657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 89, devlet memurlarına ders görevi verilmesi ve ders ücreti ödenmesine ilişkin temel esasları düzenleyen önemli bir kamu personel hukuku hükmüdür. DMK Madde 89 ders görevi, kamu kurumlarında çalışan memurların bilgi ve uzmanlıklarından eğitim faaliyetlerinde yararlanılmasına imkân sağlar. Her devlet memuruna sınırsız biçimde ders görevi verilmesi mümkün olmayıp görevlendirmenin kurum, eğitim faaliyeti, personelin niteliği ve ilgili mevzuat bakımından hukuki şartları taşıması gerekir. Ders görevinin asli görevle birlikte yürütülmesi ve karşılığında yapılabilecek ek ders ücreti ödemeleri de kanuni düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilir.

Madde Metni
Madde 89 – (Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975 – 1897/1 md.)
Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir.
Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar Cumhurbaşkanı kararı ile tespit olunur.
DMK Madde 89 Neyi Düzenler?
DMK Madde 89, belirli eğitim ve öğretim kurumlarında devlet memurlarına ve bazı diğer kamu görevlilerine ders görevi verilebilmesine ilişkin esasları düzenlemektedir.
Madde kapsamında her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile üniversite ve akademi, okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması hâlinde ders görevi verilmesi gündeme gelebilir.
Bu düzenleme, özellikle ihtiyaç duyulan alanlarda eğitim ve öğretim hizmetlerinin kesintisiz yürütülmesini sağlamayı amaçlamaktadır.
Devlet Memuruna Ders Görevi Verilebilir mi?
Evet. Devlet memurlarına DMK Madde 89 ve ilgili mevzuatta belirtilen şartlarla ders görevi verilmesi mümkündür.
Ancak memur olmak tek başına herhangi bir alanda ders verme hakkı sağlamaz. Görevlendirilecek kişinin dersin konusu bakımından gerekli bilgi, uzmanlık ve mesleki yeterliliğe sahip olması gerekir.
Ayrıca ders görevinin yetkili makam tarafından usulüne uygun şekilde verilmesi önem taşır.
Hangi Kurumlarda Ders Görevi Verilebilir?
DMK Madde 89 kapsamındaki ders görevi, kanunda belirtilen eğitim ve öğretim faaliyetlerinin yürütüldüğü kurum ve kuruluşlarda söz konusu olabilir.
Bunlar arasında eğitim ve öğretim kurumları, üniversiteler, akademiler, okullar, kurslar ve yaygın eğitim faaliyetinde bulunan kurumlar yer alabilir.
Ancak görevlendirmenin hukuki şartları, kurumun niteliğine ve eğitim faaliyetinin tabi olduğu özel mevzuata göre farklılık gösterebilir.
Öğretmen veya Öğretim Üyesi Bulunmaması Hâlinde Ders Görevi Verilebilir mi?
DMK Madde 89’un önemli uygulama alanlarından biri, eğitim faaliyetinin yürütülmesi için gerekli öğretmen veya öğretim üyesinin bulunmamasıdır.
Bu durumda gerekli nitelikleri taşıyan memurlara veya kanunda belirtilen diğer kişilere ücret karşılığında ders görevi verilmesi mümkün olabilir.
Böylece personel eksikliği nedeniyle eğitim hizmetinin aksamasının önlenmesi ve uzman kişilerin bilgi ve deneyimlerinden yararlanılması amaçlanır.
Ders Görevi Karşılığında Ücret Ödenir mi?
Evet. Usulüne uygun olarak ders görevi verilen kişilere, ilgili mevzuatta belirtilen şartlar çerçevesinde ders ücreti ödenebilir.
Ancak ders görevinin verilmiş olması, ödeme miktarının doğrudan DMK Madde 89’a bakılarak belirlenebileceği anlamına gelmez.
Ek ders ücretinin miktarı, ders saati, görevin niteliği ve ödeme koşulları 657 sayılı Kanun’un ilgili mali hükümleri ve özel düzenlemeler çerçevesinde belirlenir.
Ders Görevi Mesai Saatleri İçinde Verilebilir mi?
Ders görevinin mesai saatleri içinde veya dışında yürütülmesi, görevlendirmenin niteliğine ve ilgili mevzuata göre değerlendirilir.
Memurun asli kamu görevinin aksatılmaması temel öneme sahiptir. Ders görevi nedeniyle asli görevin ve kamu hizmetinin yürütülmesinde aksama meydana gelmemesi gerekir.
Mesai saatleri içerisindeki görevlendirmelerde kurumun izni ve ilgili özel düzenlemeler özellikle dikkate alınmalıdır.
Her Devlet Memuruna Ders Görevi Verilebilir mi?
Her devlet memuruna yalnızca memur sıfatına sahip olduğu için ders görevi verilmesi söz konusu değildir.
Görevlendirilecek kişinin dersin gerektirdiği uzmanlık, eğitim, mesleki bilgi veya diğer niteliklere sahip olması gerekir.
Örneğin teknik veya uzmanlık gerektiren bir eğitimde ders verecek kişinin ilgili konuda yeterli bilgi ve deneyime sahip olması, eğitim hizmetinin niteliği bakımından önemlidir.
Ders Görevi ile İkinci Görev Aynı mıdır?
Ders görevi ile DMK Madde 88 kapsamındaki ikinci görev, aynı hukuki kavram değildir.
İkinci görev, memurun asli görevinin yanında kanunun izin verdiği başka bir kamu görevini üstlenmesini ifade ederken ders görevi, eğitim ve öğretim faaliyetleri kapsamında belirli derslerin yürütülmesine yönelik özel bir görevlendirmedir.
Bu ayrım özellikle görevlendirme usulü ve yapılabilecek mali ödemelerin hukuki dayanağı açısından önem taşır.
Ders Görevi ile Ek Ders Arasındaki Fark Nedir?
Ders görevi, personele belirli bir eğitim faaliyetini yürütme sorumluluğunun verilmesini ifade eder. Ek ders ücreti ise gerekli şartların bulunması hâlinde bu görev karşılığında yapılan mali ödemedir.
Her ders niteliğindeki faaliyet otomatik olarak ek ders ücreti doğurmayabilir.
Ödeme yapılabilmesi için görevlendirmenin ve fiilen gerçekleştirilen derslerin ilgili mali mevzuatta belirtilen şartları taşıması gerekir.
Memur Ders Görevini Kendi İsteğiyle Üstlenebilir mi?
Bir memurun ders vermek istemesi, tek başına DMK Madde 89 kapsamında resmi ders görevi verilmesi için yeterli değildir.
Görevlendirmenin kurumun ihtiyacına dayanması ve yetkili makam tarafından mevzuata uygun biçimde yapılması gerekir.
Özellikle ücret ödenmesi söz konusu olduğunda yazılı görevlendirme, fiilen gerçekleştirilen ders saatleri ve ödemenin kanuni dayanağı önem taşır.
DMK Madde 88 ile Madde 89 Arasındaki Fark Nedir?
DMK Madde 88, kanunda belirtilen şartlarla memurlara verilebilecek ikinci görevleri düzenlemektedir.
DMK Madde 89 ise eğitim ve öğretim faaliyetlerinde personele ders görevi verilmesini konu almaktadır.
Kısaca Madde 88’in merkezinde ikinci görev, Madde 89’un merkezinde ise ders görevlendirmesi ve buna bağlı ücretlendirme bulunmaktadır. Her iki görevlendirmenin hukuki şartları ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
DMK Madde 89’un Önemi
DMK Madde 89, kamu kurumlarının sahip olduğu nitelikli insan kaynağından eğitim ve öğretim faaliyetlerinde yararlanılmasına hukuki imkân sağlamaktadır.
Özellikle yeterli öğretmen veya öğretim elemanı bulunmayan durumlarda uzman personelin ders göreviyle eğitim faaliyetlerine katkı sağlaması, kamu hizmetinin sürekliliği açısından önem taşır.
Bununla birlikte görevlendirmenin uzmanlık, yetki ve ücretlendirme kurallarına uygun yapılması, kamu personel ve mali mevzuatına uygunluk bakımından gereklidir.
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
DMK Madde 89 kapsamında ders görevi verilirken, görevlendirilecek kişinin dersin gerektirdiği nitelikleri taşıyıp taşımadığı ve görevlendirmenin yetkili makam tarafından yapılıp yapılmadığı kontrol edilmelidir.
Ayrıca ders saatleri, asli görevin aksamaması, ek ders ücretinin hukuki dayanağı ve özel mevzuattaki sınırlamalar birlikte değerlendirilmelidir. Özellikle ders görevi, ikinci görev ve diğer ek görevlendirmelerin birbirine karıştırılmaması, personelin mali ve özlük haklarının doğru belirlenmesi açısından önemlidir.
Sık Sorulan Sorular
Devlet memuruna ders görevi verilebilir mi?
Evet. Gerekli nitelikleri taşıyan memurlara, mevzuattaki şartlarla ders görevi verilebilir.
Ders görevi yapan memur ek ücret alabilir mi?
Şartların sağlanması hâlinde ders veya ek ders ücreti ödenmesi mümkün olabilir.
Ders görevi ikinci görev sayılır mı?
Hayır. Ders görevi ile ikinci görev farklı hukuki görevlendirme türleridir ve ayrı hükümlere tabidir.

