Devlet Memurları Kanunu Madde 96 Olağanüstü Yönetim Hallerinde Çekilme Usulü

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 96, olağanüstü yönetim dönemlerinde devlet memurlarının memurluktan çekilme ve görevlerini bırakma usulünü düzenlemektedir. DMK Madde 96 olağanüstü yönetim hallerinde çekilme usulü, normal dönemlerde uygulanan çekilme hükümlerinden farklı ve daha sıkı kurallar öngörmesi bakımından önemlidir. Olağanüstü hâl, seferberlik ve savaş gibi kamu hizmetinin kesintisiz devamının kritik olduğu durumlarda, memurun yalnızca istifa dilekçesi vermesi görevini bırakabilmesi için yeterli değildir. Kanundaki özel şartlara uyulmadan görevin terk edilmesi, özellikle yeniden devlet memurluğuna atanma bakımından ağır hukuki sonuçlar doğurabilir.

Madde Metni

Olağanüstü yönetim hallerinde çekilme usulü

Madde 96 – (Değişik: 15/8/2017 – KHK-694/27 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/27 md.)

Olağanüstü hal, seferberlik ve savaş hallerinde veya genel hayata müessir afetlere uğrayan yerlerdeki Devlet memurları, çekilme istekleri kabul edilmedikçe veya yerine atanacaklar gelip işe başlamadıkça görevlerini bırakamazlar.

DMK Madde 96 Neyi Düzenler?

DMK Madde 96, olağanüstü yönetim hâllerinde devlet memurlarının görevlerinden çekilmelerine ilişkin özel usulü düzenlemektedir.

Kanun, olağanüstü hâl, seferberlik ve savaş hâllerinde veya genel hayata etkili afetlere uğrayan yerlerdeki devlet memurlarının, belirli şartlar gerçekleşmeden görevlerini bırakamayacağını öngörmektedir.

Bu düzenlemenin temel amacı, toplum ve devlet açısından kritik dönemlerde kamu hizmetlerinin kesintiye uğramasını önlemektir.

Olağanüstü Hâlde Devlet Memuru İstifa Edebilir mi?

Devlet memurunun çekilme talebinde bulunması mümkün olmakla birlikte, olağanüstü durumlarda görevi fiilen bırakabilmesi normal dönemlere göre daha sıkı şartlara bağlanmıştır.

Memurun yalnızca istifa dilekçesi vermesi, görevini hemen bırakabileceği anlamına gelmez.

DMK Madde 96 kapsamına giren durumlarda memurun, yerine atanacak kişinin gelip işe başlamasını veya yetkili makamın izin vermesini beklemesi gerekir.

Olağanüstü Hâlde İstifa Dilekçesi Veren Memur Görevi Hemen Bırakabilir mi?

Hayır. DMK Madde 96 kapsamındaki memur, istifa dilekçesini sunduktan sonra kendiliğinden görev yerini terk edemez.

Kanunda belirtilen olağanüstü şartlarda kamu hizmetlerinin devamlılığı öncelikli olduğundan, memurun görevini bırakması yerine atanacak kişinin göreve başlamasına veya yetkili makamın izin vermesine bağlıdır.

Bu şartlara uyulmadan görevin bırakılması, usulsüz çekilmenin ötesinde daha ağır sonuçlara neden olabilir.

DMK Madde 96 Hangi Durumlarda Uygulanır?

DMK Madde 96, kanunda belirtilen olağanüstü nitelikteki durumlarda uygulanır.

Bunların başında olağanüstü hâl, seferberlik ve savaş hâlleri gelmektedir. Ayrıca genel hayata etkili afetlere uğrayan yerlerde görev yapan memurlar bakımından da özel çekilme kuralları söz konusu olabilir.

Bu dönemlerde temel amaç, özellikle kritik kamu hizmetlerinde personel eksikliği ve hizmet kesintisinin önlenmesidir.

Afet Bölgesinde Görev Yapan Memur İstifa Edebilir mi?

Genel hayata etkili bir afete uğrayan bölgelerde görev yapan devlet memurları, DMK Madde 96 kapsamındaki özel kurallara tabi olabilir.

Deprem veya benzeri büyük afetlerde sağlık, güvenlik, idari hizmetler ve diğer kamu hizmetlerinin kesintisiz yürütülmesi büyük önem taşır.

Bu nedenle ilgili memurun görevini bırakabilmesi için kanunda öngörülen izin veya yerine başka bir personelin göreve başlaması şartlarının gerçekleşmesi gerekebilir.

Seferberlik veya Savaş Hâlinde Memur Görevini Bırakabilir mi?

Seferberlik ve savaş hâllerinde devlet memurlarının görevlerini bırakmaları, kamu hizmetinin devamlılığı nedeniyle özel sınırlamalara tabidir.

Bu dönemlerde memurun çekilme talebinde bulunması, kendisine doğrudan görevi terk etme hakkı sağlamaz.

Kanundaki şartlara uyulmadan görevden ayrılmak, memurun daha sonra yeniden kamu görevine dönüşü bakımından ciddi sonuçlar doğurabilir.

Yetkili Makam İzin Verirse Memur Ayrılabilir mi?

Evet. DMK Madde 96 kapsamında yetkili makam tarafından çekilmeye izin verilmesi, memurun görevini usulüne uygun şekilde bırakabilmesini sağlayabilir.

Diğer bir ihtimal ise memurun yerine atanacak kişinin gelerek göreve başlamasıdır.

Dolayısıyla olağanüstü dönemlerde normal çekilme usulünden farklı olarak, kamu hizmetinin devamını güvence altına alan özel bir ayrılma mekanizması uygulanmaktadır.

Olağanüstü Hâlde Görevi İzinsiz Bırakmanın Sonucu Nedir?

DMK Madde 96 hükümlerine aykırı şekilde görevini bırakan memur, yeniden devlet memurluğuna dönüş bakımından oldukça ağır bir sonuçla karşılaşabilir.

657 sayılı Kanun’un Madde 97 hükümleri uyarınca, Madde 96’ya aykırı hareket ederek görevinden ayrılanların bir daha devlet memurluğuna alınmaması söz konusu olabilir.

Bu nedenle olağanüstü yönetim hâllerinde görevden ayrılmadan önce çekilme usulüne eksiksiz uyulması kritik önem taşır.

Normal İstifa ile Olağanüstü Hâlde İstifa Arasındaki Fark Nedir?

Normal dönemlerde çekilme, esas olarak DMK Madde 94 ve ilgili hükümler kapsamında yürütülür. Belirli şartların gerçekleşmesiyle memur görevini bırakabilir.

Olağanüstü yönetim hâllerinde ise DMK Madde 96, daha sıkı bir sistem öngörmektedir. Memurun yerine bir kişinin gelip göreve başlaması veya yetkili makamdan izin alınması önem kazanır.

Temel fark, kamu hizmetinin olağanüstü şartlarda kesintisiz sürdürülmesine verilen önceliktir.

DMK Madde 94 ile Madde 96 Arasındaki Fark Nedir?

DMK Madde 94, devlet memurlarının olağan koşullarda çekilme ve çekilmiş sayılma esaslarını düzenlemektedir.

DMK Madde 96 ise olağanüstü hâl, seferberlik, savaş ve kanunda belirtilen afet durumlarında uygulanacak özel çekilme usulünü düzenler.

Bu nedenle Madde 94 genel çekilme hükmü, Madde 96 ise olağanüstü durumlara özgü özel ve daha sıkı bir çekilme düzenlemesi niteliğindedir.

DMK Madde 96’nın Önemi

DMK Madde 96, olağanüstü dönemlerde kamu hizmetlerinin personel eksikliği nedeniyle kesintiye uğramasını önleyen önemli bir kamu personeli düzenlemesidir.

Özellikle sağlık, güvenlik, afet yönetimi ve temel kamu hizmetlerinin devamlılığının hayati önem taşıdığı dönemlerde memurların görevlerini kontrolsüz şekilde bırakmasının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.

Böylece memurun çekilme hakkı ile olağanüstü dönemlerde kamu hizmetinin sürekliliği arasında özel bir hukuki denge kurulmaktadır.

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

DMK Madde 96 kapsamındaki bir durumda çekilmek isteyen memur, normal istifa prosedürünün yeterli olduğunu düşünerek görevini kendiliğinden bırakmamalıdır.

Özellikle olağanüstü hâl, seferberlik, savaş veya genel hayata etkili afet durumunun bulunup bulunmadığı, yetkili makamın izni ve yerine atanan kişinin göreve başlama durumu kontrol edilmelidir. Usule aykırı ayrılmanın yeniden memuriyete alınmama sonucuna kadar varabilmesi, bu maddeyi son derece önemli hâle getirmektedir.

Sık Sorulan Sorular