Kamulaştırma Kanunu Madde 20, idare adına tescil edilen kamulaştırılmış taşınmazın boşaltılması usulünü düzenler. Taşınmaz idare adına tescil edildikten sonra idare, boşaltma işlemini icra memurundan ister. İcra memuru, taşınmazı kullanan kişilere 15 gün içinde boşaltma için tebligat yapar. Süresinde boşaltma yapılmazsa taşınmaz icra yoluyla boşaltılır.
Madde Metni
Madde 20 – (Değişik ibare: 24/4/2001 – 4650/12 md.) Bu Kanun uyarınca lehine kamulaştırma yapılan idare adına tapu dairesince tescil edilen taşınmaz malın boşaltılması idarece icra memurundan istenir. İcra memuru taşınmaz malı onbeş gün içinde boşaltmalarını içindekilere tebliğ eder. Bu süre içinde taşınmaz mal boşaltılmazsa icraca boşaltılır. İtiraz ve şikayet boşaltmayı durdurmaz ve mahkemece ihtiyati tedbir kararı verilemez.
Taşınmaz malın boşaltılması sebebiyle mal sahibi ve idare tazminat ile sorumlu tutulamaz.
Ekili arazinin boşaltılması hasat sonuna bırakılır. Hasat zamanının beklenmesi mümkün olmadığı hallerde kamulaştırmayı yapan idare, mahkemece takdir edilecek ekin bedelini tazmin etmek şartıyla, arazinin boşaltılmasını talep edebilir. Ekin bedeli 11 ve 12 nci maddeler uyarınca yapılan kamulaştırma değerinin tespitinde nazara alınmış ise, taşınmaz malın boşaltılması için tekrar bu bedelin tespit ve ödenmesi gerekmez.
Madde Gerekçesi
Kamulaştırma Kanunu Madde 20’nin gerekçesi, kamulaştırma işlemi tamamlandıktan ve taşınmaz idare adına tescil edildikten sonra kamu hizmetinin gecikmeden yürütülmesini sağlamaktır. Tescil sonrası taşınmazın fiilen teslim alınması, kamulaştırmanın uygulamadaki son aşamalarından biridir.
Bu madde, idarenin taşınmazı kullanabilmesini güvence altına alırken, taşınmazı kullanan kişilere de 15 günlük boşaltma süresi tanır. Ancak itiraz ve şikayet boşaltmayı durdurmaz; mahkemece ihtiyati tedbir kararı da verilemez.
Taşınmaz Maliki Ve İdare Açısından Önemi
Taşınmaz maliki açısından Madde 20, idare adına tescil edilen taşınmazın artık boşaltılması gerektiğini gösterir. Malik veya taşınmazı kullanan kişi, icra memurunun tebligatından itibaren süreci dikkatle takip etmelidir.
İdare açısından Madde 20, kamulaştırma tamamlandıktan sonra taşınmazın fiilen teslim alınmasını sağlar. Tescil yapılmışsa idare, taşınmazın boşaltılması için icra memuruna başvurabilir ve kamu hizmetinin uygulanmasını geciktiren fiili kullanım sona erdirilebilir.
Uygulamada Çıkan Sorunlar
Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, taşınmazın idare adına tescil edilmesine rağmen fiilen boşaltılmamasıdır. Bu durumda idare, icra memuru aracılığıyla boşaltma talep eder. Yapılan itiraz veya şikayet, boşaltmayı durdurmaz.
Bir diğer sorun, ekili arazilerin boşaltılmasıdır. Kural olarak ekili arazinin boşaltılması hasat sonuna bırakılır. Ancak hasadın beklenmesi mümkün değilse, idare mahkemece takdir edilecek ekin bedelini ödemek şartıyla boşaltma isteyebilir.
Dava Süreci
Madde 20 kapsamında boşaltma işlemi, klasik bir tahliye davası şeklinde değil, kamulaştırma sonrası icra yoluyla yürütülen bir süreçtir. Taşınmaz idare adına tescil edildikten sonra idare icra memuruna başvurur.
İcra memuru, taşınmazı kullananlara 15 gün içinde boşaltma için bildirim yapar. Bu süre içinde taşınmaz boşaltılmazsa icra yoluyla tahliye gerçekleştirilir. İtiraz, şikayet veya ihtiyati tedbir talepleri boşaltma işlemini durdurmaz.
İzmir Kamulaştırma Uygulamaları Açısından Değerlendirme
İzmir kamulaştırma uygulamalarında Madde 20, özellikle yol, metro, tramvay, altyapı, enerji hattı, kentsel dönüşüm ve belediye hizmet alanı projelerinde önem taşır. İdare adına tescil edilen taşınmazların fiilen boşaltılması, projenin uygulanabilmesi için zorunlu olabilir.
Bornova, Bayraklı, Buca, Karabağlar, Konak, Çiğli, Menemen, Torbalı, Aliağa ve Kemalpaşa gibi ilçelerde kamulaştırma sonrası taşınmazın boşaltılması, hem malik hem de taşınmazı kullanan kiracı veya zilyet bakımından dikkatle takip edilmelidir.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E.2024/7291, K.2025/1147, T.13.02.2025
“2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 20. maddesinde ‘bu kanun uyarınca lehine kamulaştırma yapılan idare adına tapu dairesince tescil edilen taşınmaz malın boşaltılması idarece icra memurundan istenir.’ düzenlemesine yer verilmiştir.”
“Öncelikle, icra müdürlüğünden gönderilecek bir muhtıra ile kamulaştırılan taşınmazın tahliyesi mümkün iken, örnek 14 numaralı tahliye emri gönderilmek suretiyle takip yapılması doğru olmamakla birlikte, tahliye ve teslim kamulaştırmanın doğal sonucu olduğundan tahliyenin gerçekleştirilmesi takip yapılmasına bağlı değildir.”
“Öte yandan; Kamulaştırma Kanunu’nun 20. maddesinin birinci fıkrasının son cümlesi gereğince; itiraz ve şikayet boşaltmayı durdurmaz ve mahkemece ihtiyati tedbir kararı verilemez.”
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2017/1371, K.2018/1357, T.27.09.2018
“2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 20. maddesinde ekili arazinin boşaltılmasının hasat sonuna bırakılacağı, hasat zamanının beklenmesinin mümkün olmadığı hâllerde kamulaştırmayı yapan idarenin, mahkemece takdir edilecek ekin bedelini tazmin etmek şartıyla arazinin boşaltılmasını talep edebileceği… düzenlenmiştir.”
“Ekin bedeli kamulaştırma değerinin tespitinde nazara alınmış ise, taşınmaz malın boşaltılması için ayrıca bu bedelin tespit ve ödenmesinin gerekmediği düzenlenmiştir.”
Kamulaştırma Bedeli Hesaplama Robotu
Kamulaştırma bedeli hesaplama için tıklayınız…
Sık Sorulan Sorular
Kamulaştırma Kanunu Madde 20 neyi düzenler?
Madde 20, idare adına tescil edilen kamulaştırılmış taşınmazın boşaltılması usulünü düzenler.
Boşaltma için ne kadar süre verilir?
İcra memuru, taşınmazı kullananlara 15 gün içinde boşaltma için tebligat yapar.
İtiraz boşaltmayı durdurur mu?
Hayır. İtiraz ve şikayet boşaltmayı durdurmaz; ayrıca ihtiyati tedbir kararı verilemez.
