Devlet Memurları Kanunu Madde 91 Kadroları Kaldırılan Devlet Memurları

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 91, kadrosu kaldırılan devlet memurlarının hukuki ve mali durumunu düzenleyen önemli bir kamu personel hukuku hükmüdür. DMK Madde 91 kadroları kaldırılan devlet memurları, idari yapılanma, teşkilat değişikliği veya kadro düzenlemeleri sonucunda mevcut kadrosu kaldırılan memurun durumunun nasıl değerlendirileceği açısından önem taşır. Bir memurun kadrosunun kaldırılması, tek başına devlet memurluğunun sona erdiği anlamına gelmez. Kanun, kadrosu kaldırılan memurun başka bir kadroya atanması ve belirli koşullarda aylık ve özlük haklarının korunması konusunda güvence sağlar. Bu süreçte memurun nitelikleri, eski kadrosu, kazanılmış hakları ve atanacağı yeni görev birlikte değerlendirilmelidir.

Madde Metni

Kadroları kaldırılan devlet memurları

Madde 91 – (Değişik: 13/2/2011 – 6111/103 md.)

Kadrosu kaldırılan memurlar, en geç altı ay içinde kendi kurumlarında niteliklerine uygun bir kadroya atanırlar. Bu memurlar, kurumlarında atama imkânı bulunmaması hâlinde aynı süre içinde başka bir kurumdaki kadrolara atanmak üzere Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. Bunlar, atama işlemi yapılıncaya kadar kurumlarında niteliklerine uygun işlerde çalıştırılır ve yeni bir kadroya atanıncaya kadar eski kadrolarına ait malî haklardan ve sosyal yardımlardan yararlanmaya devam ederler.

Söz konusu memurların eski kadrolarına ait en son ayda aldığı malî haklar kapsamında fiilen yapılmakta olan her türlü ödemeler toplamının net tutarının, atandıkları yeni kadrolarına ait malî haklar kapsamında fiilen yapılmakta olan her türlü ödemeler toplamının net tutarından fazla olması hâlinde, aradaki fark, farklılık giderilinceye kadar, atandıkları kadrolarda veya bu kadrolardan istekleri dışında atandıkları başka kadrolarda kaldıkları sürece, herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın tazminat olarak ödenir. Aylık mutad olarak yapılmayıp belirli bir dönemi kapsayan ödemelerin ödendiği tarih itibarıyla net tutarları toplamının yılı içinde çalışılan aylara bölünmesi suretiyle bulunacak tutarı, en son ayda aldığı aylık tutarına ilave edilir. Fazla çalışma ücreti, fiilen yapılan ders karşılığı ödenen ek ders ücreti ve nöbet ücreti gibi ilave bir çalışmanın karşılığında elde edilen ödemeler aylık tutarına ilave edilmez.

Diğer kamu kurum ve kuruluşlarına atanmak üzere Devlet Personel Başkanlığına bildirilen memurların 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında bulunan kamu kurum ve kuruluşlarının boş kadrolarından Devlet Personel Başkanlığınca tespit edilen kadroya, anılan Başkanlık tarafından kırkbeş gün içinde ataması teklif edilir. Devlet Personel Başkanlığı tarafından gönderilen atama teklif yazısının atamayı yapacak kamu kurum ve kuruluşuna intikalinden itibaren otuz gün içinde bu kurum ve kuruluş tarafından atama işlemlerinin yapılması zorunludur. Bunlardan unvanları müdür ve daha üst olanlar ile danışma işlevlerine ilişkin kadrolarda çalışanlar Araştırmacı kadrolarına, diğerleri ise durumlarına uygun kadrolara atanırlar.

DMK Madde 91 Neyi Düzenler?

DMK Madde 91, kadrosu kaldırılan devlet memurlarının kurumlarınca hangi kadrolara atanabileceğini ve atama gerçekleşinceye kadar mali haklarının nasıl korunacağını düzenlemektedir.

Kanunun temel yaklaşımı, kadronun kaldırılması nedeniyle memurun doğrudan kamu personeli statüsünün sona erdirilmesi yerine, kişinin niteliklerine uygun başka bir kadroda değerlendirilmesidir.

Bu nedenle kadronun kaldırılması ile memuriyetin sona ermesi birbirinden farklı hukuki durumlardır.

Kadrosu Kaldırılan Memurun Memuriyeti Sona Erer mi?

Hayır. Bir devlet memurunun kadrosunun kaldırılması, kural olarak memuriyet statüsünün kendiliğinden sona ermesine neden olmaz.

Kadro, kamu kurumunun teşkilat yapısı içerisindeki görev ve personel pozisyonunu ifade eder. İdari düzenlemeler sonucunda kadronun kaldırılması mümkün olsa da memurun 657 sayılı Kanun’dan kaynaklanan statü ve hakları ayrıca değerlendirilir.

Bu durumda idarenin memurun başka bir kadroya atanmasına yönelik işlemleri gerçekleştirmesi gerekir.

Kadrosu Kaldırılan Memur Başka Bir Kadroya Atanabilir mi?

Evet. Kadrosu kaldırılan memurların başka bir kadroya atanması, DMK Madde 91’in temel düzenleme alanlarından biridir.

Atama yapılırken memurun mesleki nitelikleri, öğrenim durumu, hizmet sınıfı, kazanılmış hak aylık derecesi ve atanacağı görevin şartları dikkate alınmalıdır.

İdarenin personel planlaması konusunda takdir yetkisi bulunsa da yapılacak atamanın kamu yararı, hizmet gerekleri ve hukuka uygunluk ilkelerine dayanması gerekir.

Kadrosu Kaldırılan Memur Atanıncaya Kadar Maaş Alır mı?

Kadrosu kaldırılan memurun başka bir kadroya atanıncaya kadar belirli mali haklarının korunması, DMK Madde 91’in önemli güvencelerinden biridir.

Kanunda öngörülen sistem kapsamında memurun kadrosunun kaldırılması, maaş ve diğer haklarının aynı anda tamamen sona ermesi sonucunu doğurmaz.

Ancak hangi aylık, ek gösterge, zam, tazminat ve diğer mali hakların ne şekilde ödeneceği, ilgili personel ve mali mevzuat hükümleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Kadrosu Kaldırılan Memur Daha Düşük Bir Göreve Atanabilir mi?

Kadrosu kaldırılan memurun yeni bir kadroya atanmasında, atanacağı görevin şartları ve memurun kazanılmış hakları önem taşır.

Yeni görevin unvan veya sorumluluk düzeyinin önceki görevden farklı olması mümkün olabilir. Ancak idarenin atama yetkisi sınırsız ve keyfî bir yetki değildir.

Atama işleminin memurun cezalandırılması amacıyla yapılmaması ve kamu yararı ile hizmet gereklerine dayanması gerekir. Ayrıca kanunen korunan kazanılmış hakların gözetilmesi zorunludur.

Kadronun Kaldırılması Kazanılmış Hakları Ortadan Kaldırır mı?

Kadronun kaldırılması, memurun kazanılmış hak aylık derece ve kademesini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Kadro unvanı ile memurun kazanılmış hak aylığı, kamu personel hukukunda farklı kavramlardır.

Memurun yeni bir göreve atanması sırasında derece-kademe, aylık ve diğer özlük hakları bakımından 657 sayılı Kanun’daki koruyucu hükümler dikkate alınmalıdır.

Kadro Kaldırılması ile Görevden Alma Aynı Şey midir?

Hayır. Kadro kaldırılması ile görevden alma, hukuken aynı işlem değildir.

Kadro kaldırılması genellikle teşkilat yapısının değiştirilmesi, yeniden yapılanma veya personel organizasyonunun düzenlenmesi sonucunda ortaya çıkar.

Görevden alma ise kişinin yürüttüğü belirli bir görevden alınmasına yönelik bireysel bir personel işlemidir. Bu nedenle her iki işlemin hukuki sebepleri ve sonuçları farklıdır.

Kadrosu Kaldırılan Memur Açıkta mı Sayılır?

Kadrosu kaldırılan memurun durumu, görevden uzaklaştırma anlamındaki “açığa alınma” ile karıştırılmamalıdır.

Görevden uzaklaştırma, belirli şartlarda uygulanan geçici bir idari tedbirdir. Kadronun kaldırılması ise kurumun teşkilat ve kadro yapısındaki değişiklikten kaynaklanır.

Dolayısıyla kadrosu kaldırılan memurun statüsü ve mali hakları, DMK Madde 91’deki özel hükümler çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Kadrosu Kaldırılan Memurun Yeni Göreve Atanması Zorunlu mudur?

DMK Madde 91’in temel amacı, kadrosu kaldırılan memurun kamu personel sistemi içerisinde uygun bir kadroda yeniden değerlendirilmesidir.

İdarenin, memurun niteliklerini ve mevcut kadro imkânlarını dikkate alarak uygun bir göreve atanmasına yönelik işlem tesis etmesi gerekir.

Atama sürecinin gereksiz biçimde uzatılması veya memurun hukuki durumunun uzun süre belirsiz bırakılması, personel hakları ve idarenin sorumluluğu bakımından uyuşmazlıklara neden olabilir.

Kadrosu Kaldırılan Memur Atama İşlemine Dava Açabilir mi?

Kadrosu kaldırıldıktan sonra başka bir göreve atanan memur, yapılan atamanın hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsa şartları oluştuğunda idari yargıya başvurabilir.

Özellikle atamanın kamu yararı ve hizmet gereklerine dayanmaması, yetki veya şekil yönünden hukuka aykırı olması ya da cezalandırma amacı taşıması gibi iddialar yargısal denetime konu olabilir.

Somut olayın özelliklerine göre iptal davası ve gerekli şartlarda yürütmenin durdurulması talebi gündeme gelebilir.

DMK Madde 76 ile Madde 91 Arasındaki Fark Nedir?

DMK Madde 76, kurumların memurların görevlerini ve görev yerlerini belirli şartlarla değiştirebilmesine ilişkin genel atama yetkisini düzenlemektedir.

DMK Madde 91 ise özel olarak memurun mevcut kadrosunun kaldırılması sonucunda ortaya çıkan hukuki durumu ele almaktadır.

Dolayısıyla Madde 76 genel anlamda görev ve görev yeri değişikliği, Madde 91 ise kadro kaldırılması sonrasında memurun durumu ve yeniden atanması bakımından önem taşır.

DMK Madde 91’in Önemi

DMK Madde 91, kamu kurumlarında teşkilat ve kadro değişiklikleri yapılırken devlet memurlarının statü ve mali haklarının korunmasını sağlayan önemli bir hukuki güvencedir.

Kamu idaresinin organizasyon yapısını değiştirme ve kadroları yeniden düzenleme yetkisi bulunmakla birlikte, bu değişikliklerin mevcut memurlar açısından keyfî hak kayıplarına yol açmaması gerekir.

Bu nedenle düzenleme, idarenin teşkilatlanma yetkisi ile memurun hukuki güvenceleri arasında denge kurulmasını sağlar.

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

DMK Madde 91 kapsamında kadrosu kaldırılan memurun durumu değerlendirilirken kadronun hangi hukuki işlemle kaldırıldığı, yeni atamanın hangi göreve yapıldığı ve memurun mali haklarının nasıl hesaplandığı birlikte incelenmelidir.

Özellikle kazanılmış hak aylığı, derece-kademe, yeni kadronun nitelikleri ve mali haklardaki değişiklikler dikkatle kontrol edilmelidir. Kadro kaldırılması gerekçe gösterilerek memurun kanunen korunan haklarının ortadan kaldırılması veya işlemin cezalandırma amacıyla kullanılması hukuki uyuşmazlığa konu olabilir.

Sık Sorulan Sorular