Devlet Memurları Kanunu Madde 98 Memurluğun Sona Ermesi

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 98, devlet memurluğunun hangi hâllerde sona ereceğini düzenleyen temel kamu personel hukuku hükümlerinden biridir. DMK Madde 98 memurluğun sona ermesi, memurun kamu görevlisi statüsünün hangi hukuki nedenlerle ortadan kalkacağını belirlemesi bakımından önem taşır. Devlet memurluğu yalnızca istifa veya emeklilik nedeniyle sona ermez; memurluğa alınma şartlarının sonradan taşınmadığının anlaşılması, bu şartların görev sırasında kaybedilmesi ve memurluktan çıkarma cezası gibi farklı nedenler de memuriyetin sona ermesine yol açabilir. Her sona erme sebebinin hukuki sonuçları ve yeniden memuriyete dönüş imkânı farklıdır.

Madde Metni

Memurluğun sona ermesi

Madde 98 – Devlet memurlarının

a) Bu kanun hükümlerine göre memurluktan çıkarılması;

b) Memurluğa alınma şartlarından her hangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi;

c) Memurluktan çekilmesi;

ç) İstek, yaş haddi, malûllük (…)  sebeplerinden biri ile emekliye ayrılması;

d) Ölümü;

hallerinde memurluğu sona erer.

DMK Madde 98 Neyi Düzenler?

DMK Madde 98, devlet memurlarının memuriyet statüsünün hangi hâllerde sona ereceğini açık şekilde düzenlemektedir.

Maddeye göre devlet memurluğu; 657 sayılı Kanun hükümlerine göre memurluktan çıkarılma, memurluğa alınma şartlarından herhangi birinin taşınmadığının sonradan anlaşılması veya bu şartlardan birinin memuriyet sırasında kaybedilmesi, memurluktan çekilme, emeklilik ve ölüm hâllerinde sona erer.

Bu nedenlerin her biri farklı hukuki sonuçlara tabi olduğundan memuriyetin hangi nedenle sona erdiğinin doğru belirlenmesi gerekir.

Devlet Memurluğu Hangi Hâllerde Sona Erer?

DMK Madde 98, memurluğun sona erme nedenlerini belirli başlıklar altında toplamaktadır.

Bunlar arasında memurluktan çıkarılma, memuriyete giriş şartlarının taşınmadığının sonradan anlaşılması veya kaybedilmesi, çekilme yani istifa, emeklilik ve ölüm bulunmaktadır.

Dolayısıyla memuriyetin sona ermesi yalnızca disiplin cezası sonucunda ortaya çıkan bir durum değildir. İradi, idari veya kişisel nedenlerle memuriyet statüsü sona erebilir.

Memurluktan Çıkarma Memuriyeti Sona Erdirir mi?

Evet. Devlet memurluğundan çıkarma cezası, memuriyet statüsünü sona erdiren nedenlerden biridir.

Devlet memurluğundan çıkarma, 657 sayılı Kanun’da düzenlenen en ağır disiplin cezasıdır ve kişinin bir daha devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarılması sonucunu doğurur.

Bu yönüyle memurluktan çıkarma, kişinin kendi isteğiyle gerçekleştirdiği çekilme veya istifadan çok farklı hukuki sonuçlara sahiptir.

Memuriyete Giriş Şartlarının Taşınmadığı Sonradan Anlaşılırsa Ne Olur?

Devlet memurluğuna alınmak için gerekli şartlardan herhangi birinin başlangıçta bulunmadığının sonradan anlaşılması, memuriyetin sona ermesine neden olabilir.

Bu durumda kişi göreve başlamış ve belirli bir süre çalışmış olsa bile, atama sırasında bulunması gereken kanuni şartın gerçekte mevcut olmadığı tespit edilmiş olur.

Özellikle DMK Madde 48’deki devlet memurluğuna alınma genel ve özel şartları, bu değerlendirmede önem taşır.

Memuriyet Şartlarından Biri Sonradan Kaybedilirse Ne Olur?

Memurun göreve başladıktan sonra memuriyette bulunmak için gerekli şartlardan birini kaybetmesi, DMK Madde 98 kapsamında memuriyetin sona ermesine yol açabilir.

Ancak her kişisel veya hukuki değişiklik otomatik olarak memuriyet şartının kaybedildiği anlamına gelmez.

Ortaya çıkan durumun DMK Madde 48 ve ilgili özel mevzuatta aranan şartlar üzerindeki etkisi değerlendirilerek hukuki sonuç belirlenmelidir.

İstifa Memurluğu Sona Erdirir mi?

Evet. Memurun 657 sayılı Kanun hükümlerine uygun şekilde görevinden çekilmesi, devlet memurluğunu sona erdiren nedenlerden biridir.

Ancak istifa, memurluktan çıkarma cezasından farklı olarak kişinin gelecekte hiçbir şekilde yeniden devlet memuru olamayacağı anlamına gelmez.

DMK Madde 92 ve 97’deki yeniden atanma ve bekleme süresi şartlarının sağlanması hâlinde kişinin yeniden devlet memurluğuna atanması mümkün olabilir.

Emeklilik Memuriyet Statüsünü Sona Erdirir mi?

Evet. Emeklilik, DMK Madde 98’de açıkça düzenlenen memurluğun sona erme nedenlerinden biridir.

Memurun emekliye ayrılmasıyla aktif devlet memurluğu statüsü sona erer ve kişi emeklilik statüsüne geçer.

Bununla birlikte emekli olmak, her durumda yeniden kamu hizmetinde görev alınamayacağı anlamına gelmez. DMK Madde 93 ve ilgili özel mevzuat kapsamında yeniden hizmete alınma imkânı ayrıca değerlendirilebilir.

Ölüm Hâlinde Memurluk Sona Erer mi?

Evet. Devlet memurunun ölümü, memuriyet statüsünü kendiliğinden sona erdiren nedenlerden biridir.

Bu durumda ayrıca istifa veya görevden çıkarma gibi bir idari işleme gerek bulunmaksızın memuriyet ilişkisi sona erer.

Ancak ölüm sonrasında memurun hak sahipleri bakımından ölüm aylığı, emekli ikramiyesi ve diğer sosyal güvenlik hakları ilgili mevzuata göre gündeme gelebilir.

Her Memuriyet Sona Ermesi Yeniden Atanmaya Engel midir?

Hayır. Memuriyetin sona erme nedeni, kişinin yeniden devlet memuru olup olamayacağının belirlenmesinde temel öneme sahiptir.

Örneğin usulüne uygun şekilde istifa eden bir kişi, gerekli bekleme süresinden sonra yeniden atanabilirken devlet memurluğundan çıkarma cezası alan kişinin durumu farklıdır.

Emeklilerin yeniden hizmete alınması ise ayrı kanuni şartlara tabidir. Bu nedenle tüm sona erme nedenleri aynı hukuki sonucu doğurmaz.

İstifa ile Memurluktan Çıkarma Arasındaki Fark Nedir?

İstifa veya çekilme, memurun kendi iradesiyle kamu görevinden ayrılmasıdır. Memurluktan çıkarma ise kanunda öngörülen nedenlerle uygulanan ağır bir disiplin yaptırımıdır.

İstifa eden kişi, şartları sağlaması hâlinde belirli sürelerden sonra yeniden devlet memurluğuna atanabilir.

Devlet memurluğundan çıkarma cezasında ise kişi bir daha devlet memurluğuna atanmamak üzere kamu görevinden çıkarılır. Bu nedenle iki sona erme biçiminin sonuçları önemli ölçüde farklıdır.

Memuriyetin Sona Ermesine Karşı Dava Açılabilir mi?

İdari bir işlem sonucunda memuriyetin sona erdirilmesi, şartları varsa idari yargı denetimine konu olabilir.

Örneğin memuriyet şartlarının kaybedildiği gerekçesiyle ilişik kesilmesi veya devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesi hâlinde, işlemin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla dava açılması gündeme gelebilir.

Dava süresi ve başvuru yolları işlemin niteliğine göre değişebileceğinden tebliğ tarihi ve dava açma süresi dikkatle takip edilmelidir.

DMK Madde 97 ile Madde 98 Arasındaki Fark Nedir?

DMK Madde 97, çekilen veya çekilmiş sayılan kişilerin yeniden devlet memurluğuna atanabilmeleri için uygulanacak bekleme sürelerini düzenlemektedir.

DMK Madde 98 ise daha genel olarak devlet memurluğunun hangi nedenlerle sona ereceğini belirler.

Kısaca Madde 97 yeniden memuriyete dönüş sürelerine, Madde 98 ise memuriyet statüsünün sona erme sebeplerine ilişkindir.

DMK Madde 98’in Önemi

DMK Madde 98, devlet memuru ile kamu idaresi arasındaki statü ilişkisinin hangi hukuki nedenlerle sona ereceğini açık biçimde belirlemektedir.

Bu düzenleme sayesinde istifa, emeklilik, ölüm, memurluktan çıkarma ve memuriyet şartlarının kaybedilmesi gibi birbirinden farklı durumların hukuki çerçevesi ortaya konulmaktadır.

Sona erme nedeninin doğru belirlenmesi; kişinin yeniden memuriyete dönüş hakkı, mali ve sosyal hakları ile başvurabileceği hukuki yollar bakımından doğrudan önem taşır.

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

DMK Madde 98 kapsamında memuriyetin sona ermesi değerlendirilirken, işlemin hangi kanuni nedene dayandığı öncelikle belirlenmelidir.

Özellikle memurluktan çıkarma ile istifa, emeklilik ve memuriyet şartlarının kaybedilmesi birbirinden ayrılmalıdır. Çünkü her sona erme biçiminin yeniden atanma ve özlük hakları bakımından farklı sonuçları bulunmaktadır. İdari işlemle memuriyetin sona erdirildiği durumlarda ise işlemin hukuki dayanağı ve yargı yolları ayrıca incelenmelidir.

Sık Sorulan Sorular