657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 33, kamu kurum ve kuruluşlarında çalıştırılacak devlet memurlarına ait kadroların tespitini düzenlemektedir. Kamu hizmetlerinin düzenli, verimli ve mevzuata uygun şekilde yürütülebilmesi için kurumların ihtiyaç duyduğu personel kadrolarının kanuni esaslara göre belirlenmesi gerekir. DMK Madde 33, kamu personel rejiminde kadro sisteminin temelini oluşturarak hizmet gerekleri, görev unvanları, personel planlaması ve idari teşkilatlanma bakımından önemli bir çerçeve sunmaktadır.
Madde Metni
Madde 33 – (Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 – 1897/1 md.)
Kadrosuz memur çalıştırılamaz.
(Değişik ikinci fıkra: 2/7/2018 – KHK-703/182 md.) Kadrolar, Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde gösterildiği şekilde düzenlenir.
(Mülga üçüncü fıkra: 2/7/2018 – KHK-703/182 md.)
(Mülga dördüncü fıkra: 2/7/2018 – KHK-703/182 md.)
657 Sayılı Kanun Madde 33 Ne Anlama Gelir?
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 33. maddesi, devlet memurlarının ancak bir kadroya atanarak görev yapabileceğini hüküm altına almaktadır. Başka bir ifadeyle, kamu kurumlarında kadrosuz memur çalıştırılması mümkün değildir.
Kadro, kamu personel hukukunda yalnızca bir unvanı ifade etmez. Aynı zamanda memurun görev yerini, unvanını, hizmet sınıfını, derece ve kademesini, mali haklarını ve hukuki statüsünü belirleyen temel idari unsurdur.
Bu nedenle bir kişinin devlet memuru sıfatıyla görev yapabilmesi için ilgili kurumun teşkilat yapısında kanunen ihdas edilmiş bir kadroya atanmış olması gerekir.
Kadro Nedir?
Kadro, kamu kurumlarında belirli bir görevin yerine getirilmesi amacıyla kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararıyla ihdas edilen ve belirli unvan, derece, sınıf ile mali hakları içeren hukuki statüdür.
Bir kadro sayesinde;
- Memurun görev unvanı belirlenir.
- Hizmet sınıfı tespit edilir.
- Derece ve kademe belirlenir.
- Maaş ve diğer mali haklar hesaplanır.
- Atama ve yükselme işlemleri yürütülür.
Bu nedenle kadro, kamu personel sisteminin temel yapı taşlarından biridir.
Kadrosuz Memur Çalıştırılması Neden Yasaktır?
Madde 33 ile getirilen yasağın temel amacı, kamu personel sisteminde hukuki belirliliği ve planlı istihdamı sağlamaktır.
Kadrosuz personel çalıştırılmasına izin verilmesi hâlinde;
- Personel planlaması bozulabilir.
- Kamu harcamaları üzerinde denetim zayıflayabilir.
- Liyakat ve eşitlik ilkeleri zarar görebilir.
- Hukuka aykırı personel istihdamı ortaya çıkabilir.
Bu nedenle kamu kurumları yalnızca kendilerine tahsis edilmiş ve kullanılabilir kadrolar kapsamında memur istihdam edebilir.
Kadro ile Atama Arasındaki İlişki
Bir kamu görevlisinin devlet memuru olarak göreve başlayabilmesi için yalnızca atama işleminin yapılması yeterli değildir. Aynı zamanda atanacağı göreve ilişkin boş ve kullanılabilir bir kadronun bulunması gerekir.
Atama işlemi ile kadro birbirini tamamlayan iki ayrı hukuki işlemdir. Kadro bulunmaksızın yapılan memur görevlendirmeleri hukuka aykırılık oluşturabilir.
Bu nedenle kamu kurumları personel alımı yaparken hem kadro durumunu hem de ilgili mevzuat hükümlerini dikkate almak zorundadır.
Madde 33 Neden Önemlidir?
DMK Madde 33, kamu personel hukukunda kadro ilkesini güvence altına alan temel düzenlemelerden biridir.
Bu madde sayesinde kamu kurumlarında personel istihdamı belirli bir plan dâhilinde yürütülmekte, kamu kaynaklarının etkin kullanılması sağlanmakta ve memurların hukuki statüsü açık şekilde belirlenmektedir.
Ayrıca kadro sistemi, kamu yönetiminde liyakat, eşitlik, şeffaflık ve hukuki güvenlik ilkelerinin uygulanmasına da katkı sağlamaktadır.
Sık Sorulan Sorular
657 sayılı Kanun’un 33. maddesi neyi düzenler?
Kamu kurumlarında devlet memurlarına ait kadroların tespit edilmesini düzenler.
Kadro neden önemlidir?
Memurun görev unvanını, hizmet sınıfını, derecesini ve özlük haklarını etkiler.
Kadrolar keyfi şekilde belirlenebilir mi?
Hayır. Kadro işlemleri kamu yararı, hizmet gerekleri ve ilgili mevzuata uygun yapılmalıdır.
