657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 67, gerekli şartları taşıdığı hâlde üst derecelerde kadro bulunmaması nedeniyle derece yükselmesi yapamayan devlet memurlarının aylıklarına ilişkin esasları düzenlemektedir. Kamu personel sisteminde memurun ilerlemesinin yalnızca boş kadro bulunmaması nedeniyle mali açıdan engellenmemesi önem taşır. DMK Madde 67, belirli şartlar altında memurun bulunduğu kadroda kalmaya devam ederken kazanılmış hak aylığının üst dereceye yükseltilebilmesine imkân sağlayan önemli bir özlük hakkı düzenlemesidir. Bu hüküm; kadro derecesi, kazanılmış hak aylığı, derece yükselmesi ve memur maaşı kavramlarının birbirinden doğru şekilde ayrılmasını gerektirir.

Brass scales of justice on a marble desk with a gavel and law books in a courtroom setting.

Madde Metni

Kadrosuzluk sebebiyle derece yükselmesi yapamayanların aylıkları

Madde 67 – (Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/10 md.)

Diğer şartları taşımakla birlikte üst derecelerde (…)142 kadro olmadığı için derece yükselmesi yapamayan memurların kazanılmış hak aylıkları, öğrenim durumları itibariyle yükselebilecekleri dereceyi aşmamak şartıyla işgal etmekte oldukları kadroların üst derecelerine yükseltilir.


DMK Madde 67 Neyi Düzenler?

DMK Madde 67, diğer şartları taşıdığı hâlde üst derecelerde kadro olmadığı için derece yükselmesi yapamayan memurların aylık bakımından ilerleyebilmesini düzenlemektedir.

Kanunda öngörülen koşulların bulunması hâlinde memurun kazanılmış hak aylığı, öğrenim durumuna göre yükselebileceği dereceyi aşmamak şartıyla, işgal ettiği kadronun üst derecelerine yükseltilebilir.

Böylece memurun kariyer ilerlemesinin yalnızca uygun kadro bulunmaması nedeniyle mali açıdan tamamen durmasının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.


Kadrosuzluk Nedeniyle Derece Yükselmesi Ne Demektir?

Kadrosuzluk, memurun derece yükselmesi için gerekli şartları taşımasına rağmen kurumda ilerleyebileceği uygun üst derece kadronun bulunmaması durumunu ifade eder.

Normal şartlarda kadro derecesi, memurun personel statüsünün önemli unsurlarından biridir. Ancak kadro bulunmaması memurun kendi kusurundan kaynaklanan bir durum değildir.

DMK Madde 67, bu durumun memurun aylık yönünden ilerlemesini engellememesi amacıyla özel bir düzenleme getirmektedir.


Memurun Kadrosu Değişmeden Aylık Derecesi Yükselebilir mi?

Evet. DMK Madde 67’nin en önemli özelliklerinden biri, şartları taşıyan memurun kadrosu değişmeden kazanılmış hak aylığı bakımından ilerleme imkânı sağlamasıdır.

Memur mevcut kadrosunda görev yapmaya devam ederken, kanunda belirtilen şartlarla kazanılmış hak aylığı üst dereceye yükseltilebilir.

Bu nedenle kadro derecesi ile kazanılmış hak aylık derecesi her zaman aynı olmak zorunda değildir. İki kavramın personel işlemlerinde ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir.


Kazanılmış Hak Aylığı Nedir?

Kazanılmış hak aylığı, devlet memurunun öğrenim durumu, hizmet süresi ve mevzuata göre değerlendirilen diğer hizmetleri sonucunda ulaştığı derece ve kademeye bağlı aylık durumunu ifade eder.

Bu kavram, memurun yalnızca fiilen bulunduğu kadronun derecesinden ibaret değildir. Memurun hizmet süresi boyunca gerçekleştirdiği kademe ilerlemeleri ve derece yükselmeleri, kazanılmış hak aylığının belirlenmesinde etkili olabilir.

DMK Madde 67 bakımından da temel konulardan biri, kadro derecesi ile kazanılmış hak aylığı arasındaki ayrımdır.


Öğrenim Durumu Derece Yükselmesini Etkiler mi?

Evet. Memurun öğrenim durumu, kazanılmış hak aylığı bakımından yükselebileceği azami derece üzerinde etkili olabilir.

DMK Madde 67 kapsamında yapılacak ilerlemede de memurun öğrenim durumuna göre yükselebileceği derecenin aşılmaması gerekir.

Bu nedenle kadrosuzluk nedeniyle aylık derecesi değerlendirilirken memurun öğrenim bilgileri, hizmet süresi ve mevcut derece-kademe kayıtları birlikte incelenmelidir.


DMK Madde 67 Maaşı Nasıl Etkiler?

Kazanılmış hak aylık derece ve kademesindeki ilerleme, memurun aylık hesabında kullanılan unsurları etkileyebileceğinden mali sonuç doğurabilir.

Ancak maaş yalnızca derece ve kademeden oluşmaz. Memurun ek göstergesi, tazminatları, hizmet sınıfı, görev unvanı ve diğer mali unsurları da toplam aylık üzerinde etkili olabilir.

Bu nedenle DMK Madde 67 kapsamında gerçekleşen bir ilerlemenin maaşa etkisi, memurun somut personel ve mali durumuna göre hesaplanmalıdır.


Kadrosuzluk Memurun Kariyer İlerlemesini Tamamen Durdurur mu?

Uygun üst derece kadronun bulunmaması, memurun kadro bakımından derece yükselmesini etkileyebilir. Ancak DMK Madde 67, belirli şartlarla bu durumun kazanılmış hak aylığı bakımından ilerlemeyi tamamen engellemesini önlemektedir.

Bu düzenleme, memurun kontrolü dışında bulunan kadro yetersizliğinin mali ilerleme üzerinde oluşturabileceği olumsuz sonuçları azaltmayı amaçlar.

Ancak aylık derecesinin yükselmesi, her durumda memurun daha üst bir görev, unvan veya kadroya atanmış olduğu anlamına gelmez.


Hatalı Derece veya Aylık Hesabına İtiraz Edilebilir mi?

Memurun kazanılmış hak aylığının veya derece-kademesinin yanlış hesaplandığını düşünmesi hâlinde kurumuna başvurarak özlük kayıtlarının incelenmesini ve düzeltilmesini talep etmesi mümkündür.

Özellikle hizmet sürelerinin eksik değerlendirilmesi veya DMK Madde 67 şartlarının yanlış uygulanması, memurun mali ve özlük haklarını etkileyebilir.

Uyuşmazlığın idari yoldan çözülememesi hâlinde, şartları oluştuğunda idari yargı yollarına başvurulması gündeme gelebilir.


DMK Madde 67’nin Önemi

DMK Madde 67, devlet memurunun gerekli şartları taşımasına rağmen yalnızca üst derecede uygun kadro bulunmaması nedeniyle aylık yönünden ilerleyememesini önleyen önemli bir personel hukuku düzenlemesidir.

Bu hüküm, kazanılmış hakların ve kariyer sisteminin korunmasına katkı sağlarken kadro imkânlarının sınırlı olmasının memurun mali ilerlemesine etkisini belirli ölçüde azaltmaktadır.


Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

DMK Madde 67 uygulanırken memurun mevcut kadro derecesi ile kazanılmış hak aylık derecesi birbirine karıştırılmamalıdır. Ayrıca hizmet süresi, öğrenim durumu ve yükselebileceği azami derece doğru belirlenmelidir.

Özellikle kadro değişmeden aylık derecesinde gerçekleşen ilerlemenin, memura otomatik olarak yeni bir unvan veya üst görev hakkı sağlamadığı dikkate alınmalıdır. Personel ve maaş kayıtlarının doğru tutulması, olası özlük hakkı kayıplarının önlenmesi açısından önemlidir.


Sık Sorulan Sorular

Üst derece kadro yoksa memurun derece ilerlemesi durur mu?

Şartları varsa memurun kazanılmış hak aylığı, kadrosu değişmeden üst dereceye ilerleyebilir.

Kadro derecesi ile aylık derecesi aynı mıdır?

Her zaman değil. Kadro derecesi ve kazanılmış hak aylık derecesi farklı kavramlardır.

DMK Madde 67 kapsamında ilerleme maaşı etkiler mi?

Evet, derece ve kademe değişikliği mali hakları etkileyebilir; kesin tutar diğer maaş unsurlarına göre belirlenir.