657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 97, devlet memurluğundan çekilen veya çekilmiş sayılan kişilerin yeniden devlet memurluğuna atanabilmeleri için geçmesi gereken bekleme sürelerini düzenlemektedir. DMK Madde 97 çekilen ve çekilmiş sayılanların yeniden atanmaları, özellikle istifa eden memurların ne zaman yeniden kamu görevine dönebileceğinin belirlenmesi bakımından önemlidir. Yeniden atanma süresi; memurun görevinden usulüne uygun çekilmesine, çekilmiş sayılmasına, devir ve teslim yükümlülüğüne uyup uymamasına veya olağanüstü yönetim hâllerindeki çekilme kurallarını ihlal etmesine göre değişir. Bazı durumlarda 6 ay veya 1 yıllık bekleme süresi uygulanırken, bazı ihlaller yeniden devlet memurluğuna alınmaya engel olabilir.
Madde Metni
Çekilen ve çekilmiş sayılanların yeniden atanmaları
Madde 97 – (Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/17 md.)
Memurlardan mali ve cezai sorumlulukları saklı kalmak üzere;
A) 94 üncü maddenin 2 nci ve 3 üncü fıkrasına uygun olarak memuriyetten çekilenler altı ay geçmeden,
B) Bu Kanuna göre çekilmiş sayılanlar ile 94 üncü maddenin 2 nci fıkrasına uymadan görevlerinden ayrılanlar bir yıl geçmeden,
C) 95 inci maddede yazılı zorunluluklara uymayanlar 3 yıl geçmeden,
D) 96 ncı maddeye aykırı hareket edenler hiçbir surette,
Devlet memurluğuna alınamazlar.
DMK Madde 97 Neyi Düzenler?
DMK Madde 97, memurluktan ayrılan kişilerin hangi süreler geçtikten sonra yeniden devlet memurluğuna atanabileceklerini belirlemektedir.
Kanun, tüm istifa ve çekilme durumları için aynı bekleme süresini öngörmemiştir. Memurun görevden ayrılma biçimine göre farklı hukuki sonuçlar düzenlenmiştir.
Bu nedenle yeniden memuriyete dönmek isteyen kişinin öncelikle hangi madde kapsamında ve ne şekilde görevinden ayrıldığının belirlenmesi gerekir.
Usulüne Uygun İstifa Eden Memur Ne Zaman Yeniden Atanabilir?
DMK Madde 94’ün ikinci fıkrasına uygun şekilde memurluktan çekilen kişiler, kanundaki şartlar çerçevesinde 6 ay geçmeden yeniden devlet memurluğuna alınamazlar.
Bu süre, kişinin yeniden atanabileceği en erken zamanı belirleyen kanuni bir bekleme süresidir.
Ancak 6 aylık sürenin dolması otomatik olarak memuriyete dönüş hakkı sağlamaz. Yeniden atama için ayrıca uygun kadro, atanma şartları ve yetkili idarenin atama işlemi gerekir.
Çekilmiş Sayılan Memur Ne Kadar Bekler?
657 sayılı Kanun’a göre çekilmiş sayılanlar, yeniden devlet memurluğuna atanabilmek için kural olarak 1 yıl beklemek zorundadır.
Örneğin kanundaki şartların oluşması hâlinde mazeretsiz ve kesintisiz 10 gün göreve gelmeyerek çekilmiş sayılan memur bakımından bu süre gündeme gelebilir.
Çekilmiş sayılma, usulüne uygun istifaya göre daha ağır sonuç doğurduğundan yeniden atanma bekleme süresi de daha uzundur.
Usulüne Aykırı İstifa Eden Memur Ne Kadar Bekler?
DMK Madde 94’teki çekilme usulüne uymadan görevini bırakan memurlar, yeniden atanma bakımından daha uzun bir bekleme süresine tabi olabilir.
Kanunda belirtilen şekilde çekilme isteğini bildirmeden veya gerekli usule uymadan görevini terk eden kişiler için 1 yıllık yeniden atanamama süresi gündeme gelir.
Bu nedenle istifa etmek isteyen memurun görevini doğrudan terk etmek yerine kanuni çekilme prosedürüne uygun hareket etmesi önemlidir.
Devir ve Teslim Yükümlülüğüne Uymayan Memur Ne Zaman Dönebilir?
DMK Madde 95 kapsamında devir ve teslim yükümlülüğüne tabi olduğu hâlde bu yükümlülüğe uymadan görevini bırakan kişiler, daha ağır bir bekleme süresiyle karşılaşabilir.
Bu kişiler, kanundaki düzenleme kapsamında 3 yıl geçmeden yeniden devlet memurluğuna alınamazlar.
Özellikle kamu malı, para, belge veya diğer değerlerin sorumluluğunu taşıyan memurlar açısından devir ve teslim işlemlerinin tamamlanmadan görevin bırakılmaması büyük önem taşır.
Olağanüstü Hâlde Usulsüz Çekilen Memur Yeniden Atanabilir mi?
DMK Madde 96 hükümlerine aykırı şekilde görevini bırakan kişiler bakımından kanun çok daha ağır bir sonuç öngörmektedir.
Olağanüstü hâl, seferberlik, savaş veya kanunda belirtilen diğer olağanüstü durumlarda özel çekilme usulüne uymadan görevini bırakan kişiler bir daha devlet memurluğuna alınamazlar.
Bu nedenle DMK Madde 96 kapsamındaki bir dönemde görevden ayrılmak isteyen memurun özel çekilme şartlarına kesinlikle uyması gerekir.
6 Aylık ve 1 Yıllık Bekleme Süresi Arasındaki Fark Nedir?
6 aylık bekleme süresi, esas olarak kanundaki usule uygun şekilde çekilen memurlar bakımından gündeme gelir.
1 yıllık bekleme süresi ise çekilmiş sayılan veya çekilme usulüne aykırı şekilde görevini bırakan kişiler açısından uygulanabilir.
Dolayısıyla bekleme süresinin belirlenmesinde yalnızca kişinin “istifa etmiş” olması değil, memuriyetten hangi hukuki usulle ayrıldığı belirleyicidir.
Bekleme Süresi Dolunca Memur Otomatik Olarak Göreve Döner mi?
Hayır. DMK Madde 97’deki bekleme süresinin tamamlanması, kişinin eski görevine veya başka bir memuriyet kadrosuna otomatik olarak atanmasını sağlamaz.
Bekleme süresi yalnızca kişinin yeniden memuriyete atanmasına ilişkin kanuni zaman engelinin sona ermesini ifade eder.
Yeniden atama için DMK Madde 92 ve ilgili atama hükümleri kapsamında boş kadro, gerekli nitelikler ve idarenin atama işlemi ayrıca gereklidir.
İstifa Eden Memur Eski Kurumuna Dönebilir mi?
Bekleme süresini tamamlayan eski memurun, gerekli şartların bulunması hâlinde eski kurumuna yeniden atanması mümkün olabilir.
Ancak kişinin daha önce aynı kurumda çalışmış olması, kuruma yeniden atama yapma zorunluluğu yüklemez.
Uygun boş kadronun bulunması, kişinin atanma şartlarını taşıması ve kurumun personel ihtiyacı doğrultusunda atama kararı vermesi gerekir.
DMK Madde 92 ile Madde 97 Arasındaki Fark Nedir?
DMK Madde 92, memurluktan çekilen veya çekilmiş sayılan kişilerin belirli şartlarla yeniden devlet memurluğuna atanabilmesine ilişkin esasları düzenler.
DMK Madde 97 ise bu kişilerin yeniden atanabilmeleri için ne kadar beklemeleri gerektiğini ve hangi durumlarda yeniden atanamayacaklarını belirler.
Kısaca Madde 92 yeniden atama imkânını, Madde 97 ise yeniden atanmada uygulanacak bekleme sürelerini ve yasakları düzenlemektedir.
DMK Madde 97 Bekleme Süreleri Nelerdir?
DMK Madde 97 kapsamında yeniden memuriyete dönüş süreleri, görevden ayrılma biçimine göre farklılaşmaktadır.
Usulüne uygun çekilenler için 6 ay, çekilmiş sayılanlar veya usule aykırı çekilenler için 1 yıl, devir ve teslim yükümlülüğüne aykırı ayrılanlar için 3 yıl bekleme süresi gündeme gelebilir.
DMK Madde 96’ya aykırı şekilde olağanüstü yönetim hâllerinde görevini bırakanlar ise bir daha devlet memurluğuna alınamazlar.
DMK Madde 97’nin Önemi
DMK Madde 97, devlet memurlarının görevlerinden ayrılırken kanunda öngörülen usullere uymalarını sağlayan önemli bir kamu personeli düzenlemesidir.
Kanun, usulüne uygun istifa eden memur ile görevini usulsüz şekilde terk eden kişiyi aynı hukuki sonuçlara tabi tutmayarak kademeli bir yeniden atanma sistemi oluşturmuştur.
Bu nedenle memurun görevden nasıl ayrıldığı, gelecekte yeniden devlet memuru olup olamayacağını ve ne kadar süre beklemesi gerektiğini doğrudan etkileyebilir.
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
DMK Madde 97 kapsamında yeniden memuriyete dönmek isteyen kişinin, önceki görevinden ayrılma şekline ilişkin belgeleri dikkatle incelemesi gerekir.
Özellikle 6 ay, 1 yıl ve 3 yıllık bekleme süreleri ile yeniden memuriyete alınmama sonucu birbirinden ayrılmalıdır. Bekleme süresinin dolması ise tek başına atama hakkı yaratmaz; boş kadro, atanma nitelikleri ve idarenin atama işlemi ayrıca gereklidir.
Sık Sorulan Sorular
Usulüne uygun istifa eden memur ne kadar bekler?
Kanundaki şartlara göre 6 ay geçmeden yeniden devlet memurluğuna alınamaz.
Çekilmiş sayılan memur ne zaman dönebilir?
Kural olarak 1 yıllık bekleme süresinden sonra, yeniden atanma şartları varsa başvurabilir.
Devir teslim yapmadan ayrılan memur ne kadar bekler?
DMK Madde 95’e aykırı ayrılanlar 3 yıl geçmeden yeniden devlet memurluğuna alınamaz.
