657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 232. maddesi, Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapan devlet memurları bakımından uygulanmayacak kanun hükümlerini düzenlemektedir. Türk Silahlı Kuvvetlerinin kendine özgü görev yapısı, disiplin anlayışı ve hizmet gerekleri nedeniyle bazı Devlet Memurları Kanunu hükümleri bu personel hakkında uygulanmamaktadır. DMK Madde 232, genel memur statüsü ile askerî teşkilatın özel yapısı arasındaki dengeyi kurmayı amaçlayarak hangi hükümlerin istisna kapsamında değerlendirileceğine ilişkin hukuki çerçeveyi ortaya koymaktadır.
Madde Metni
Türk silahlı kuvvetlerinde çalışan memurlara uygulanmıyacak maddeler
Madde 232 – (Değişik: 23/12/1972 – KHK-2/1 md.)
Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu ve Yönetmeliğinin, Askeri Mahkemeler Kuruluş ve Yargılama Usulü Kanununun ve bunlar hakkında halen yürürlükte bulunan diğer mevzuatın uygulanmasını sağlama bakımından Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan sivil memurlar, sözleşmeli ve geçici personel ile işçiler hakkında bu kanunun;
Çalışma saatleri hakkındaki 99 uncu,
Günlük çalışma saatlerinin tespiti hakkındaki 100 üncü,
Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmette çalışma saat ve usulünün tespiti hakkındaki 101 inci, fazla çalışma ücreti hakkındaki 178 inci,
Görevden uzaklaştırmaya yetkilileri sayan 138 inci,
maddeleri hükümleri uygulanmaz.
DMK Madde 232 Türk Silahlı Kuvvetlerinde Çalışan Memurlara Uygulanmayacak Maddeler Neyi Düzenler?
DMK’nın 232. maddesi, Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapan devlet memurları hakkında uygulanmayacak Devlet Memurları Kanunu hükümlerini düzenlemektedir.
Madde ile askerî hizmetin kendine özgü niteliği dikkate alınarak bazı konularda genel memur rejiminden farklı uygulamalara imkân tanınmaktadır.
Türk Silahlı Kuvvetlerinde Görev Yapan Memurlar İçin İstisna Neden Getirilmiştir?
Türk Silahlı Kuvvetleri, kamu hizmeti içerisinde özel görev, disiplin ve güvenlik esaslarına göre faaliyet gösteren bir kurumdur.
Bu nedenle bazı personel işlemlerinin genel memur rejimi yerine askerî mevzuat hükümlerine göre yürütülmesi kamu hizmetinin gerekleri açısından zorunlu görülmüştür.
Uygulanmayacak Hükümler Nasıl Belirlenir?
DMK Madde 232, uygulanmayacak hükümleri kanuni çerçevede belirlemekte; ayrıntılı uygulama ise ilgili özel mevzuat hükümleri doğrultusunda yürütülmektedir.
Bu kapsamda Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapan sivil memurlar hakkında genel hükümlerin yerine özel düzenlemeler uygulanabilmektedir.
Bu Düzenlemenin Amacı Nedir?
Madde ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin görev ve hizmet özelliklerine uygun bir personel rejiminin korunması amaçlanmaktadır.
Ayrıca genel memur rejimi ile askerî teşkilata ilişkin özel mevzuat arasında uyum sağlanarak uygulamada ortaya çıkabilecek tereddütlerin önüne geçilmesi hedeflenmektedir.
Uygulamaya İlişkin Uyuşmazlıklarda Ne Yapılabilir?
Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapan memurlar hakkında tesis edilen idari işlemlerin hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa öncelikle ilgili idareye başvurulabilir.
Başvurunun reddedilmesi veya sonuçsuz kalması hâlinde işlemin niteliğine göre idari yargı mercilerinde dava açılması mümkündür.
DMK Madde 232 ile DMK Madde 231 Arasındaki Fark Nedir?
DMK Madde 231, Kamu Personeli Bilgi Sistemi’nin oluşturulması ve kamu personeline ilişkin bilgilerin yönetilmesine ilişkin esasları düzenlemektedir.
DMK Madde 232 ise Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapan devlet memurları hakkında uygulanmayacak Devlet Memurları Kanunu hükümlerini düzenlemektedir.
Dolayısıyla 231. madde personel bilgi yönetimine odaklanırken, 232. madde belirli bir personel grubu bakımından uygulanacak istisnai hükümleri konu almaktadır.
DMK Madde 232’nin Önemi
DMK’nın 232. maddesi, Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapan devlet memurları bakımından uygulanacak personel rejiminin belirlenmesi açısından önemli bir düzenlemedir. Madde sayesinde askerî hizmetin özel niteliği dikkate alınarak genel memur rejimi ile özel askerî mevzuat arasındaki ilişki açıklığa kavuşturulmaktadır. Böylece hem hukuki belirlilik sağlanmakta hem de Türk Silahlı Kuvvetlerinin hizmet gereklerine uygun personel uygulamalarının sürdürülmesine katkı sunulmaktadır.
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapan devlet memurları hakkında işlem tesis edilirken yalnızca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu değil, ilgili özel kanunlar ve askerî personel mevzuatı da birlikte değerlendirilmelidir. Hangi hükümlerin uygulanıp hangilerinin istisna kapsamında kaldığı somut olayın özelliklerine göre belirlenmelidir. Hukuka aykırı olduğu düşünülen idari işlemlere karşı idari başvuru yolları kullanılabilir ve gerekli şartların oluşması hâlinde idari yargıda dava açılabilir.
Sık Sorulan Sorular
DMK Madde 232 neyi düzenler?
Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapan devlet memurları hakkında uygulanmayacak Devlet Memurları Kanunu hükümlerine ilişkin esasları düzenlemektedir.
Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan memurlar için neden istisnai hükümler öngörülmüştür?
Askerî hizmetin kendine özgü disiplin, güvenlik ve görev şartları nedeniyle bazı personel işlemlerinin özel mevzuata göre yürütülmesi amaçlanmaktadır.
Bu madde kapsamındaki idari işlemlere karşı dava açılabilir mi?
Evet. Hukuka aykırı olduğu düşünülen idari işlemlere karşı ilgili idareye başvurulabilir. Başvurunun reddedilmesi veya sonuçsuz kalması hâlinde idari yargı mercilerinde dava açılması mümkündür.
