657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Madde 25, devlet memurlarının siyasi düşünce, felsefi inanç ve kişisel kanaatleri nedeniyle görev ve sorumlulukları bakımından ayrımcılığa tabi tutulamayacağını düzenlemektedir. Kamu hizmetlerinde eşitlik, tarafsızlık ve hukuk devleti ilkelerini güvence altına alan bu madde, memurların düşünce ve kanaat özgürlüğünün korunmasını amaçlamaktadır. DMK Madde 25, kamu personel rejiminde ayrımcılığın önlenmesi ve memurların hukuki güvence altında görev yapabilmesi bakımından önemli hükümler arasında yer almaktadır.
Madde Metni
İsnat ve iftiralara karşı koruma
Madde 25 – Devlet memurları hakkındaki ihbar ve şikayetler, garaz veya mücerret hakaret için, uydurma bir suç isnadı suretiyle yapıldığı ve soruşturma veya yargılamanın tabi olduğu kanuni işlem sonucunda bu isnat sabit olmadığı takdirde, merkezde bu memurun en büyük amiri, illerde valiler, isnatta bulunanlar hakkında kamu davası açılmasını Cumhuriyet Savcılığından isterler.
Madde 25 İfade Özgürlüğünü Tamamen Ortadan Kaldırır mı?
Hayır. DMK Madde 25, devlet memurlarının Anayasa ile güvence altına alınan düşünce ve ifade özgürlüğünü tamamen ortadan kaldıran bir düzenleme değildir.
Memurlar da diğer bireyler gibi ifade özgürlüğüne sahiptir. Ancak kamu görevlisi olmaları nedeniyle görevlerinden kaynaklanan bilgi, belge ve kurumsal açıklamalar bakımından bazı sınırlamalara tabidir.
Bu sınırlamalar, kamu hizmetinin tarafsızlığını, güvenilirliğini ve kurumsal bütünlüğünü korumaya yöneliktir.
Basına Açıklama Yapma Yetkisi Kimdedir?
Kamu kurumları adına basına bilgi verme ve açıklama yapma yetkisi, ilgili kurumun yetkili amirlerine veya bu konuda açıkça yetkilendirilen görevlilere aittir.
Görevi gereği böyle bir yetkisi bulunmayan memurlar, kurum içindeki bilgi ve belgeleri kişisel inisiyatifleriyle basın kuruluşlarına veya diğer medya organlarına aktaramaz.
Bu düzenleme, kamu kurumlarında kurumsal iletişimin belirli usuller çerçevesinde yürütülmesini sağlamaktadır.
Madde 25’e Aykırı Davranmanın Sonuçları
Yetkisiz şekilde basına bilgi veya demeç verilmesi hâlinde, fiilin niteliğine göre 657 sayılı Kanun’un disiplin hükümleri uygulanabilir.
Bunun yanında açıklanan bilginin gizli bilgi, kişisel veri veya devlet sırrı niteliğinde olması hâlinde ilgili özel mevzuat kapsamında idari ve cezai sorumluluk da doğabilir.
Her somut olay, açıklamanın içeriği, memurun yetkisi ve kamu hizmetine etkisi dikkate alınarak değerlendirilmektedir.
Madde 25 Neden Önemlidir?
DMK Madde 25, kamu kurumlarının kamuoyuyla iletişimini belirli kurallar çerçevesine oturtan önemli düzenlemelerden biridir.
Bu madde sayesinde kurum adına yapılacak açıklamaların yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilmesi sağlanırken, kamu hizmetine ilişkin bilgi güvenliği, kurumsal disiplin ve idarenin güvenilirliği de korunmaktadır.
Aynı zamanda ifade özgürlüğü ile kamu hizmetinin gerekleri arasında hukuki bir denge kurulması hedeflenmektedir.
Sık Sorulan Sorular
657 sayılı Kanun’un 25. maddesi neyi düzenler?
Devlet memurlarının düşünce ve kanaatleri nedeniyle ayrımcılığa uğramamasını düzenler.
Memurun siyasi görüşü özlük haklarını etkileyebilir mi?
Hayır. Özlük işlemleri hukuka, liyakat ve eşitlik ilkelerine uygun olarak yürütülmelidir.
Madde 25 hangi temel ilkeyi korur?
Düşünce ve kanaat özgürlüğü ile eşit işlem ilkesini korur.
