657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 83, devlet memuruyken muvazzaf askerlik hizmetine ayrılanların terhis sonrasında yeniden göreve başlatılması ile askerlikte geçen sürelerin kademe ilerlemesi ve derece yükselmesinde değerlendirilmesini düzenlemektedir. DMK Madde 83, askerlik nedeniyle kamu görevinden geçici olarak ayrılan memurun kariyer ve özlük haklarının korunması bakımından önemli bir hükümdür. Terhis sonrası göreve dönen memurun askerlik süresi yalnızca fiilen görev yapılmayan bir dönem olarak değerlendirilmez; kanunda belirtilen esaslar doğrultusunda derece ve kademe intibakında dikkate alınır. Böylece askerlik hizmetinin memurun mesleki ilerlemesinde hak kaybına yol açmasının önlenmesi amaçlanır.
Madde Metni
Madde 83 – (Değişik: 12/5/1982 – 2670/26 md.)
Devlet memuru iken muvazzaf askerlik hizmetini yapmak üzere silah altına alınanlardan askerlik görevini tamamlayıp memuriyete dönmek isteyenler, terhis tarihinden itibaren 30 gün içinde kurumlarına başvurmak ve kurumları da başvurma tarihinden itibaren azami 30 gün içinde ilgilileri göreve başlatmak zorundadırlar.
Bunların muvazzaf askerlikte geçen süreleri muvazzaf askerliğe ayrıldıkları sırada iktisap etmiş oldukları derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir. Bu gibilerin muvazzaf askerliğe ayrılmadan önce işgal ettikleri kadroda kazandıkları kademe ilerlemeleri ayrıca gözönünde bulundurulur. Askerlik öncesi kademe ilerlemeleri ile askerlikte geçen süre toplamının 3 yılı aşan kısmı usulü dairesinde üst dereceye terfi ettikleri zaman bu derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir.
DMK Madde 83 Neyi Düzenler?
DMK Madde 83, devlet memuruyken muvazzaf askerlik hizmetini yapmak üzere görevinden ayrılan ve daha sonra terhis edilerek görevine dönen memurların derece ve kademe durumlarını düzenlemektedir.
Madde kapsamında memurun askerlikte geçirdiği süre, göreve dönüşünden sonra kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi bakımından değerlendirilir.
Bu düzenleme, askerlik hizmeti nedeniyle memurun kariyer ilerlemesinde oluşabilecek kaybın giderilmesini ve özlük haklarının korunmasını amaçlamaktadır.
Askerlikten Dönen Memurun Derece ve Kademesi Nasıl Belirlenir?
Muvazzaf askerlikten dönen memurun derece ve kademe intibakı, askerlik süresinin mevcut memuriyet durumuna eklenmesi suretiyle ilgili hükümler çerçevesinde yapılır.
Askerlikte geçirilen süre dikkate alınarak memurun kademe ilerlemesi ve gerektiğinde derece yükselmesi hesaplanır.
Böylece memur, askerlik nedeniyle görevinden ayrılmamış olsaydı ulaşabileceği derece-kademe durumuna ilişkin haklardan kanuni şartlar çerçevesinde yararlanabilir.
Muvazzaf Askerlik Süresi Kademe İlerlemesinde Sayılır mı?
Evet. Muvazzaf askerlikte geçirilen süreler, DMK Madde 83 kapsamında memurun kademe ilerlemesinde değerlendirilir.
Örneğin memurun askerlikte geçirdiği süre, göreve dönüş sonrasında yapılacak intibak hesabına dahil edilir ve buna göre ulaşması gereken kademe belirlenir.
Bu işlem memurun yalnızca unvanını değil, kazanılmış hak aylığı ve mali haklarını da etkileyebileceğinden doğru hesaplama yapılması önemlidir.
Askerlik Süresi Derece Yükselmesinde Değerlendirilir mi?
Askerlikte geçirilen süre, gerekli koşulların oluşması hâlinde derece yükselmesinde de dikkate alınabilir.
Kademe ilerlemelerinin birikmesi sonucunda memurun bir üst dereceye geçme şartlarını sağlaması durumunda, askerlik süresinin değerlendirilmesi derece yükselmesine de etki edebilir.
Dolayısıyla askerlik hizmetinin intibakı yalnızca kademe bakımından değil, memurun toplam kariyer ilerlemesi açısından değerlendirilmelidir.
Askerlik Sonrası İntibak Otomatik Olarak Yapılır mı?
Terhis sonrası göreve başlayan memurun askerlik süresinin personel kayıtlarında doğru şekilde değerlendirilmesi gerekir.
Kurumun personel birimi, terhis ve askerlik süresine ilişkin belgeleri esas alarak gerekli derece-kademe intibak işlemlerini gerçekleştirir.
Ancak memurun özlük kayıtlarını kontrol etmesi önemlidir. Askerlik süresinin eksik veya yanlış işlenmesi hâlinde derece-kademe ve maaş bakımından hak kaybı ortaya çıkabilir.
Askerlik İntibakı Memurun Maaşını Etkiler mi?
Evet. Askerlik süresinin derece ve kademe hesabına dahil edilmesi, memurun kazanılmış hak aylığı üzerinde etkili olabileceğinden maaşına da yansıyabilir.
İntibak sonucunda memurun kademe veya derecesinin değişmesi hâlinde, buna bağlı olarak aylık ve bazı mali haklarda değişiklik meydana gelebilir.
Ancak mali etkinin kapsamı memurun derece-kademesi, görev unvanı ve tabi olduğu diğer mali hükümler dikkate alınarak belirlenir.
Memuriyetten Önce Yapılan Askerlik ile Memuriyetteyken Yapılan Askerlik Aynı mıdır?
DMK Madde 83, esas olarak devlet memuruyken muvazzaf askerlik hizmetine ayrılan kişilerin terhis sonrasındaki durumunu düzenlemektedir.
Memuriyete başlamadan önce yapılan askerlik hizmetinin derece ve kademe bakımından değerlendirilmesi ise ilgili diğer intibak hükümleriyle birlikte ele alınmalıdır.
Bu nedenle askerlik süresinin değerlendirilmesinde, kişinin askerliği memuriyetten önce mi yoksa memuriyet sırasında mı yaptığı doğru belirlenmelidir.
Askerlik Süresi Yanlış Hesaplanırsa Ne Yapılabilir?
Askerlik süresinin derece-kademe intibakında eksik veya yanlış değerlendirilmesi, memurun özlük ve mali haklarını olumsuz etkileyebilir.
Memur, kurumunun personel birimine başvurarak intibak işleminin yeniden incelenmesini ve düzeltilmesini talep edebilir.
Uyuşmazlığın idari başvuruyla çözülememesi hâlinde, şartlarına göre idari yargı yollarına başvurulması gündeme gelebilir.
DMK Madde 82 ile Madde 83 Arasındaki Fark Nedir?
DMK Madde 82, muvazzaf askerlik hizmetini tamamlayan memurun terhis sonrasında kurumuna başvurması ve yeniden göreve başlatılması sürecini düzenler.
DMK Madde 83 ise göreve dönen memurun askerlikte geçirdiği sürenin kademe ilerlemesi ve derece yükselmesinde nasıl değerlendirileceğine odaklanır.
Kısaca Madde 82 göreve dönüş sürecini, Madde 83 ise ağırlıklı olarak askerlik süresinin derece-kademe intibakına etkisini düzenlemektedir.
DMK Madde 83’ün Önemi
DMK Madde 83, memurun zorunlu askerlik hizmetini yerine getirmesi nedeniyle derece ve kademe bakımından kariyer kaybına uğramasını önleyen önemli bir personel hukuku düzenlemesidir.
Askerlikte geçen sürenin hizmetten tamamen kopuk bir dönem olarak değerlendirilmemesi ve memurun derece-kademe ilerlemesine yansıtılması, kazanılmış hakların korunması bakımından önemlidir.
Bu nedenle terhis sonrası yalnızca göreve başlama işlemi değil, askerlik intibakının doğru yapılması da mutlaka kontrol edilmelidir.
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
Muvazzaf askerlikten dönen devlet memurunun, terhis sonrasında göreve başlama işlemleri tamamlandıktan sonra askerlik süresinin özlük dosyasına doğru işlendiğini kontrol etmesi önemlidir.
Özellikle askerlik başlangıç ve terhis tarihleri, toplam hizmet süresi, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi hesabı dikkatle yapılmalıdır. Yanlış intibak, memurun yalnızca mevcut maaşını değil, ilerleyen yıllardaki derece-kademe ve emeklilik haklarını da etkileyebilir.
Sık Sorulan Sorular
Muvazzaf askerlik süresi kademe ilerlemesine sayılır mı?
Evet. Askerlikte geçen süre, kademe ilerlemesi bakımından kanundaki esaslara göre değerlendirilir.
Askerlik süresi derece yükselmesini etkiler mi?
Evet. Gerekli şartlar oluştuğunda askerlik süresinin intibakı derece yükselmesine de etki edebilir.
Askerlik intibakı yanlış yapılırsa ne yapılabilir?
Memur, kurumuna başvurarak derece-kademe intibakının düzeltilmesini talep edebilir.
