657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 175. maddesi, vekâlet görevi, ikinci görev kapsamında yapılan çalışmalar ile bunlara bağlı aylık, ücret ve diğer mali ödemelere ilişkin temel esasları düzenlemektedir. Kamu hizmetlerinin kesintisiz yürütülmesi amacıyla memurlara vekâlet veya ikinci görev verilebilmekte, bu görevlerin mali sonuçları ise kanunda belirlenen kurallara göre uygulanmaktadır. Madde, hangi durumlarda ödeme yapılacağını ve mali hakların hangi esaslar çerçevesinde değerlendirileceğini belirleyerek uygulamada birlik ve hukuki güvenliği sağlamayı amaçlamaktadır. Bu yönüyle DMK Madde 175, kamu personelinin mali haklarını düzenleyen önemli hükümler arasında yer almaktadır.
Madde Metni
Vekalet, ikinci görev aylık ve ücretleri ile diğer ödemeler
Madde 175 – (Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 – 1897/1 md.)
Bir göreve vekaleten atanan memurlara vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin üçte biri, açıktan atananlara ise (Köy ve kasaba imamlığı kadrolarına atananlara 146 ncı maddede yazılı asgari ücret aylık tutarından aşağı olmamak üzere) üçte ikisi verilir. Bulundukları yerden başka bir yerdeki bir göreve vekalet suretiyle atananlara, Harcırah Kanununun geçici görevle başka yere gönderilenlere ilişkin hükümleri uygulanır.
(Ek : 4/7/2001 – KHK-631/5 md.) Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.
(Değişik: 26/6/1984 – KHK-241/9 md.) 88 inci maddeye göre ikinci görev verilen memurlara, bu görevleri karşılığında aylık ödenebilmesi için boş bir kadroya ait görevin ikinci görev olarak yürütülmesi gerekir. Bu şekilde görevlendirilenlere, görevlendirildikleri kadro derecesinin ilk kademe aylığının üçte ikisi ödenir. Ancak, sağlık grup başkanlığı, baştabip ve baştabip yardımcılığı hizmetlerinin ikinci görev olarak yürütülmesi halinde kadro şartı aranmaz ve bu hizmetleri yürütenlere almakta oldukları aylığın üçte ikisi ikinci görev aylığı olarak ödenir.
(Değişik: 22/8/1989 – KHK-378/4 md) Açıktan vekil olarak atananlar bu Kanunla memurlara tanınan sosyal haklardan da yararlanırlar ve bunlara ödenecek vekalet aylığının hesabına memuriyet taban aylığı da dahil edilir.
DMK Madde 175 Vekâlet, İkinci Görev Aylık ve Ücretleri ile Diğer Ödemeler Neyi Düzenler?
DMK’nın 175. maddesi, memurların vekâlet görevi veya ikinci görev kapsamında üstlendikleri görevler nedeniyle alabilecekleri aylık, ücret ve diğer mali ödemelere ilişkin esasları düzenlemektedir.
Bu düzenleme sayesinde kamu kurumlarında yapılacak ödemelerin kanuni çerçevede gerçekleştirilmesi ve uygulama birliğinin sağlanması hedeflenmektedir.
Vekâlet ve İkinci Görev Nedeniyle Hangi Mali Haklar Doğabilir?
Vekâlet veya ikinci görev verilen memurlar, kanunda öngörülen şartların gerçekleşmesi hâlinde ilgili mali haklardan yararlanabilmektedir.
Bu ödemelerin kapsamı ve uygulanma şekli, 657 sayılı Kanun ile ilgili mali mevzuat hükümlerine göre belirlenmektedir.
Vekâlet ve İkinci Görev Ücretleri Nasıl Belirlenir?
Vekâlet ve ikinci görev nedeniyle yapılacak ödemeler, görevin niteliği, görevlendirmenin hukuki dayanağı ve ilgili mevzuat hükümleri dikkate alınarak belirlenmektedir.
Her ödeme, kanunda öngörülen şartların gerçekleşmesi hâlinde hak kazanılan mali hak kapsamında değerlendirilmektedir.
Diğer Ödemeler Nelerdir?
Madde kapsamında yalnızca aylık ve ücretler değil, ilgili mevzuatta öngörülen diğer mali ödemeler de değerlendirilmektedir.
Bu ödemelerin yapılabilmesi için kanunda ve ilgili düzenlemelerde belirtilen şartların yerine getirilmesi gerekmektedir.
Mali Haklarla İlgili Uyuşmazlıklarda Ne Yapılabilir?
Vekâlet veya ikinci görev nedeniyle hak edilen aylık ya da ücretlerin eksik ödendiği düşünülüyorsa öncelikle ilgili idareye başvurulmalıdır.
Başvurunun reddedilmesi veya sonuçsuz kalması hâlinde idari yargıda dava açılması mümkündür.
DMK Madde 175 ile DMK Madde 174 Arasındaki Fark Nedir?
DMK Madde 174, vekâlet görevine bağlı mali haklardan yararlanabilmek için görevin fiilen yerine getirilmesi şartını düzenlemektedir.
DMK Madde 175 ise vekâlet, ikinci görev aylıkları, ücretleri ve diğer mali ödemelerin kapsamını ve uygulanma esaslarını düzenlemektedir.
Dolayısıyla 174. madde mali hakkın doğma şartına odaklanırken, 175. madde bu kapsamda yapılacak ödemelere ilişkin hükümleri içermektedir.
DMK Madde 175’in Önemi
DMK’nın 175. maddesi, vekâlet ve ikinci görev kapsamında yürütülen kamu hizmetlerinin mali yönünü düzenleyerek memurların hak ettikleri ödemelerin hukuka uygun şekilde yapılmasını sağlamaktadır. Bu düzenleme, kamu kaynaklarının etkin kullanılmasına katkı sunarken memurların mali haklarının korunmasını ve kamu kurumlarında uygulama birliğinin sağlanmasını da desteklemektedir.
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
Vekâlet veya ikinci görevlendirmelerin usulüne uygun şekilde yapılması, mali hakların doğru hesaplanması açısından önem taşımaktadır. Ödeme yapılabilmesi için kanunda öngörülen şartların gerçekleşip gerçekleşmediği dikkatle değerlendirilmelidir. Eksik veya hatalı ödeme yapıldığının düşünülmesi hâlinde idareye başvurulmalı ve gerektiğinde idari yargı yoluna başvurulmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
DMK Madde 175 neyi düzenler?
Vekâlet, ikinci görev aylıkları, ücretleri ve bu görevlere bağlı diğer mali ödemelere ilişkin esasları düzenlemektedir.
Vekâlet görevi nedeniyle her zaman ek ödeme alınır mı?
Hayır. Mali haklardan yararlanılabilmesi için kanunda belirtilen şartların gerçekleşmesi gerekmektedir.
Vekâlet veya ikinci görev ücreti eksik ödenirse ne yapılabilir?
İlgili idareye başvurulabilir. Başvurunun sonuçsuz kalması hâlinde idari yargıda dava açılması mümkündür.
