657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 6, devlet memurlarının sadakat yükümlülüğünü düzenleyen temel hükümlerden biridir. Bu maddeye göre devlet memurları, Anayasa’ya ve kanunlara bağlı kalarak Devlete sadakatle hizmet etmekle yükümlüdür. Kamu hizmetinin tarafsız, güvenilir ve sürekli şekilde yürütülmesi bakımından büyük önem taşıyan bu düzenleme, memurların görevlerini kamu yararı doğrultusunda yerine getirmelerini amaçlamaktadır. DMK Madde 6, disiplin hukuku, kamu görevlilerinin sorumluluğu ve memuriyet güvencesi açısından uygulamada sıkça değerlendirilen temel hükümler arasında yer almaktadır.
Madde Metni
Madde 6 – (Değişik: 12/5/1982 – 2670/1 md.)
Devlet memurları, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına sadakatla bağlı kalmak ve milletin hizmetinde Türkiye Cumhuriyeti kanunlarını sadakatla uygulamak zorundadırlar.Devlet memurları bu hususu “Asli Devlet Memurluğuna” atandıktan sonra en geç bir ay içinde kurumlarınca düzenlenecek merasimle yetkili amirlerin huzurunda yapacakları yeminle belirtirler ve özlük dosyalarına konulacak aşağıdaki “Yemin Belgesi” ni imzalayarak göreve başlarlar.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına, Atatürk İnkılap ve İlkelerine, Anayasada ifadesi bulunan Türk Milliyetçiliğine sadakatla bağlı kalacağıma; Türkiye Cumhuriyeti kanunlarını milletin hizmetinde olarak tarafsız ve eşitlik ilkelerine bağlı kalarak uygulayacağıma; Türk Milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini benimseyip, koruyup bunları geliştirmek için çalışacağıma; insan haklarına ve Anayasanın temel ilkelerine dayanan milli, demokratik, laik, bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyetine karşı görev ve sorumluluklarını bilerek, bunları davranış halinde göstereceğime namusum ve şerefim üzerine yemin ederim.
657 Sayılı Kanun Madde 6 Ne Anlama Gelir?
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 6. maddesi, devlet memurlarının Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ne sadakatle bağlı kalmasını zorunlu kılan temel düzenlemelerden biridir. Bu maddeye göre memurlar, Anayasa’ya ve kanunlara bağlı kalarak görevlerini dürüstlük, tarafsızlık ve kamu yararı ilkeleri doğrultusunda yerine getirmekle yükümlüdür.
Sadakat yükümlülüğü, yalnızca memurun görevini yerine getirmesini değil; aynı zamanda kamu hizmetine duyulan güveni koruyacak şekilde hareket etmesini de ifade eder. Kamu görevlileri, görevlerini yürütürken devletin temel niteliklerine, hukuk devleti ilkesine ve yürürlükteki mevzuata uygun davranmak zorundadır.
Sadakat Yükümlülüğü Neleri Kapsar?
Sadakat yükümlülüğü, memurun görevini hukuka uygun şekilde yerine getirmesinin yanı sıra, kamu hizmetinin saygınlığını koruyacak davranışlarda bulunmasını da kapsar.
Bu yükümlülük kapsamında devlet memurları;
- Anayasa ve kanunlara uygun hareket etmek,
- Kamu yararını gözetmek,
- Görevlerini tarafsızlık ve dürüstlük içinde yürütmek,
- Devletin itibarını zedeleyecek davranışlardan kaçınmak,
- Kamu hizmetine duyulan güveni korumak
zorundadır.
Sadakat yükümlülüğü, memurun kamu görevini kişisel çıkarlarından bağımsız olarak yürütmesini amaçlayan temel ilkelerden biridir.
Sadakat Yükümlülüğünün Hukuki Önemi
Devlet memurları, kamu gücünü kullanan kişiler oldukları için görevlerini yerine getirirken diğer çalışanlara göre daha ağır sorumluluklar taşırlar. Bu nedenle sadakat yükümlülüğü, kamu hizmetinin etkin ve güvenilir şekilde yürütülmesini sağlayan temel esaslardan biri olarak kabul edilmektedir.
Bu yükümlülük, kamu hizmetinin tarafsızlığını korurken aynı zamanda vatandaşların devlete duyduğu güvenin devam etmesine de katkı sağlamaktadır.
Sadakat Yükümlülüğünün İhlalinin Sonuçları
Sadakat yükümlülüğüne aykırı davranışlar, olayın niteliğine göre disiplin hukuku, idare hukuku ve bazı durumlarda ceza hukuku bakımından sonuç doğurabilir.
Özellikle görevin tarafsız şekilde yerine getirilmemesi, Devlete bağlılık yükümlülüğünün ihlal edilmesi veya kamu hizmetinin güvenilirliğini zedeleyen davranışlarda bulunulması hâlinde ilgili disiplin hükümleri uygulanabilir.
Her somut olay, fiilin niteliği, memurun kastı ve meydana gelen sonuç dikkate alınarak ayrı ayrı değerlendirilmektedir.
Sadakat İlkesi Neden Önemlidir?
DMK Madde 6, kamu personel rejiminin temelini oluşturan güven ilişkisini düzenlemektedir. Devlet memurları, kamu gücünü kullanırken yalnızca görevlerini yerine getirmekle değil, aynı zamanda Anayasa’ya ve hukuka bağlı hareket etmekle de yükümlüdür.
Bu nedenle sadakat ilkesi, kamu yönetiminde hukuk devleti, tarafsızlık, dürüstlük ve kamu yararı ilkelerinin uygulanmasını sağlayan temel düzenlemelerden biri olarak kabul edilmektedir.
Danıştay Kararları
Danıştay 5. Dairesi E:1988/786, K: 1990/61
İdare Mahkemesi kararıyla, 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 2275 sayılı kanunla değişik 81. ve 647 sayılı Kanunun 6. maddelerinin birlikte incelenmesinden mahkeme kararında aksine bir hükme yer verilmedikçe asli ceza ile birlikte feri cezanın da tecil edilmiş olacağının anlaşıldığı, davacıya Asliye Ceza Mahkemesi kararı ile 5 ay hapis ve 1666 lira ağır para cezası ile 2 ay 15 gün memuriyetten men cezası verildiği davalı idarece bu kararın uygulandığından bahisle ilgiliye 2 ay 15 gün memuriyetten mahrumiyet cezası verildiği, Asliye Ceza Mahkemesi kararında feri ceza niteliğinde olan memuriyetten men cezasının tecil edilmediğine dair bir hüküm yer almadığından feri cezanın da tecil edilmiş sayılması gerektiğinde davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.
Davalı idare, 647 sayılı Kanunun 1. ve 6. maddesinde feri cezaların tecili ve infazına dair bir hükmün bulunmadığını, feri cezaların adli cezaların infazındaki usullere tabi olmadığını, feri cezanın tedbir mahiyetinde olduğunu ve uygulanmasının idarenin takdirine bırakıldığını ileri sürmekte ve söz konusu kararın temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.
İdare ve Vergi Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür. İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep de bulunmadığından temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanmasına karar verildi.
Sık Sorulan Sorular
657 sayılı Kanun’un 6. maddesi neyi düzenler?
Devlet memurlarının Devlete sadakat yükümlülüğünü düzenler.
Sadakat yükümlülüğü sadece görev sırasında mı geçerlidir?
Hayır. Memurun kamu hizmetine duyulan güveni zedelemeyecek şekilde hareket etmesini de kapsar.
Sadakat yükümlülüğünün ihlali disiplin cezasına neden olabilir mi?
Evet. İhlalin niteliğine göre 657 sayılı Kanun’un disiplin hükümleri kapsamında işlem yapılabilir.
