen takdir olunacak avukatlık ücreti idareye yükletilir.
Madde Gerekçesi
Kamulaştırma Kanunu Madde 21’in gerekçesi, kamu yararı ihtiyacının ortadan kalkması veya projenin değişmesi halinde idareye kamulaştırmadan dönme imkânı tanımaktır. Kamulaştırma süreci başlamış olsa bile, idarenin artık taşınmaza ihtiyaç duymaması mümkündür.
Ancak bu vazgeçme yetkisi sınırsız değildir. Özellikle dava açıldıktan sonra vazgeçilmesi halinde, malik dava açmakta haklı duruma düşebilir. Bu nedenle yargılama giderleri ve vekâlet ücreti kural olarak idareye yükletilir.
Taşınmaz Maliki Ve İdare Açısından Önemi
Taşınmaz maliki açısından Madde 21, kamulaştırma sürecinin sona erip ermediğini ve taşınmaz üzerindeki kamulaştırma şerhi veya dava etkilerinin kaldırılıp kaldırılmadığını takip etmeyi gerektirir. İdare vazgeçmiş olsa bile bu kararın malike tebliği ve tapu kayıtlarının düzeltilmesi önemlidir.
İdare açısından Madde 21, kamu hizmeti veya proje ihtiyacının ortadan kalkması halinde kamulaştırmadan dönme imkânı sağlar. Ancak dava sırasında vazgeçme yapılırsa, idare dava giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu olabilir.
Uygulamada Çıkan Sorunlar
Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, idarenin kamulaştırmadan vazgeçmesine rağmen bu kararın malike bildirilmemesi veya tapudaki kamulaştırma şerhinin kaldırılmamasıdır. Bu durumda malik dava açmakta haklı olabilir.
Bir diğer sorun, dava devam ederken vazgeçme kararı alınması halinde mahkemenin davayı reddetmesidir. Yargıtay uygulamasına göre, kamulaştırmadan vazgeçilmişse dava konusuz kalır; bu durumda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir.
Dava Süreci
Madde 21 kapsamında idare, kamulaştırma kararını veren ve onaylayan yetkili merciin kararıyla kamulaştırmadan kısmen veya tamamen vazgeçebilir. Bu vazgeçme dava açılmadan önce yapılabileceği gibi dava sırasında da gerçekleşebilir.
Dava sırasında vazgeçme olursa mahkeme, davanın konusuz kalıp kalmadığını değerlendirir. Eğer kamulaştırmadan vazgeçilmişse davanın reddi yerine karar verilmesine yer olmadığına karar verilmelidir. Yargılama giderleri, harç ve avukatlık ücreti ise somut duruma göre idareye yüklenir.
İzmir Kamulaştırma Uygulamaları Açısından Değerlendirme
İzmir kamulaştırma uygulamalarında Madde 21, özellikle proje değişikliği, imar planı revizyonu, güzergâh değişikliği veya kamu hizmeti ihtiyacının ortadan kalkması durumlarında gündeme gelir. Yol, metro, tramvay, altyapı, enerji hattı ve belediye hizmet alanı projelerinde idarenin kamulaştırmadan vazgeçmesi mümkündür.
Bornova, Bayraklı, Buca, Karabağlar, Çiğli, Menemen, Torbalı, Aliağa, Kemalpaşa ve Urla gibi ilçelerde kamulaştırma şerhi bulunan taşınmazlarda, idarenin vazgeçme kararı alıp almadığı, bu kararın tebliğ edilip edilmediği ve tapu kaydının düzeltilip düzeltilmediği dikkatle incelenmelidir.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E.2014/4033, K.2014/12986, T.12.05.2014
“Dava, kamulaştırma bedelinin artırılması istemine ilişkindir.”
“Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçeye göre, idare 2942 sayılı Yasanın 21.maddesi gereğince tek taraflı olarak kamulaştırmadan vazgeçmiş olduğundan, bedel artırım davası konusuz kaldığından, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi…”
“Davalı idarece kamulaştırmadan vazgeçme kararı davacıya tebliğ edilmediği gibi, dosya içindeki tapu kaydına göre idarenin kamulaştırma şerhi halen durduğundan, davacının dava açmakta bir kusuru bulunmadığından yargılama giderlerinden dava açılmasına sebebiyet verdiği için idarenin sorumlu olması gerekirken, davacı aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesi…”
“Açılmış bedel arttırım davası konusuz kaldığından, karar verilmesine yer olmadığına… Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre … vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine…”
Kamulaştırma Bedeli Hesaplama Robotu
Kamulaştırma bedeli hesaplama için tıklayınız…
Sık Sorulan Sorular
Kamulaştırma Kanunu Madde 21 neyi düzenler?
Madde 21, idarenin kamulaştırmadan tek taraflı olarak vazgeçmesini düzenler.
İdare kamulaştırmadan her aşamada vazgeçebilir mi?
Evet. İdare, yetkili merci kararıyla kamulaştırmanın her aşamasında kısmen veya tamamen vazgeçebilir.
Dava sırasında vazgeçme olursa giderleri kim öder?
Dava sırasında vazgeçme halinde dava giderleri, harç ve avukatlık ücreti idareye yükletilebilir.
