657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 71, devlet memurlarının bir hizmet sınıfından başka bir hizmet sınıfına geçişine ilişkin temel esasları düzenlemektedir. Kamu personel sisteminde hizmet sınıfı değişikliği; memurun yalnızca görev yerinin veya unvanının değişmesi anlamına gelmez, kariyer, kadro, derece-kademe ve özlük hakları bakımından da önemli sonuçlar doğurabilir. DMK Madde 71 bir sınıftan başka bir sınıfa geçme, memurların eşit dereceler arasında veya belirli koşullarla derece değişikliği yoluyla sınıf değiştirebilmesine imkân tanır. Ancak geçiş yapılabilmesi için memurun geçeceği sınıf ve görev için mevzuatta aranan nitelikleri taşıması gerekir.

Madde Metni
Bir sınıftan başka bir sınıfa geçme
Madde 71 – (Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975 – 1897/1 md.)
(Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/12 md.) Memurların eşit dereceler arasında veya derece yükselmesi suretiyle sınıf değiştirmeleri caizdir. Bu şekilde sınıf değiştireceklerin geçecekleri sınıf ve görev için bu Kanunda, kuruluş kanunlarında veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen niteliklere sahip olmaları şarttır. Bu durumda sınıfları değişenlerin eski sınıflarının derecesinde elde ettikleri kademelerde geçirdikleri süreler yeni sınıflardaki derecelerinde dikkate alınır.
Kurumlar, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilirler.
Eski sınıflarında, görev alacakları yeni sınıfa göre memurluğa daha yüksek bir derece ve kademeden başlamış olup da sınıf değiştirenlerin yeni görevlerindeki ilk ilerleme süreleri eski sınıflarında kazandıkları derece ve kademelere tekabül eden süre kadar uzatılır ve bu süre tamamlanıncaya kadar kendilerine sınıf değiştirmeleri sırasında bulundukları derecede kademe ilerlemesi verilmez.
DMK Madde 71 Neyi Düzenler?
DMK Madde 71, devlet memurlarının eşit dereceler arasında veya derece yükselmesi suretiyle sınıf değiştirmelerine ilişkin hukuki esasları düzenler.
Bir memurun başka bir hizmet sınıfına geçebilmesi için yalnızca geçiş talebinde bulunması yeterli değildir. Memurun geçmek istediği sınıfın ve görev alacağı kadronun gerektirdiği mesleki ve hukuki niteliklere sahip olması gerekir.
Bu nedenle sınıflar arası geçişlerde öğrenim durumu, mesleki yeterlilik, kadro şartları ve ilgili özel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.
Hizmet Sınıfı Değişikliği Nedir?
Hizmet sınıfı değişikliği, memurun 657 sayılı Kanun kapsamında bulunduğu hizmet sınıfından farklı bir hizmet sınıfındaki kadroya geçmesini ifade eder.
Örneğin Genel İdare Hizmetleri Sınıfı, Teknik Hizmetler Sınıfı, Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı veya Avukatlık Hizmetleri Sınıfı farklı mesleki ve hukuki özelliklere sahiptir.
Bu nedenle bir sınıftan diğerine geçiş, sıradan bir kurum içi görev değişikliğinden farklı olarak memurun personel statüsü ve özlük hakları üzerinde önemli sonuçlar doğurabilir.
Memur İstediği Hizmet Sınıfına Geçebilir mi?
Hayır. Devlet memurunun istediği herhangi bir hizmet sınıfına doğrudan geçiş yapması mümkün değildir.
Memurun geçeceği sınıfta ve görevde çalışabilmesi için kanun veya ilgili mevzuat tarafından öngörülen öğrenim, diploma, mesleki yeterlilik, ruhsat veya diğer özel şartları taşıması gerekebilir.
Örneğin belirli bir mesleki eğitim gerektiren hizmet sınıfına geçişte, yalnızca memuriyet tecrübesinin bulunması yeterli olmayabilir. İlgili mesleğin gerektirdiği özel niteliklerin de sağlanması gerekir.
Eşit Dereceyle Başka Bir Sınıfa Geçiş Yapılabilir mi?
DMK Madde 71, memurların eşit dereceler arasında sınıf değiştirebilmesine hukuki imkân tanımaktadır.
Ancak eşit derecede uygun bir kadronun bulunmasının yanında memurun yeni sınıf ve görev için gerekli niteliklere sahip olması gerekir.
Dolayısıyla aynı dereceye sahip iki farklı hizmet sınıfı arasında otomatik bir geçiş hakkı bulunmaz. Atama işleminin kadro durumu ve ilgili personel mevzuatına uygun olması gerekir.
Derece Yükselmesiyle Sınıf Değiştirilebilir mi?
Bir sınıftan başka bir sınıfa geçiş, kanunda öngörülen koşullar altında derece yükselmesiyle birlikte de gerçekleştirilebilir.
Ancak böyle bir işlem yapılırken hem derece yükselmesinin şartlarının hem de geçilecek hizmet sınıfına ilişkin niteliklerin sağlanması gerekir.
Bu nedenle sınıf değişikliği ile derece yükselmesinin aynı işlem içerisinde gerçekleştiği durumlarda DMK Madde 68 ve Madde 71 başta olmak üzere ilgili hükümler birlikte değerlendirilmelidir.
Sınıf Değişikliği Memurun Derece ve Kademesini Etkiler mi?
Hizmet sınıfı değişikliği, memurun derece ve kademe durumunda çeşitli sonuçlar doğurabilir. Özellikle yeni hizmet sınıfındaki görevin öğrenim ve mesleki nitelikleri, personelin intibak işlemlerini etkileyebilir.
Memurun geçmiş hizmetlerinin yeni sınıfta nasıl değerlendirileceği, kazanılmış hak aylığı ve intibak hükümleri çerçevesinde belirlenmelidir.
Bu nedenle sınıf değiştiren her memurun derece ve kademesinin otomatik olarak aynı şekilde devam edeceği veya mutlaka değişeceği söylenemez. Somut personel durumu ayrıca hesaplanmalıdır.
Yeni Bir Diploma Almak Sınıf Değiştirmek İçin Yeterli midir?
Memurun görev sırasında yeni bir diploma veya mesleki yeterlilik kazanması, başka bir hizmet sınıfına geçiş bakımından önemli olabilir ancak tek başına otomatik geçiş hakkı sağlamaz.
Örneğin memurun görevdeyken hukuk, mühendislik veya başka bir mesleki alanda diploma alması, doğrudan ilgili hizmet sınıfına atanacağı anlamına gelmez.
İlgili sınıfta uygun kadronun bulunması, atama şartlarının sağlanması ve mevzuatta öngörülen atama usulünün uygulanması gerekir.
Sınıf Değişikliğinde Kazanılmış Haklar Korunur mu?
Bir hizmet sınıfından diğerine geçen memurun kazanılmış hakları, 657 sayılı Kanun’un ilgili hükümleri kapsamında değerlendirilir.
Ancak kazanılmış hak aylığı, kadro derecesi ve görev unvanı birbirinden farklı kavramlardır. Memurun belirli bir derece ve kademeye ilişkin kazanılmış hakkının bulunması, eski görev veya unvanını yeni sınıfta da aynen koruyacağı anlamına gelmez.
Özellikle sınıf değişikliğinden sonra maaş, ek gösterge, zam ve tazminatlar gibi mali unsurlarda görev ve hizmet sınıfına bağlı değişiklikler ortaya çıkabilir.
DMK Madde 71’in Önemi
DMK Madde 71, devlet memurlarının mesleki kariyerleri boyunca farklı hizmet sınıflarına geçebilmesine imkân sağlayarak kamu personel sisteminde kariyer hareketliliğine hukuki zemin oluşturmaktadır.
Bununla birlikte sınıflar arası geçişi belirli nitelik ve atama şartlarına bağlayarak, uzmanlık gerektiren kamu görevlerinin gerekli mesleki yeterliliğe sahip kişiler tarafından yürütülmesini güvence altına almayı amaçlar.
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
DMK Madde 71 kapsamında sınıf değişikliği yapılırken memurun mevcut hizmet sınıfı, geçmek istediği sınıf, öğrenim durumu, mesleki yeterliliği ve atanacağı kadronun şartları birlikte incelenmelidir.
Özellikle derece-kademe intibakı, kazanılmış hak aylığı ve yeni göreve bağlı mali hakların doğru hesaplanması önemlidir. Sınıf değişikliğinin memurun maaş ve kariyer durumuna etkisi, atama gerçekleşmeden önce somut personel kayıtları üzerinden değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Memur başka bir hizmet sınıfına geçebilir mi?
Evet. Geçilecek sınıf ve görev için gerekli nitelikleri taşıması ve atama şartlarının sağlanması hâlinde geçiş mümkün olabilir.
Yeni diploma almak otomatik sınıf değişikliği sağlar mı?
Hayır. Diploma tek başına yeterli değildir; uygun kadro ve mevzuattaki atama şartlarının da bulunması gerekir.
Sınıf değişikliği memurun maaşını etkiler mi?
açabilir

