657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 165. maddesi, açıktan atanan kişilerin devlet memuru sıfatıyla aylığa hangi tarihten itibaren hak kazanacağını düzenlemektedir. Kamu görevine ilk kez veya yeniden açıktan atanan kişilerin mali haklarının başlangıç tarihi, hem idare hem de ilgili personel açısından önem taşımaktadır. Bu düzenleme, aylık ödemelerinde uygulama birliğini sağlamayı, hak kayıplarını önlemeyi ve kamu personel sisteminde hukuki belirliliği korumayı amaçlamaktadır. Bu nedenle DMK Madde 165, göreve başlayan memurların mali haklarının başlangıcına ilişkin temel hükümler arasında yer almaktadır.
Madde Metni
Açıktan atanmada aylığa hak kazanma
Madde 165 – (Değişik: 23/12/1972 – KHK-2/1 md.)
Bir göreve açıktan aday veya asıl memur olarak atananlar, göreve başladıkları günden itibaren aylığa hak kazanırlar.
Bu suretle göreve başlamada ilk aylık, gün hesabiyle ay sonunda ödenir.
DMK Madde 165 Açıktan Atanmada Aylığa Hak Kazanma Neyi Düzenler?
DMK’nın 165. maddesi, açıktan atanan kişilerin devlet memuru olarak aylığa hak kazanacakları zamanı düzenlemektedir. Kamu görevine ilk kez veya yeniden açıktan atanan kişilerin aylıklarının hangi tarihten itibaren ödeneceği bu madde kapsamında belirlenmektedir.
Böylece aylık ödemelerinin başlangıcına ilişkin tereddütlerin giderilmesi ve tüm kamu kurumlarında uygulama birliğinin sağlanması amaçlanmaktadır.
Açıktan Atama Nedir?
Açıktan atama, kişinin kamu görevinde bulunmadığı bir dönemde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine göre devlet memurluğuna atanmasını ifade etmektedir.
Bu atama, ilk kez memuriyete giriş şeklinde olabileceği gibi daha önce memuriyet yapmış bir kişinin yeniden kamu görevine atanması şeklinde de gerçekleşebilir.
Açıktan Atanan Memur Aylığa Ne Zaman Hak Kazanır?
Açıktan atanan memur, 657 sayılı Kanun’da belirtilen şartların gerçekleşmesiyle birlikte aylığa hak kazanmaktadır.
Aylığın başlangıç tarihi, göreve başlama ve ilgili mevzuatta öngörülen esaslar dikkate alınarak belirlenmektedir.
Aylığa Hak Kazanma İçin Göreve Başlamak Zorunlu mudur?
Evet. Açıktan atanan kişinin memur aylığına hak kazanabilmesi için atama işleminin yanı sıra göreve başlamaya ilişkin kanuni şartların da yerine getirilmesi gerekmektedir.
Göreve fiilen başlanması, aylık hakkının doğması bakımından temel unsurlardan biridir.
Açıktan Atanan Memurun Aylığı Hatalı Hesaplanırsa Ne Yapılabilir?
Aylığın eksik veya hatalı hesaplandığı düşünüldüğünde ilgili idareye başvurulabilir.
Başvurunun reddedilmesi veya talebin karşılanmaması hâlinde idari yargıda dava açılması mümkündür. Mahkemeler, somut olayın özellikleri ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirme yapmaktadır.
Açıktan Atanmada Aylığa Hak Kazanmanın Önemi Nedir?
Aylığa hak kazanma tarihinin doğru belirlenmesi, memurun mali hak kaybına uğramasını önlemektedir.
Ayrıca kamu kurumlarının maaş ödemelerini hukuka uygun şekilde gerçekleştirmesine katkı sağlayarak uygulamada birlik ve hukuki güvenliği güçlendirmektedir.
DMK Madde 165 ile DMK Madde 164 Arasındaki Fark Nedir?
DMK Madde 164, devlet memurlarının aylıklarının ödeme zamanı ve ödeme esaslarını düzenlemektedir.
DMK Madde 165 ise açıktan atanan kişilerin aylığa hangi tarihten itibaren hak kazanacağını konu almaktadır.
Dolayısıyla 164. madde maaşın ödeme usulünü düzenlerken, 165. madde aylık hakkının başlangıç zamanını belirlemektedir.
DMK Madde 165’in Önemi
DMK’nın 165. maddesi, açıktan atanan memurların mali haklarının hangi tarihten itibaren başlayacağını belirleyerek uygulamada doğabilecek tereddütleri ortadan kaldırmaktadır. Aylığa hak kazanma tarihinin açık kurallara bağlanması, hem memurların hak kaybını önlemekte hem de kamu idaresinin maaş ödemelerini hukuka uygun şekilde yürütmesine katkı sağlamaktadır. Bu yönüyle madde, kamu personel rejiminde hukuki güvenlik ve öngörülebilirlik ilkelerini destekleyen önemli düzenlemelerden biridir.
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
Açıktan atanan kişilerin aylıklarının hesaplanmasında atama işleminin kesinleşmesi, göreve başlama tarihi ve ilgili mevzuat hükümleri birlikte değerlendirilmelidir. Göreve başlama işlemlerinin süresinde tamamlanması ve aylık ödemelerinin doğru tarihten itibaren yapılması, hak kayıplarının önlenmesi açısından önem taşımaktadır. Hatalı veya eksik ödeme yapılması hâlinde ise idareye süresi içinde başvurulması ve gerektiğinde idari yargı yoluna gidilmesi mümkündür.
Sık Sorulan Sorular
DMK Madde 165 neyi düzenler?
Açıktan atanan devlet memurlarının aylığa hangi tarihten itibaren hak kazanacağını düzenlemektedir.
Açıktan atanan memur göreve başlamadan maaş alabilir mi?
Hayır. Aylığa hak kazanılması için kanunda öngörülen şartlar çerçevesinde göreve başlanması gerekmektedir.
Açıktan atanmada aylık yanlış hesaplanırsa dava açılabilir mi?
Evet. İdari başvuru sonrasında idari yargıda dava açılması mümkündür.
